(2330 S. K. m. 1, 2, 3, 10) (Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelik m. 1, 2, 19)
Davacı 05.05.2003 tarihinde AYİM kaydına geçen dava dilekçesi ve 20.01.2004 tarihinde AYİM kaydına geçen cevaba cevap dilekçesinde özetle; oğlu
..nin 27 Haziran 2000 tarihinde İstanbul Halkalı 1 nci Ordu
.. nci Tabur Komutanlığında onbaşı olarak görev yaparken Kışla Taş Kırma ve Eleme Tesisinde geçirdiği kaza nedeniyle hayatını kaybettiğini, bu nedenle kendisine nakdi tazminat ödenmesi gerektiğini fakat defalarca başvurmasına rağmen kendisine olumsuz cevaplar verildiğini belirterek, nakdi tazminat ödenmemesi işleminin iptalini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasının incelenmesi neticesinde;
.. nci İstihkam İnşaat Tabur Komutanlığı Halkalı Konkasör şantiyesinde 27.06.2000 tarihinde ocak taşından kankasörle agrega hazırlanması çalışmaları sırasında taş kırma (kankasör) tesisi primer kırıcı çene besleyici kanalında sıkışan büyük bir taşı tesiste görevli istihkam onbaşı
nin 7 Kg.lik ahşap saplı varyozla kırmak isterken, söz konusu varyozun kırıcı çene haznesine düşmesi sonucu çalışmaya devam eden çenenin eliptik hareketi nedeniyle varyozun geri fırlatılması ve alnına isabet etmesi sonucu ağır şekilde yaralandığı ve sonrasında hastanede vefat ettiği, söz konusu olay nedeniyle 3 ncü Kor. K.lığı As. Savcılığınca yapılan soruşturma sonucunda söz konusu olayda davacı yakınının 4/8 kusurlu bulunduğu, kendisiyle beraber kusurlu bulunduğu tespit edilen Is.Tek.Kd.Çvş.
, S.S.Uzm.Çvş.
. ve Is. Er
hakkında tedbirsizlik sonucu ölüme sebebiyet vermek ve memuriyet görevini ihmal etmek suçundan dava açıldığı ve 3 ncü Kor. K.lığı As. Mahkemesinin 13.03.2001 tarih ve E.:2001/272, K.:2001/73 sayılı kararı ile sanıkların mahkumiyetine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Başsavcılık düşüncesinde dava dilekçesinin görevli mercie tevdiine karar verilmesi gerektiği yönünde düşünce bildirilmiş ise de; dosyada bulunan bilgi ve belgelerden davacının nakdi tazminat istemiyle ilgili olarak iki kez Milli Savunma Bakanlığına müracaatta bulunduğu, MSB. lığının 23.05.2002 gün ve PER:7466/509 sayılı ve 31.01.2003 gün ve PER:1989/119 sayılı yazılarıyla talebinin değerlendirilmek üzere Kara Kuvvetleri Komutanlığı Personel İşlem Dairesi Başkanlığına gönderildiği, Kara Kuvvetleri Komutanlığının 08.05.2003 tarih ve PER:5633-759-03/Per.Isl.D.Sht. Gazi Isl.S.Nak.Taz.Ks. (RED)(206189) sayılı yazısıyla ölüm olayının 2330 sayılı Kanun kapsamında bulunmadığı gerekçesiyle reddedildiği, nakdi tazminat ödenmemesi işleminin iptali istemli dava dilekçesinin de yargılama süreci içerisinde yetkili makam olan Milli Savunma Bakanlığına tebliğ edilmesi üzerine yapılan savunmada davacıya nakdi tazminat ödenmeyeceğinin bildirildiği, davanın esası hakkında savunma yapıldığı göz önüne alındığında bu aşamadan sonra tekrar dava dilekçesinin görevli merci olan Milli Savunma Bakanlığına tevdi edilmesinin usul ekonomisi bakımından yerinde olmadığı ve hiçbir hukuki faydası görülmediği değerlendirildiğinden Başsavcılık düşüncesine itibar edilmemiştir.
Nakdi tazminatın ödenme usul ve esasları, 2330 Sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ile Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelikte düzenlenmiştir.
03.11.1980 tarih ve 2330 Sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanunun Amaç başlığı altındaki 1 nci maddesinde, bu kanunun amacı Barışta güven ve asayişi korumak, kaçakçılığı men, takip ve tahkikle görevli olanların bu görevlerinden dolayı ya da görevleri sona ermiş olsa bile yaptıkları hizmet nedeniyle derhal veya bu yüzden maruz kaldıkları yaralanma veya hastalık sonucu ölmeleri veya sakat kalmaları halinde ödenecek nakdi tazminat ile birlikte bağlanacak aylığın ve bu yüzden yaralanmaları halinde ödenecek nakdi tazminatın esas ve yöntemlerinin düzenlenmesidir şeklinde belirtilmiştir. Kanununun ikinci maddesinde ise, iç güvenlik ve asayişin korunması veya kaçakçılığın men, takip ve tahkikle görevlendirilen personelle kimlerin amaçlandığına açıklık getirilerek kanun kapsamında bulunan personel sayılmıştır.
Aynı Kanunun 10 ncu maddesinin 1 nci fıkrasında; Kanuna göre verilecek Nakdi Tazminatların ödeme şekli ile 3 ncü maddenin (b) bendi uyarınca ödenecek tazminatların tutarları ile bu kanunla ilgili diğer hususların hazırlanacak bir yönetmelikle düzenleneceği öngörülmüştür. Yasa uyarınca çıkartılan Nakdi Tazminat Verilmesi ve Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelik 20 Mayıs 1981 gün ve 17345 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmak suretiyle yürürlüğe girmiş, bilahare yapılan değişikliklerle bu yönetmelik yürürlükten kaldırılarak 18 Ocak1993 gün ve 21469 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelik yürürlüğe konulmuş, daha sonra Bakanlar Kurulunun 13 Şubat 1996 gün ve 22553 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 9 Ocak 1996 tarih ve 96/7821 sayılı kararıyla bazı maddeleri değiştirilmiştir.
Yönetmeliğin 1 nci maddesi Bu Yönetmeliğin amacı; 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ile 2453 sayılı Yurt Dışında Görevli Personele Nakdi Tazminat Verilmesi ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 2566 sayılı Bazı Kamu Görevlilerine Nakdi Tazminat Verilmesi ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu, 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu, 3497 sayılı Kara Sınırlarının Korunması ve Güvenliği Hakkında Kanun ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda belirtilen hallerde ölen, yaralanan ve sakat kalanlara, bu kanunlara göre nakdi tazminat verilmesi, aylık bağlanması ve yapılacak diğer yardımların esas ve usullerinin düzenlenmesidir. şeklindedir.
Kapsamla ilgili 2 nci maddede, iç güvenlik ve asayişin korunması ile kaçakçılığın men, takip ve tahkiki konularında görevlendirilen personel sayılmakta, bu görev ve yardımlardan dolayı veya görev ve yardımları sona ermiş olsa bile yaptıkları bu görev ve yardımları nedeniyle ya da Devlet güçlerini sindirme amacına yönelik saldırı sonucu, derhal veya bu yüzden maruz kaldıkları yaralanma ve hastalık sonucu ölmeleri halinde hak sahiplerine verilecek Nakdi Tazminat ile bağlanacak aylığın, sakat kalmaları halinde kendilerine verilecek nakdi tazminatın esaslarını kapsayacağı açıklanmıştır. Yönetmeliğin 19 ncu maddesinde, Nakdi tazminat ödenmesi, aylık bağlanması, öğretim ve sağlık yardımlarıyla ilgili hükümlerinin; ölüm, sakatlanma ve yaralanmanın görevin sebep ve tesiriyle olmayıp da görevli kişinin kendi kastı sonucu meydana geldiğinin idarece saptanması halinde uygulanmayacağı vurgulanmıştır.
İlgili hükümlere göre nakdi tazminat ödenebilmesi için:
1) İç güvenlik ve asayişin korunması, kaçakçılığın men, takip ve tahkiki konularında görevli olunması ya da görevli kişinin 2330 Sayılı Kanunun 2 nci maddesinde belirtildiği derecede yakını bulunulması,
2) Ölüm, sakatlanma ve yaralanmanın, belirtilen görevlerin yapılışı sırasında veya görev sona ermiş bulunsa bile görevden dolayı meydana gelmiş olması,
3) Ölüm, yaralanma ve sakatlanmanın oluşumunda kendi kasdı bulunmaması, koşullarının bir araya gelmesi gerekmektedir. Davacının oğlu
..nin 2330 sayılı Nakdi Tazminat Kanunun ve Yönetmeliğinde öngörülen iç güvenlik ve asayişin korunması, kaçakçılığın men, takip ve tahkiki görevinin sebep ve tesiriyle vukuu bulmuş bir olay olarak kabulü mümkün bulunmadığından, davacının talebinin reddi yönünde tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy