(6245 S. K. m. 3, 4, 6, 14, 28, 39)
Davacı, 15.10.2002 tarihinde İslahiye Asliye Hukuk Mahkemesi, 30.10.2002 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kayıtlarına geçen dava dilekçesinde ve cevap dilekçesinde özetle; İstanbul Beykoz İlçesi Çavuşbaşı Beldesindeki Çavuşbaşı Jandarma Karakol Komutanlığı görevini yürütürken İstanbul İl Jandarma Komutanlığının emri ile 04.05.2002 - 02.09.2002 tarihleri arasında Kartal Cezaevi Jandarma Koruma Bölük Komutanlığı İdari işler astsubaylığına geçici olarak atandığı, bu görevinin 120 gün sürdüğünü, geçici görev esnasında 29.06.2002 - 22.07.2002 tarihleri arasında izin kullandığını, Çavuşbaşı Beldesinin İstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırları dışında olduğunu, atandığı yerin memuriyet mahalli içinde olmadığını, toplu taşıt araçları ile mesaiye yetişmesinin mümkün olmadığını, en kestirme yoldan özel otomobili ile Çavuşbaşı Karakolundan Kartal Cezaevine 30 km mesafe bulunduğunu, geçici görev süresince özel aracı ile mesaiye gidip geldiğini, geçici görev süresince Cumartesi günleri de göreve gittiğini, Pazar günleri de arama yapılması nedeniyle göreve gittiğini belirterek geçici görev harcırahı verilmemesi işleminin iptaline, geçici görev yolluğunun olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
6245 sayılı Harcırah Kanununun 3 ncü maddesine göre Harcırah: Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, bir kaçını veya tamamını ifade eder.
3 ncü maddenin g bendinde memuriyet mahalli şöyle tanımlanmıştır: Memuriyet mahalli: Memur ve hizmetlilerin asıl görevli olduğu veya ikametgahının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldügü veya kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri ifade eder.
Kanunun 4 ncü maddesinin 1 nci bendinde Bu Kanunda belirtilen hallerde, bu Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara harcırah verilir hükmü yer almıştır. Kanunun 5 nci maddesine göre Harcırah, yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili bu Kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.
Kanunun 6 ncı maddesine göre: Harcırah bu kanunda hüküm bulunmadıkça, gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutat olan yol ve taşıt araçları üzerinden verilir. Gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutad olan bu yolda hem muayyen, hem gayrimuayyen tarifeli taşıt isletilmekte ise harcırah hesabında muayyen tarifeli taşıt esas alınır. Bu yol ve taşıt, yolculukta geçen süreye göre memur ve hizmetli ile ailesi için ödenmesi gereken gündelik ve taşıt ücretleri toplamı dikkate alınarak memur veya hizmetlinin mensup bulunduğu dairece tespit olunur. Birinci fıkraya göre takip edilmesi gereken yolun dışında bir yoldan veya kullanılması gereken taşıt aracından başka bir araçla yolculuk yapılmasının işin gereğine göre zorunlu olması halinde, bu yol ve taşıt aracına ilişkin masrafların kabulü merkezde ita amiri veya bu durumda olan amirlerin, aşağıda memur veya hizmetlinin mensup olduğu kurumun ita amiri durumunda olan kimsenin veya mahallin en büyük askeri ve mülki amirinin önceden verilmiş yazılı bir emri bulunmasına bağlıdır.
Kanunun 14 ncü maddesinin hükmü şöyledir: Aşağıda gönderilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur: 1. Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadıyla muvakkaten yurtiçinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere; 2. Yeni ve eski memuriyetlerine müteallik bir meseleden dolayı bu kanuna tabi kurumlarca açılan bir dava sebebiyle sanık ve davalı olarak (işten el çektirilmiş olsun veya olmasın) başka bir yere gönderilenlerden lehinde netice hasıl olanlara; 3. Memuriyet merkezlerinin bulunduğu mahal dışında bir vazifeye vekaleten gönderilenlere; 4. Fiilen oturduğu mahalden gayri bir yere açıktan vekaleten gönderilenlere (yalnız ve gidiş ve dönüşleri için); 5. Muvakkat kaza salahiyeti ile gönderilenlere Kanunun 28 nci maddesine göre: Memuriyet mahalli içinde taşıt ile gidilmesi gereken bir yere görev ile gönderilenlerin (48. maddede kapsamına girenler hariç) yol masrafı mutad olan taşıt aracına göre yapılan gerçek masraf üzerinden verilir. Acele ve zorunlu hallerde, daire amirinin onayı ile, mutad taşıt dışındaki araçlarla gidilmesi halinde bu taşıt için yapılan masraf yol masrafı olarak ödenir.
Kanunun 39 ncu maddesine göre de: Resmi bir görevle memuriyet mahalli içinde bir yere gönderilenlere gündelik verilmez...
Davacının talebi kendisine geçici görev harcırahı verilmesi olduğuna ve Kanunun 14 ncü maddesine göre geçici görev harcırahı yevmiye ve yol masrafını kapsadığına göre davacının yevmiye ve yol masrafına müstahak olup olmadığını ayrı ayrı ele almak gerekmektedir.
Yukarıda belirtilen Kanun hükümlerinden anlaşıldığı üzere geçici görevle başka yönde görevlendirilen memurun gündelik (yevmiye) alabilmesi için geçici olarak görevlendirildiği görevin asıl görevli olduğu memuriyet mahalli dışında bulunması zorunludur. Geçici görev yeri asil memuriyet mahallinin içinde ise ilgili kişiye gündelik ödenmeyecektir.
İstanbul Beykoz ilçesi Çavuşbaşı Belediye Başkanlığının dosya içerisinde bulunan 03.02.2003 tarih ve 183 sayılı yazısında Çavuşbaşı Belediyesinin toplu taşımacılık hizmeti bulunmadığı, Çavuşbaşı Beldesinden Tokat köye, Ümraniyeye, Üsküdara karşılıklı toplu ulaşım araçları ile Büyükşehir Belediyesi tarafından toplu tasıma hizmetlerinin sağlandığı, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkalığının dosyada bulunan 18.11.2003 tarihli yazısında Çavuşbaşı Beldesinin fiziken Büyükşehir sınırları içerisinde olduğu belirtilmiştir. Davacının asil görevli olduğu memuriyet mahalli Beykoz ilçesine bağlı olan Çavuşbaşı Beldesi, geçici görev yeri ise Pendik İlçesi Veli baba Mahallesidir. Davacının asıl görevli olduğu yerin İstanbul Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde yer alması, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından toplu taşıt araçları ile ulaşım hizmetlerinin verilmesi, bu ulaşım araçları ile Üsküdar ve Ümraniye ile bağlantısının sağlanması nedeniyle davacının asıl görev yerinin memuriyet mahalli içerisinde olduğu kabul edilmiştir. Davacının aynı memuriyet mahalli içerisinde görevlendirilmesi nedeniyle geçici görevlendirilmede davacıya gündelik ödenmemesinde hukuka aykırı bir yön olmadığı sonucuna varılmıştır.
Ara kararı ile sorulması üzerine, Jandarma Genel Komutanlığının 21.11.2003 tarih AD. MÜS: 2003-46-39463-2003 S.A.DAV.S. sayılı yazısı ile Kartal Jandarma Karakol Komutanlığında 04.05.2002 - 02.09.2002 tarihleri arasında mesainin 08:00 da başlayıp 17:30 da sona erdiği, İstanbul İl Jandarma Komutanlığının emri gereği Cumartesi günleri 09:00 - 13:00 saatleri arasında mesai yapıldığı, Pazar günleri arama yapılmadığından davacının göreve çağrılmadığı, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının 17.12.2003 tarih D.J./3-19862 sayılı yazısı ile İstanbul Beykoz İlçesi Çavuşbaşı Beldesi ile İstanbul Pendik Veli baba mahallesinde bulunan Kartal Cezaevi Jandarma Bölük Komutanlığı arasında yaklaşık 60 Km mesafe bulunduğu, tek araç ile ulaşım imkanı olmadığı, Çavuşbaşı Beldesinden Üsküdar veya Ümraniyeye buradan Kadıköy e bir başka otobüs ile Kadıköyden Pendik istikametine giden bir araca aktarma yapılarak 3 otobüs değiştirmek sureti ile ulaşımın sağlanmasının mümkün olduğu, Jandarma Genel Komutanlığının 10.06.2004 tarih AD. MÜS: 2002-518-201201-2004-S.A.DAV.S. sayılı yazısı ile davanın geçici görev süresi içerisinde Beykoz Çavuşbaşı Beldesinden Kartal Cezaevine kendisine ait özel araç ile gidip geldiği, bu güzergahta servis faaliyetlerinin bulunmadığı bildirilmiştir. İstanbul Büyükşehir Belediyesinin 17.12.2003 tarihli yazısı ekinde gönderilen Çavuşbaşı Beldesinden otobüs hareket saatlerinin ve bu otobüslerin muhtemel son durağa varış saatlerinin incelenmesinden; davacının 06.45 te Ümraniyeye hareket eden ilk otobüs ile veya Üsküdar yönüne saat 06.10 da hareket eden ilk otobüs ile göreve gitmek üzere hareket etmesi, Üsküdar veya Ümraniyeden Kadıköye, buradan da üçüncü araçla Kartal Cezaevine giden araçla seyahat etmesi halinde üç araç değiştirmesi sonunda saat 08.00 de başlayan mesaiye yetişemeyeceği anlaşılmıştır.
Davacının asıl görevli olduğu yerden geçici olarak görevlendirildiği yere toplu ulaşım araçları ile mesai başlangıcına kadar ulaşamaması 6245 sayılı Kanunun 28 nci maddesinde belirtilen acele ve zorunlu hal olarak değerlendirilmiştir. Davacının mutad araçla mesaiye zamanında ulaşması mümkün bulunmamaktadır. Davalı idarenin geçici görevlendirmelerde bu hususu nazara alması gerekir. Davacının toplu taşıt araçları ile mesaiye gidiş gelişinin mümkün olmaması, kendi aracı ile mesaiye gidiş gelişini sağladığının tesbit edilmesi nedeniyle davacıya özel araç ile gidiş geliş esnasında izinli olduğu günler hariç olmak üzere Cumartesi günleri de dahil davacının geçici görevde bulunduğu sürece özel otomobili ile yaptığı yol masrafının olay tarihinden itibaren yasal faizi ile ödenmemesinin hukuka aykırı olduğu sonucuna varılarak yol masrafının ödenmemesi işleminin iptaline karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Davacıya gündelik ödenmemesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığından davacının bu konudaki talebinin REDDİNE,
2. Davacının geçici görevde bulunduğu sürece yaptığı yol masraflarının ödenmemesi işleminin hukuka aykırı bulunması nedeniyle İPTALİNE,
Davacının geçici görevde bulunduğu 04.05.2002-02.09.2002 tarihleri arasında izinli bulunduğu süre hariç cumartesi günleri dahil olmak üzere mesaiye gidiş geliş esnasında özel otomobili ile yaptığı masrafın idarece hesaplanarak olay tarihinden ödeme tarihine kadar işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ÖDENMESİNE (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy