(657 S. K. m. 48)
Davacı vekili, 14.07.2004 tarihinde AYİM de kayda geçen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin askerliğini ifa ettiği sırada Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından sivil memur ihtiyacını karşılamak üzere açılmış olan sınava sınav koşulları arasında bulunan askerlik hizmetini süresinde tamamlamış olmak koşulunun tam olarak neyi ifade ettiğini anlamak amacıyla ilgili idare ile yaptığı görüşmelerde sınava başvurabileceğinin bildirildiğini, sınava başvurusu kabul edilen müvekkilinin sınava girdiğini ve 1 nci asil olarak kazandığını, ancak bir süre sonra başvuru koşullarından askerliğe ilişkin koşulu taşımadığından bahisle müvekkilinin alım işlemlerinin iptal edildiğinin bildirildiğini, müvekkilinin sınava kabul edilmesinin idarenin kusuru olduğunu belirterek davacı hakkında tesis edilen alım işlemlerinin iptaline ilişkin işlemin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Hava Kuvvetleri Komutanlığına bağlı Diyarbakır Garnizonunda bulunan Grup Elektrojen teknisyeni ihtiyacını karşılamak üzere memur alim duyurusu yapıldığı, yapılan duyuruda başvuruda bulunacak adaylarda aranacak koşullar arasında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 nci maddesinde belirtilen genel ve özel şartlara sahip olmak, erkek adayların muvazzaf askerlik hizmetini normal süresi içerisinde tamamlamış olmak şartlarının sayıldığı, başvuruların 21-22 Nisan 20004 tarihinde kabul edildiği, davacının Afşin Jandarma Bölük Komutanlığından temin ettiği askerlik durum belgesinde halen yedek subay olarak görev yaptığının, muhtemel terhis tarihinin 31.07.2004 olduğunun belirtildiği, askerlik hizmetini yapmayan 6 aday ile duyurudaki diğer şartlardan herhangi birini taşımayan 69 aday olmak üzere toplam 75 adayın başvurusunun kabul edilmediği, davacının başvurusunun kabul edildiği, 27-30 Nisan 2004 tarihleri arasında sınavın yapıldığı, davacının başarılı olduğu, Hava Kuvvetleri Komutanlığının 13.05.2004 tarihli yazısı ile davacının sınavda başarılı olduğunun ve 01.06.2004 tarihine kadar DMS, KMS veya KPS sonuç belgesi, nüfus cüzdan fotokopisi, Noter tasdikli diploma sureti, askerlik terhis belgesi asli, 6 adet fotoğraf ve hastane raporunun gönderilmesinin veya şahsen getirilmesinin, istenilen tarihe kadar getirilmediği takdirde göreve alınma işleminin iptal edileceğinin belirtildiği, yine Hava Kuvvetleri Komutanlığının 11.06.2004 tarihli yazısı ile başvuru şartlarından askerlik hizmetini fiilen tamamlamadığı tesbit edilginden alım işlemlerinin iptal edildiğinin davacıya bildirildiği anlaşılmıştır.
657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 nci maddesinde; A) Genel şartlar: -1. Türk Vatandaşı olmak, 2. Bu Kanunun 40 nci maddesindeki yas şartlarını taşımak, 3. Bu Kanunun 41 nci maddesindeki öğrenim şartlarını taşımak, -4. Kamu haklarından mahrum bulunmamak, 5. Taksirli suçlar ve aşağıda sayılan suçlar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere, ağır hapis veya 6 aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı islenen suçlarla, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve istihlâk kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak. 6. Askerlik durumu itibariyle; a) Askerlikle ilgisi bulunmamak, b) Askerlik çağına gelmemiş bulunmak, c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak, 7. 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasına engel olabilecek vücut veya akıl hastalığı veya vücut sakatlığı ile özürlü bulunmamak.
B) Özel şartlar: 1. Hizmet göreceği sınıf için 36 ve 41 nci maddelerde belirtilen öğretim ve eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak, 2. Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak. hükmü yer almaktadır. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca devlet memurluğuna alınacak şartlar arasında askerlik durum itibari ile askerlikle ilgisi bulunmamak, askerlik çağına gelmemiş olmak, askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut erteletmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak gerekmektedir. Yapılan ilanda da başvuruda bulunacak erkek adaylarda muvazzaf askerlik hizmetini normal süresi içinde tamamlamış olmak şartının aranacağı belirtilmiştir. Davacının memur alımı için müracaat esnasında askerlik durumu itibari ile erteli olmadığı, muvazzaf askerlik hizmetini tamamlamadığı, halen silah alında bulunduğu anlaşılmaktadır. Müracaat şartlarını taşımadığı için başvurusu kabul edilmeyen 75 aday gibi davacının da başvurusu sınav öncesinde kabul edilmemesi gerekirken davalı idare tarafından gerekli inceleme yapılmadan sehven başvurusu kabul edilerek sınava alınmış, davalı idare hatalı işlemi iptal etmiştir.
Geri alma ile kaldırma etkileri bakımından farklılık gösteren iki kavramdır. Nitekim çoğu kez iptal de denilen geri alma işleminin hiç yapılmamış olması gibi bir durumun yaratılması demektir. Bir diğer deyişle idari yargıdaki iptal kararlarının etkilerinin geriye yürümesi gibi, idarenin işlemini geri almasında da ortaya sanki o işlem hiç yapılmamış gibi bir durumun çıktığı sayılır. Buna karşılık kaldırma etkisinin yapıldığı andan ileriye yönelik olarak gösterir. (Kamulaştırma, Cenk ŞAHİN Günışığında Yönetim İlhan ÖZAY İstanbul 2004 içinde s. 645) İdare tarafından hukuka aykırı olan hatalı işlemler geri alınabilirler. Yürürlükte olan mevzuata aykırı olarak tesis edilen işlemlerin geri alınması durumunda kazanılmış hak meydana gelmez, ancak kişiler lehine sonuç doğuran birel işlemlerdeki hatalar, açık hata derecesinde değilse ve bu işlemin üzerinden uzun bir süre geçmiş ise bu işlemin geri alınması idareye olan güvenin sarsılması nedeniyle idari istikrar ilkesine aykırılık teşkil edebilir.
İşlemdeki hata, işlemin hukuka aykırı olması sonucunu doğuruyorsa, bu durumda kazanılmış hak doğmayacaktır. Ancak, böyle bir hata, diğer bir ifadeyle açık hata derecesine varmamış, sıradan bir hata işleminin esasını etkilese bile üzerinden belirli bir süre geçtikten sonra, müesses durum olarak nitelendirilebilmelidir. (İdare Hukukunda Kazanılmış Haklara Saygı ve Haklı Beklentiler Sorunu, Yücel OĞURLU Ankara 2003 s. 124) Müesses durum, ilgilinin lehine sonuçları olan hukuka aykırı bir idari tasarrufun sonuçlarından kendisine atfedilecek bir kusur, yokluk ve açık hata bulunmadıkça, belirli bir süre yararlanılmasıyla hukuk düzenince tanınması gerektiği düşünülen; tanınmaması durumunda ise idari istikrar ve hukuk güvenliğinin bozulacağı düşünülen hukuki durumdur (Adi geçen eser s.200) Davalı idarenin kısa bir süre içerisinde işlemi geri almış olması nedeniyle müesses bir durum oluştuğunu, işlemin geri alınmasının idari istikrar ilkesine aykırılık teşkil ettiğini söyleyebilmek mümkün değildir. Davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle
Yasal dayanaktan yoksun davanın REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy