(926 S. K. m. 36) (Subay Sicil Yönetmeliği m. 116) (Anayasa Mahkemesi 12.12.1989 T. 1989/11 E. 1989/48 K.)
Davacı 04 Mart 2003 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 04 Mart 1999 tarihinde kendi nam ve hesabına yüksek lisans yapmak üzere Konya-Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsüne başvurduğunu ve 11 Temmuz 2002 tarihinde eğitimini tamamladığını, yüksek lisans kıdemi verilmesi için idareye yaptığı müracaatın sicil notu ortalaması tutmadığından bahisle reddedildiğini belirterek, kazanılmış hak ilkesi göz ardı edilerek hukuka aykırı olarak tesis edilen işlemin iptalini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyası ve davacıya ait özlük ve sicil dosyalarının incelenmesi neticesinde; davacının Konya Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı Yönetim Bilimleri Bilim Dalında yüksek lisans eğitimini 11 Temmuz 2002 tarihinde tamamladığı, 26.09.2002 tarihinde yüksek lisans kıdemi verilmesi talebiyle idareye müracaat ettiği, talebinin K.K.K. lığının 4 Şubat 2003 tarih ve PER: 4127-27-03/Tay. D.Sicil ve Kıdem S.Sb.Ks.(357) (54977) sayılı yazısıyla durumunun subay sicil yönetmeliğinin 116 ncı madde (b) fıkrası (5) nci bendi hükmüne uymadığından bahisle reddedildiği, 30.08.1987 tarihinde teğmen naspedilen ve 1988 yılından itibaren sicil almaya başlayan davacının yüksek lisans kıdemi verilmesi için müracaatta bulunduğu tarihteki mevcut sicil notu ortalamasının tam notun %90ın altında olduğu anlaşılmıştır.
926 sayılı TSK. Personel Kanununun 36ncı maddesinin 28 Haziran 2001 gün 4699 sayılı Kanunla değişik (d) bendinin 3ncü fıkrasında Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının İnsan gücü Temin ve Yetiştirme Planlarında belirtilecek ihtiyaç duyulan dallarda yüksek lisans (bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik, master) öğrenimi yapanlara bir yıl kıdem verileceği belirtilmiş, (f) bendinde de kıdem verme usul ve esas ve şartlarının Subay Sicil Yönetmeliğinde gösterileceği hüküm altına alınmıştır. Aynı maddenin (d) bendinde; lisansüstü öğrenim kıdemi verilebilmesi için müracaat tarihinde subaylığa nasip tarihinden itibaren almış olduğu sicil notları ortalamasının, sicil tam notunun %90 ve daha üstünde olması şartı getirilmiştir.
Subay Sicil Yönetmeliğinin 116ncı maddesinin 5nci fıkrası (b) bendinde yer alan Müracaat tarihinde mevcut sicil notları ortalamasının sicil tam notunun %75 ve daha üstünde olması hükmü 18 Ağustos 2000 tarih ve 24144 sayılı RG. de yayınlanan Yönetmelik ile değiştirilmiş ve bunun yerine Müracaat tarihinde mevcut sicil notları ortalamasının, sicil tam notunun %90 ve daha üstünde olması hükmü bulunmaktadır.
Bilindiği üzere kanun değişiklikleri, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, düzenleme getirdiği alandaki tüm olaylara uygulanır. Bir statünün sonuçlarıyla ilgili olarak kanunla yapılan değişiklik, o statüde bulunan, henüz statüden çıkmamış olan tüm ilgili kişilere uygulanır. Kanun değişikliğinden önce statüye girmiş olmak, değişlikten etkilenmemeyi gerektirmez. 28 Haziran 2001 gün ve 4699 sayılı Kanunun yayım tarihi olan 07 Temmuz 2001 tarihinde henüz yüksek lisans öğrencisi olan, bu eğitimini 11 Temmuz 2002 tarihinde tamamlayan ve bilahare lisansüstü öğrenim kıdemi verilmesi gündeme gelen davacının durumu itibariyle Kanunun açık hükmü olan müracaat tarihinde mevcut sicil notu ortalaması, sicil notunun %90 ve üstü olması şartının gerçekleşmediği, hususları göz önüne alındığında hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Davacı kazanılmış hakkı olduğunu ileri sürdüğünden, bu husus üzerinde kısaca durmak gerekmektedir. Burada çözümlenmesi gereken husus, davacının da dava dilekçesinde ileri sürdüğü üzere, yasal düzenlemelerle yapılan değişikliklerinin kişilerin statülerinde bir değişiklik getirip getiremeyeceğinin tespitidir. Diğer bir deyişle: evvelce yürürlükte olan hükümlere göre, bir şahıs lehine tesis edilen işlemler artik o birey için kazanılmış hak oluşturup oluşturmayacağının açıklığa kavuşturulması zorunluluğu bulunmaktadır.
Bilindiği üzere; temelde asli bir yetkiye dayanılarak yürürlüğe konulan yasa ile bağlı bir yetkiyle çıkarılan tüzük, yönetmelik, kararname gibi yürütmenin genel düzenleyici işlemlerini içeren kural işlemler, nesnel ve genel hukuksal durumlar yaratırken düzenledikleri konularda statü oluştururlar. Kişilerin bu statülere alınmaları özel ve kişisel bir işlemle (şart, işlemle) olanaklıdır. Nesnel ve genel hukuksal durumun bu şart işlemle özel hukuksal duruma dönüşmesi kazanılmış hak yönünden yeterli değildir. Nitekim bir kişinin memur ya da emeklilik statüsüne sokulması, bu statüde hiçbir halde değişiklik yapılmayacağı anlamına gelmez. Kural işlemler her zaman değiştirilebilir ya da yargı organları tarafından Anayasaya veya yasaya aykırı görülerek iptal edilebilir. Kural işlemin değişmesi ya da ortadan kaldırılması, ona bağlı kişi ile ilgili şart işlemi de etkiler. Bu durumda ilerisi için kazanılmış haktan söz edilemez. Ancak kişi, yeni kural tasarrufa göre oluşan statüde yerini alır. Kazanılmış hak, kişinin bulunduğu statüden doğan (maaş gibi) tahakkuk etmiş ve kendisi yönünden kesinleşmiş, kişisel alacak niteliğine dönüşmüş kişisel haklar için söz konusudur (Any.Mah.12.12.1989 gün ve 1989/11, E.1989/48, K. Sayılı kararı).
Davacının daha önceki yasa hükmüne göre başladığı yüksek lisans eğitimini, yeni yasal düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce bitiremediği için daha sonra yapılan değişiklik açısından henüz kendisine kıdem verilmediğinden durumu kazanılmış hak olarak değerlendirilememektedir. Zira, davacı hakkında yapılmayan kıdem işlemi, onun hakkında direkt olarak yapılan sübjektif bir tasarruf değildir. İşlem, sadece objektif bir şekilde getirilen ölçütlere göre yapılan bir faaliyetin sonucudur ve herkes için eşit şekilde ve yine uygulandıkları kişinin kendi kazanımlarından başka bir husus katılmadan yapılmaktadır. Bu itibarla, bu tasarrufun davacının hukuksal varlığında kazanılmış hakka konu teşkil edebilecek pozitif bir kalemi teşkil edebilmesi ve giderek kazanılmış haklar için getirilen hukuksal korumadan istifade edebilmesi niteliği itibariyle olanaksızdır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; yasal dayanaktan yoksun bulunan DAVANIN REDDİNE (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy