(1683 S. K. m. 1, 45) (5434 S. K. m. 68, 74, 108, Ek m. 14)
Davacı 06.02.2003 tarihinde Denizli İdare Mahkemesi, 19.02.2003 tarihinde AYİM de kayda giren dava dilekçesinde özetle; babası 1328 doğumlu
.un Müstahkem Mevki Kolordusu 158 nci Tümen 198 nci P. Alay 2 nci Tabur 7 nci Bölükte piyade er olarak askerlik görevini yapmakta olduğu sırada, 22.11.1941 tarihinde askeri kamyon ile dağdan odun taşıdıkları sırada kamyonun devrilmesi sonucu odunların altında kalıp ezildiğini, Çanakkale Askeri Hastanesine kaldırıldığını ve Commonsion Serviral teşhisi sonucu öldüğünü, davalı kurumun yetim aylığı bağlanması talebini reddettiğini, işlemin hukuka aykırı olduğunu belirterek iptalini talep ve dava etmiştir.
Dava ve tahsis dosyalarının incelenmesinden; davacının babası 1328 doğumlu
un Müstahkem Mevki Kolordusu 158 nci Tümen 198 nci Alay 2 nci Tabur 7 nci Bölükte Piyade Er olarak askerlik görevini yapmakta iken, 2 nci Tb.K.lığınca Çivril Nüfus Müdürlüğüne yazılan 21.12.1941 tarihli yazısında I-Aşağıda künyesi yazılı er asker kamyonundan atmak sureti ile düsen ve anında Çanakkale Müstahkem Mevki Hastanesine kaldırılmış ise de sıfayap olamayarak ilişik Çanakkale Müstahkem Mevki Hastanesinin 4.12.941 ve 5907 sayılı vefiyat ihbariyesinde Hastanede öldüğü bildirilmiştir. 2- Bu erin şube, nüfus kaydına hemen yazılmasını ve arzu edilmeyen sayan teessüf bu kaza ve ölümden dolayı ailesine beyan tazip eylerim yazılı olduğu, Çanakkale Askeri Hastanesi Baştabipliğince düzenlenen 04.12.1941 tarihli 5907 sayılı Vefiyat İhbarnamesinde davacının babası Halil oğlu 1328 doğumlu P.Er
nin 21.11.1941 tarihinde Commonsiyon Serviral tanısıyla hastaneye yatırıldığı ve 22.11.1941 tarihinde hastanede vefat ettiğinin yazılı olduğu, davacı hakkında Uşak Devlet Hastanesi Sağlık Kurulunca düzenlenen 12.11.2002 gün ve 6000-6133/568 sayılı Sağlık Kurulu Raporunda Sol Hemiparesi+Hipertansiyon tanısı ile yüzde elli (%50) oranında çalışma gücü kaybının bulunduğuna karar verildiği, Çivril İlçe İdare Kurulunca düzenlenen 16.10.1996 gün ve 642 no.lu muhtaçlık belgesinde davacının 5434 sayılı Kanunun 108 nci maddesi gereğince muhtaçlığına karar verildiği, davacının askerde ölen babasından dolayı kendisine yetim aylığı bağlanması isteminin davalı kurumun 27.01.2002 tarihli yazısı ile reddedildiğinin davacıya bildirilmesi üzerine davacının bu davayı açtığı anlaşılmıştır. Davacının babasının 22.11.1941 tarihinde vefat ettiği konusunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Bu nedenle de davanın çözümünde 1683 sayılı Askeri ve Mülki Tekaüt Kanunu hükümleri geçerli olacaktır.
1683 Sayılı Kanunun 1 nci maddesinde asker ve Jandarma efradının yetimlerine aylık bağlanabileceği belirtildikten sonra, yetim aylığı bağlanabilmesi için bulunması gereken şartlar aynı Kanunun 45 nci maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre hazarda kendisinin Sui taksiri olmayarak vazife icabı kazaen veya mecruh olup tedavi sırasında veya icra olunan cerrahi ameliyat neticesinde vefat eden efradın yetimlerine 1 nci derecede maluliyet maaşı bağlanabilecektir. Görüleceği üzere 1683 sayılı Kanuna göre hazarda meydana gelen ölüm nedeniyle efradın hak sahibi bireylerine aylık bağlanabilmesi için, ölümün vazife icabı kazaen meydana gelmesi veya vazife icabı kazaen yaralandıktan sonra tedavi sırasında veya icra olunan ameliyat neticesinde meydana gelmesi, ayrıca bu kazanın olusunda ölenin kendi kusurunun bulunmaması gerekmektedir.
Davacının, 13.01.2003 tarihinde davalı kurum kayıtlarına geçen dilekçesinde ekli bulunan muhtaçlık ve mal bildirim belgelerinde belirtilen açıklamalara yönelik davanın görüm ve çözümüne esas bilgiler, AYİM 3 ncü Dairesinin 13.11.2003 tarih ve Gensek: 2003/328 E. 2003/700 sayılı ara kararı ile Denizli İl J.Komutanlığı, Çivril Kaymakamlığı, Çivril Tapu Kadastro ve Tapu Sicil Müdürlüğünden temin edilmiş ve yapılan incelemede davacının mal bildirim belgesindeki bilgilerinin doğruyu yansıtmadığı, Çivril Belence Köyünde, davacı adına kayıtlı 23 adet tarla, 8 adet bahçe ve ev ile müştemilatı bulunduğu gibi davacıya Çivril Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfından bugüne kadar herhangi bir yardım yapılmadığı anlaşılmıştır.
Davacının 1683 sayılı Kanuna göre yetim aylığına hak kazanmış olması, kendisine babasından dolayı yetim aylığı bağlanabilmesi için yeterli değildir. 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununun 68 ve sonraki maddeleri, dul ve yetim aylıkları konusunda ayrıca düzenleme getirmiş olup, kanunun 74/7, 108 ve EK- 14 ncü maddelerine göre, yetim aylığı bağlanacak erkek çocuğun malul ve muhtaç duruma düşmüş olması da gerekmektedir. Kanunun 108/2 nci maddesi gereğince muhtaçlık olgusunun, İl veya ilçe idare Kurullarınca düzenlenecek muhtaçlık belgesiyle kanıtlaması gerekmektedir. Çivril İlçe İdare Kurulunca davacı hakkında 16.10.1996 tarih ve 642 numaralı kararı ile alınmış olan muhtaçlık belgesinin güncel olmadığı, davacının Medeni Kanun hükümlerine istinaden kendisini geçindirmeye yetecek mali bulunduğu anlaşılması nedeniyle, 5434 sayılı Kanunun 108 nci maddesine göre muhtaç olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Dava konusu yetim ayılığı bağlanmaması işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmamakla, yasal dayanaktan yoksun davanın REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy