(657 S. K. m. 62, 177) (6245 S. K. m. 10, 59) (4833 S. K. m. 51)
Davacı, 15 Ekim 2003 tarihinde Malatya İdare Mahkemesi kaydına, 17 Ekim 2003 tarihinde AYİM kaydına geçen dava dilekçesinde özetle; Adana 6 nci Kor. K.lığı 1 nci sınıf Orduevi Md.lüğü emrinden Malatya 2 nci Or. K.lığı 1 nci Sınıf Orduevi Müdürlüğü emrine atandığını, 2003 Mali Yılı Bütçe Kanununun 51 nci maddesi uyarınca kendisine yolluk ödenmediğini, Anayasa Mahkemesinin E: 2003/41, K: 2003/8 sayılı kararı ile 2003 Mali Yılı Bütçe Kanununun ilgili hükümlerinin yürürlüğünün durdurulduğunu, kendisine yolluk ödenmemesi işleminin hukuka aykırı olduğunu belirterek anılan işlemin iptali ve hak edilen yolluğun yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle dava açmıştır.
6245 sayılı Harcırah Kanunun 5 nci maddesinde, harcırahın yol masrafı ve yevmiye masrafı ile yer değiştirme masrafını ihtiva edeceği, ilgilinin bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, bir kaçına veya tamamına müstahak olabileceği, 10 ncu maddesinin 1 nci fıkrasında ise,; yurt içinde veya dışındaki daimi bir vazifeye yeniden veya naklen tayin olunanlarda yabancı memleketlerdeki memuriyet merkezi tebdil olunan veyahut bu yerlerden yurt içinde diğer bir daimi vazifeye tayin edilen memur ve hizmetlilere yeni vazife mahalline kadar yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masraflarının birlikte verilmesi gerektiği hükümleri yer almaktadır.
4833 sayılı 2003 Mali Yılı Bütçe Kanunun 51 nci maddesinin (f) bendiyle; ... yukarıda belirtilen kurum ve kuruluşlarda istihdam edilen personelden kendilerinin yazılı talebi üzerine 01.04.2003 tarihinden itibaren bu kurum ve kuruluşlar arasında veya bunların başka yerlerdeki birimleri arasında naklen ataması yapılanlar ile başka yerlerde sürekli veya geçici olarak görevlendirilenlere, 10.02.1954 tarihli ve 6245 sayılı Kanunda veya özel mevzuatlarında bu atama veya görevlendirmeler için öngörülen harcırah ödenmez, bu amaçla başka bir adla dahi olsa herhangi bir ödeme yapılamaz 10.02.1954 tarihli ve 6245 sayılı Kanunun 10 ncu maddesinin 2, 3 ve 4 ncü bentleri kapsamından 01.04.2003 tarihinden itibaren görevlerinden ayrılacaklar ile anılan Kanunun 11 nci maddesine göre aynı tarihten itibaren harcıraha hak kazanacak olanlara ve özel hükümler gereğince söz konusu kanun kapsamı dışında yer alan tüm kamu kurum ve kuruluşlarının aynı durumlarda bulunan personeline bu nedenlere bağlı olarak ilgili mevzuatında öngörülen harcırah ödenmez, bunlardan ilgili mevzuatında yer değiştirmeleri halinde harcırah verilmesi öngörülmüş olanlara, yer değiştirme koşulu aranmaksızın ve damga vergisi hariç hiçbir vergiye tabi tutulmaksızın 500.000.000 Türk Lira tutarında ödeme yapılır. 10.02.1954 tarihli ve 6245 sayılı Kanun ile diğer mevzuatın bu bende aykırı hükümleri uygulanmaz. hükmü getirilmiştir.
4833 sayılı 2003 Mali Yılı Bütçe Kanunun 51/f maddesinde düzenlenen hükmün iptali için Anayasa Mahkemesinde açılan davada, 17.07.2003 gün ve E.2003/41, K.2003/8 (yürürlüğü durdurma) sayılı karar ile yürürlüğün durdurulmasına karar verilmiş, bu karar 22.07.2003 tarih ve 25176 sayılı resmi gazetede yayınlanmıştır. Anayasa Mahkemesi 22.01.2004 gün ve E.2003/41, K.2004/4 sayılı kararı ile, iptali istenen hükmün, 4969 sayılı Yasanın 1 nci maddesinin (a), (c), (d) fıkraları ile 2 nci ve 3 ncü maddeleri ile değiştirildiğinden konusu kalmayan dava hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına karar vermiş ve bu kararın gerekçesi 08.12.2004 tarih ve 25664 sayılı resmi gazetede yayınlanmıştır.
Bu arada 31.07.2004 tarihli ve 4969 sayılı Kanunla 6245 sayılı Harcırah Kanunda değişiklik yapılmış; 10 ncu maddesinin (1) numaralı bendinin başına Kendi yazılı taleplerine üzerine gönderilenler hariç olmak üzere ibaresi eklenmiş ve aynı bentte yer alan yeniden veya ibaresi metinden, çıkarılmış yine 10 ncu maddesinin (2) (3) ve (4) numaralı bentleri yürürlükten kaldırılmıştır. Yine 4969 sayılı Kanunun 16/b maddesinde, 6245 sayılı Harcırah Kanunun 10 ncu maddesinde değişiklik öngörülen 1 nci maddesinin 22.07.2003 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. Harcırah ödenmesi ile ilgili yasal düzenlemeler bu şekilde ortaya konulduktan sonra davacı hakkında hangi hükümlerin uygulanacağının açıklığa kavuşturulması gereklidir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 62 nci maddesinde yer değiştirme suretiyle yapılan atamalarda memurlara atama emri tebliğ edilince yolluklarının, ödeme emri aranmaksızın saymanlıklarca derhal ödeneceği, 177 nci maddesinde bu kanun hükümlerine tabi devlet memurlarından bir görevin ifası için süreli veya geçici olarak görev yerlerinden ayrılanların yol giderleri ve gündeliklerinin yolluklar hakkındaki özel kanun hükümlerine göre ödeneceği hükme bağlanmıştır. 6245 sayılı Harcırah Kanunun 59 ncu maddesinde de harcırahın memur ve hizmetlinin gidisinde ve ailenin nakli sırasında peşin olarak verileceği düzenlenmiştir.
Dava dosyası incelendiğinde; Adana 6 nci Kor.K.lığı 1 nci sınıf Orduevi Müdürlüğü emrinde sivil memur olarak görev yapan davacının kendi isteğiyle atama talep etmesi üzerine; Adana 6 nci Kor.K.lığı 1 nci Sınıf Orduevi Müdürlüğü emrinde sivil memur olarak görev yapan davacının K.K.K.lığının 11.07.2003 gün ve PER:4313-206-03/TAY.D.Svl.Me.S.310707 sayılı yazısı ile Malatya 2 nci Or. K.lığı 1 nci Sınıf Orduevi Müdürlüğü emrine atandığı, atama emri 01.08.2003 tarihinde kendisine tebliğ edilen davacının eski birliğinden ilişiğini 04.08.2003 tarihinde kestiği ve 19.08.2003 tarihinde yeni birliğine katıldığı, davacıya 2003 Mali Yılı Bütçe Kanununun 51/f maddesi uyarınca yurtiçi sürekli görev yolluğu ödenmediği, bunun üzerine davacının Malatya İdare Mahkemesine dava açtığı, bu Mahkeme tarafından davanın görev yönünden reddedildiği, bunun üzerine davacının harcırah ödenmemesi işleminin iptali istemiyle AYİM nde dava açtığı anlaşılmaktadır.
Anayasamızın 2 nci maddesine göre Türkiye Cumhuriyeti bir hukuk devletidir. Hukuk devleti olmanın gereklerinden biri de yürütme organının hukuka bağlı olmasıdır. Anayasanın 8 nci maddesinde de; yürütme görevi ve yetkisi ... Anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir hükmü yer almaktadır. Bir hukuk devletinde, yürürlükte olan kanunların uygulanmasını talep etmek kişilerin en tabi haklarıdır.
Bu açıklamalardan sonra dava konusu somut olaya dönüldüğünde, davacıya atama emri 01.08.2003 tarihinde tebliğ edilmiş ve 04.08.2003 tarihinde de birliğinden ilişiğini kesmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 62 nci maddesine göre davacıya atama emrinin tebliğinden sonra harcırahın derhal ödenmesi gerekmektedir. Bu tarihte yani 01.08.2003 tarihinde; 4833 sayılı 2003 Mali Yılı Bütçe Kanununun 51/f maddesinin 22.07.2003 tarihinde yürürlüğün durdurulmuş olması, 4969 sayılı Kanunun ise henüz Resmi Gazetede yayınlanmamış olması (12.08.2003 tarihinde yayınlanmıştır) nedeniyle 6245 sayılı Harcırah Kanununun 10 ncu maddesinin 1 nci fıkrasına göre davacıya harcırah ödenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Başsavcılık düşüncesinde 4833 sayılı Bütçe Kanununun 51/f maddesinin Anayasaya aykırı olduğunu ve Anayasa Mahkemesi kararına göre hüküm kurulması gerektiğini ileri sürmüş ise de; yukarıda açıklandığı üzere 4833 sayılı Bütçe Kanununun 51/f maddesinin davada uygulanacak kural olmaması nedeniyle Anayasa Mahkemesi kararının sonuca etkisi bulunmamaktadır.
Anayasanın 125 nci maddesine göre idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. Davacıya hak ettiği harcırahın geç ödenmesinden dolayı ekonomik açıdan zarara uğradığı açıktır. Bu zararın karşılanmasına yönelik olarak hak ettiği harcırah tutarına yasal faiz yürütülmesi gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacıya harcırah ödenmemesi İŞLEMİNİN İPTALİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy