(657 S. K. m. 36, 44, 45) (1602 S. K. m. 71)
DAVANIN KONUSU: Vazife malulü sayılmama işleminin iptali istemi
SAVUNMANIN ÖZÜ: Davacının hastalığının askerlik öncesi dönemde başladığına dair kayıt bulunduğu, Bolu İzzet Baysal Devlet Hastahanesi kayıtlarında diz üstüne düşme olayından bahsedilmediği, askerlik süresince tedavisinin yapılarak sağlam terhis edildiği, askerlik sonrasında geçirdiği ameliyatlar sonucunda askerliğe elverişsiz hale geldiği, bu nedenle davacının vazife malulü sayılmasının mümkün olmadığı, davanın reddine karar verilmesi gerektiği yönünde savunma yapılmıştır.
Davacının sağ dizindeki rahatsızlık nedeniyle tedavileri yapıldıktan sonra 21.08.1999 tarihinde sağlam olarak terhis edildiği, terhis sonrasında Osmaniye Devlet Hastahanesinde iki kez sağ dizinden ameliyat geçirdiği, terhisi sonrasında askerlik hizmeti ile bağlantısı olmayan çeşitli nedenlerle oluşabilecek travmalara bağlı olarak rahatsızlanmasının vazifenin sebep ve tesiriyle meydana geldiği şeklinde değerlendirilemeyeceği belirtilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği yönünde düşünce bildirilmiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargı yetkisini kullanan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Üçüncü Dairesince Davacı Yavuz Selim KARAYİGİT, Davacı vekili Av. Vedat EREK, Davalı kurum temsilcisi Av. Muammer GÖKÇÖL, Savcı Dz.Hak.Yzb. Ahmet SİVAS hazır oldukları halde 23 Eylül 2004 günü yapılan açık duruşma ve duruşmayı müteakiben yapılan görüşmede Raportör Hak.Yzb. Yunus YILMAZ'ın açıklamaları dinlendikten ve dosya incelendikten sonra;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili, 21.12.2003 tarihinde AYİM'nde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2 nci Komd.Tug. 4 ncü Tb.10 ncu Bl. K.lığı emrinde askerlik hizmetini yerine getirirken 1998 yılında eğitim esnasında sırtında bulunan kum torbasının ipinin koparak ayağına düşmesi ile geçirdiği kaza sonucu dizinden sakatlandığını ve bu nedenle askerdeyken iki kez ameliyat olduğunu ve dört defa hava değişimi almasına karşın iyileşemeyerek terhis edildiğini, terhisi sonrası Osmaniye Devlet Hastanesinde ameliyat olmasına rağmen iyileşmediğini, müvekkilinin rahatsızlığının vazifenin sebep ve tesiri ile oluşmasına karşın davalı idareye vazife maluliyet aylığı bağlanması hususunda yapılan başvurunun hukuka aykırı şekilde reddedildiğini belirterek, müvekkilinin vazife malulü sayılmayarak vazife maluliyet aylığı bağlanmaması işleminin iptali talep ve dava etmektedir.
Davacı vekilinin adli yardım talebi AYİM 3 ncü Dairesinin 15.01.2004 tarih ve Gensek No: 2003/2982, Esas No: 2003/854 sayılı kararı ile kabul edilmiş ve dava adli yardımlı olarak görülmüştür.
Dava ve tahsis dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden, davacının Bolu 2 nci Komd.Tug. 4 ncü Tb. 10 ncu Komd.Bl. K.lığı emrinde uzun dönem Er statüsünde askerlik hizmetini yerine getirirken 2 nci Komd.Tug.K.lığının 13.4.1998 tarihli yazısı ile sağ İç menisküs yırtığı tanısıyla Bolu Devlet Hastahanesine sevk edildiği ve burada 13.4.1998 ile 28.04.1998 tarihleri arasında yatarak tedavi gördüğü, bu sırada 15.4.1998 tarihinde sağ iç menisküs bağ yırtığı tanısı ile ameliyat edildiği ve 27.04.1998 tarihli raporla 1,5 ay hava değişimi verildiği, bilahare İskenderun Deniz Hastahanesi Sağlık Kurulunca 26.5.1998 gün ve 1272 sayı ile sağ menisküs ameliyatlısı tanısı ile 1,5 ay hava değişimi verildiği, Ankara Mevki Asker Hastahanesi Sağlık Kurulunca 30.09.1998 tarih ve 8905 sayılı rapor ile 1,5 ay hava değişimi, yine aynı Hastane Sağlık Kurulunca 25.11.1998 tarih 10452 sayılı rapor ile 2 ay hava değişimi verildiği ve 21.08.1999 tarihinde sağlam olarak terhis edildiği, terhisinden yaklaşık 4 yıl sonra GATA Hastanesine yaptığı başvuru sonrası GATA Sağlık Kurulunun 27.08.2003 tarih ve 6256 sayılı raporu ile sağ diz menisektomi ameliyatlısı + sağ diz eklem harabiyet tanısı ile B/59 F.8 Askerliğe Elverişli değildir kararı verildiği, davacı vekilinin 01.08.2003 tarihli dilekçe ile davacıya vazife maluliyet aylığı bağlanmasına dair idareye yaptığı başvurunun reddi üzerine iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Konu ile ilgili mevzuat incelendiğinde; Muvazzaf, yedek ve gönüllü erlerin silah altında bulundukları esnada veya celp ve terhislerinde (Serbest şevkler dahil) şevkleri sırasında, Yedek Subay Okulu öğrencilerinin gerek okulda, gerek okuldan evvelki hazırlık kıtasında vazife malulü olmaları halinde kendilerine, öğrenim durumlarına göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36 ncı maddesinde tespit edilen giriş derece ve kademe tutarlarının, daha önce Devlet memuriyetinde bulunmuş olanlardan kazanılmış hak ve aylıkları veya emekli keseneğine esas aylıkları, sözü edilen giriş derece ve kademe tutarının üzerinde olanlara bu aylıkların emeklilik gösterge tablosunda karşılığı olan derece ve kademe tutarının, % 80'i üzerinden aylık bağlanır. hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanunun 44 ncü maddesinde Her ne sebep ve suretle olursa olsun vücutlarında hasıl olan arızalar veya duçar oldukları tedavisi imkansız hastalıklar yüzünden vazifelerini yapamayacak duruma giren iştirakçilere (malul) denir ve hakkında bu Kanunun malullüğe ait hükümleri uygulanır. hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanunun 45 nci maddesi, 44 ncü maddede yazılı malüllük; - a) iştirakçilerin vazifelerini yaptıkları sırada vazifelerinden doğmuş olursa; - b) Vazifeleri dışında Kurumların verdiği herhangi bir Kuruma ait başka işleri yaparken, bu işlerden doğmuş otursa; - c) Kurumların menfaatini korumak maksadıyla bir iş yaparken o işten doğmuş olursa (maksadın ilgili kurumlarca kabul edilmesi şartıyla) - ç) Fabrika, atölye ve benzeri işlerlerinde işe başlamadan evvel, iş sırasında veya işi bitirdikten sonra, o iş yerinde husule gelen ve yine o iş yerinin mahiyetinden veya çalışma konusundan ileri gelen azadan doğmuş olursa; - Buna (Vazife Malullüğü) ve bunlara uğrayanlara da (Vazife Malulü) denir. hükmünü içermektedir.
Bu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere davacının vazife malulü sayılabilmesi için iki koşulu birlikte gerçekleşmiş olması gerekmektedir: Malül hale gelmek ve bu maluliyetin askerlik vazifesinin sebep ve tesiriyle meydana gelmesi bu iki koşuldan biri gerçekleşmediği tekfirde vazife maluliyetinden söz etmek mümkün değildir.
Davacı hakkında GATA Sağlık Kurulu tarafından düzenlenen 27.08.2003 tarihli raporda askerliğe elverişli olmadığının tespiti karşısında malül hale geldiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık bu maluliyetin vazifenin sebep ve tesirinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı konusundadır.
Davacı 10.04.1998 tarihinde eğitim sırasında düşme sonucu sağ dizinden yaralandığını, bu nedenle malül hale geldiğini iddia etmektedir ve bu konuda muhtar huzurunda verilmiş iki de tanık ifadesi ibraz etmiştir. Bolu Abant İzzet Baysal Devlet Hastahanesinden istenen kayıtlara göre ise davacının 13.04.1998 tarihinde birliği Komutanlığınca bu hastahaneye sevk edildiği ve hastahane müşahade belgelerinde özgeçmişi kısmında 1 yıl önce trafik kazası geçirmiş ifadesinin; daha da önemlisi ÖYKÜSÜ kısmında ise; 1,5 ay önce başlayan şikayetler üzerine tedavi verilmiş rahatsızlığı geçmediği için tekrar hastahaneye yatırıldı ifadesinin bulunduğu, kayıtlarda eğitim sırasında düşme olayından hiç söz edilmediği görülmektedir. Bu konuda Mahkememizce alınan ara kararlarında da davacının eğitim sırasında düşme sonucu sakatlandığına dair hiçbir kayıt ve belge bulunamamış, davacı da bu konuda hastahane kayıtları ile çelişen 2 tanık ifadesi dışında başka bir delil ibraz edememiştir. Kaldı ki davacı 1999 yılında sağlam olarak terhis olduktan sonra sivil hayatında ameliyatlar geçirmiş ve yaklaşık 4 yıl sonra hakkında askerliğe elverişli olmadığına dair sağlık raporu düzenlenmiştir. Bu durumda davacının vazife malulü sayılması hukuken mümkün görülmemiş, davalı kurum tarafından tesis edilen işlemde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın REDDİNE,
2. 1602 Sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun 71 nci maddesi uyarınca yargılama giderlerinin (posta giderleri dahil) davacıya YÜKLETİLMESİNE; dava adli yardımlı görüldüğünden 11,97 YTL. (on bir yeni Türk Lirası doksan yedi yeni Kuruş) başvuru harcı ile 16,09 YTL. (onaltı Yeni Türk Lirası dokuz Yeni Kuruş) esastan ilam harcının toplamı olan 28,06 YTL. (yirmi sekiz yeni Türk Lirası altı yeni kuruş) nin davacıdan alınmasına, 35 YTL. (otuzbeş Yeni Türk Lirası) posta giderinin davacıdan alınarak davalı kuruma VERİLMESİNE,
3. Dava duruşmalı görüldüğünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi uyarınca 800 YTL. (sekiz yüz Yeni Türk Lirası) avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı kuruma VERİLMESİNE.
4. Tahsis dosyasının davalı kuruma İADESİNE,
5. Askerlik Şubesi şahsi dosyasının Osmaniye Askerlik Şubesine İADESİNE,
10 ŞUBAT 2005 tarihinde OYBİRLİĞİ ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy