(926 S. K. m. 24) (Subay Sınıflandırma Yönetmeliği m. 13)
Davacı vekili 18.02.2004 ve 13.05.2004 tarihlerinde AYİM kayıtlarına geçen dava ve cevaba cevap dilekçelerinde özetle; müvekkili Dz. Yük. Müh.Kd. Ütğm.
.un Deniz Harp Okulu Elektronik Bölümü mezunu olduğunu, davacının Amerika Birleşik Devletlerinde University of New Hampshireda elektronik mühendisliği dalında 31 Ağustos 1999 - 31 Ağustos 2001 tarihleri arasında yüksek lisans eğitimine gönderildiğini, davacının yeniden sınıflandırma işlemine tabi tutularak deniz sınıfından mühendis sınıfına geçirilmesine ilişkin işlemin iptali ile yürütmenin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
AYİM 3.Dairesinin 14.04.2004 gün ve Gensek No:2004/413, Esas No:2004/343 sayı ile yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; Deniz Harp Okulu elektronik bölümünden 1995 yılında mezun olan davacının, 08 Haziran 1999 tarih ve PER.:4013-327-99/MIE S. sayılı Komutan Onayı ile New Hampshire Üniversitesi/ABDde Dz.K.K.lığının elektronik mühendisliği dalında yüksek lisanslı personel ihtiyacını karşılamak amacıyla yüksek lisans eğitimine gönderildiği, görev ve sorumluluğu verilmeden gönderildiği eğitimini tamamlayarak Türkiyeye döndüğünde Deniz Harp Okulu ve Yüksek Lisans eğitimi paralelinde görevlendirilmesi yapılıp, bu görevi sırasında seçim esasları ve seçimi Gnkur.Bşk.lığı tarafından yapılan ve araştırma niteliğinde olan Savunma Araştırma Bursu Ottowa-Kanadaya gönderildiği, davacının Yüksek Lisans Eğitimi öncesi imzaladığı Muvafakat belgesinde yüksek lisans öğrenimi bitiminde sınıf değişikliği işlemi yapılmasına rıza göstereceğini kabul ettiği, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Yeniden Sınıflandırma Kurulunun 02.12.2003 tarihli toplantısında davacı ile birlikte otuz bir subayın sınıf değişikliğine tabi tutularak mühendis sınıfına geçirildiği anlaşılmıştır.
Dava, Deniz Harp Okulu mezunu olan ve New Hampshire Üniversitesi/ABDde Dz. K.K.lığının elektronik mühendisliği dalında yüksek lisans eğitimini tamamlayan davacının, eğitimini müteakip yeniden sınıflandırma işlemine tabi tutularak deniz sınıfından mühendis sınıfına geçirilmesi işleminin iptali istemi ile açılmıştır.
926 sayılı TSK Personel Kanununun Yeniden sınıflandırma başlıklı 24 ncü maddesi (d) bendi ikinci bir tahsil yapanlar: Subay iken Silahlı Kuvvetler hesabına üniversite veya yüksek okullardan birini bitirenler tahsilleri ile ilgili sınıflara geçirilebilirler hükmünü amirdir. Aynı maddenin (e) bendi idarece görülecek lüzum üzerine: 1.Sınıflandırma hatası sebebiyle yeterlik düşüklüğü gösterdiği sınıflandırma kurullarının tetkik ve teklifi ile anlaşılan teğmenler, 2. Kuruluş ve kadro değişiklikleri sebebiyle veya idarece görülecek lüzum üzerine, sınıflarının değişmesi icabeden subaylar, 3.Yeni bir sınıf kurulmasında, bu sınıfı teşkil etmek üzere lüzumlu personel temini için idarece, lüzum görülecek sınıf ve rütbedeki subaylar, yeniden sınıflandırılırlar hükmünü ihtiva etmektedir.
Subay Sınıflandırma Yönetmeliğinin 3/a maddesinde Sınıflandırma: Hizmetin ifası bakımından şahsi, haiz olduğu vasıflarından en müessir bir şekilde istifade edilebileceği mevkilere müterakki bir şekilde getirilebilmek için Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacı, onun beden ve zihni kabiliyetlerini, fiziki profili, mesleği, tahsili, tecrübe ve isteklerinin askerlik hayati boyunca devamlı olarak değerlendirilmesi işlemidir, c bendinde Yeniden sınıflandırma: ilk sınıflandırması yapılmış bir şahsa Kanunda belirtilen sebeplerle tatbik edilecek olan müteakip sınıflandırma işlemidir denmektedir.
Aynı Yönetmeliğin Sınıflandırma faktörleri başlığını taşıyan 8 nci maddesi Personelin ilk ve yeniden sınıflandırılmasında dikkate alınacak faktörleri 1. Sınıfların kadro ihtiyacı, 2. Personelin sağlık durumu, 3. Zihni kabiliyetleri, 4. Tahsili, sivil mesleği, tecrübesi, alakaları, 5. Fiziki profili, 6. İsteği, şeklinde sıralamıştır.
Yönetmeliğin 13 ncü maddesinde subay sınıflandırma faaliyeti, işlemleri, vasıtaları ve sınıflandırmanın ne şekilde yapılacağına dair teferruatlı hususların Kuvvet Komutanlıklarınca ve Jandarma Genel Komutanlığınca hazırlanacak yönergelerde gösterileceği hükme bağlanmıştır.
Subay Sınıflandırma Yönetmeliğinin 13/a maddesi gereğince yayımlanan 1988 tarihli DKY 52-2 (DT-114 A) Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Sınıflandırma ve Sınıflandırma Kurulları Yönergesinin Beşinci bölüm 4 ncü madde b-1 alt bendine göre; Lisansüstü eğitimler Deniz Kuvvetleri Komutanlığının kadro ihtiyaçlarının karşılanması maksadıyla yaptırıldığından, anılan personel, istekli olup olmadıklarına bakılmaksızın, eğitimleri sonunda kadro ihtiyaçlarına yönelik olarak yeniden sınıflandırılabilir Yönergenin (b) bendi Dz. K.K.lığının 22 Temmuz 1998 gün ve PER:4013-241-98 sayılı emriyle yeniden düzenlenmiştir. Bu bendin 4 nolu alt bendine göre; Lisansüstü eğitimli subaylar uygulanacak sınıflandırma işlemleri itibariyle, lisansüstü eğitimi icra tarzına göre, lisansüstü eğitimini; a) Naval Postgraduate School (NPS) veya yurtiçi/yurtdışı sivil üniversitelerde görev sorumluluğu verilmeden Deniz Kuvvetleri Komutanlığı nam ve hesabına yapanlar, b) Yurt içi üniversitelerde görev üzerinden Deniz Kuvvetleri Komutanlığı izniyle veya görev haricinde kendi nam ve hesabına yapanlar, olarak gruplandırılır şeklini almıştır.
Aynı Yönergenin 5 nci Bölüm 4 ncü madde b-5 alt bendinde ise; lisansüstü eğitimini; a) Mühendislik Bilimleri (Bilgisayar Bilimleri, Bilgi Teknolojisi Yönetimi, Modelleme Sanal Ortamlar ve Benzetim Denizaltı Harbi, Savaş Sistemleri Bilimleri ve Teknolojisi, Oşinografi, Sualtı Akustiği Sistemleri, Makine Mühendisliği, Elektronik Sistem Mühendisliği, Elektronik Harp Sistemleri ve Gemi İnşa Mühendisliği gibi) alanlarında; 1) Görev sorumluluğu verilmeden yapanlar kadro ihtiyacı aranmadan ve isteklerine bakılmaksızın, yeniden sınıflandırılır denmektedir.
DKY 55-2yi yürürlükten kaldıran 4 Temmuz 2001 tarihli DKY 55-2 (A) Sınıflandırma ve Sınıflandırma Kurulları Yönergesinin 5 nci Bölüm 4 ncü madde b bendinin (4) ve (5) alt bendinde de benzer düzenleme bulunmaktadır: (4) Lisansüstü eğitimli subaylar, uygulanacak sınıflandırma işlemleri itibariyle, lisansüstü eğitimi icra tarzına göre, lisansüstü eğitimini; (a) Naval Postgraduate School (NPS) veya yurtdışı/yurtiçi sivil üniversitelerde sorumluluğu Dz. K.K.lığı nam ve hesabına yapanlar, (b) Yurtiçi üniversitelerde görev üzerinden Dz. K.K.lığı izniyle veya görev haricinde kendi nam ve hesabine yapanlar, olarak gruplandırılır. (5) Lisansüstü eğitimini; a) Hangi grupta olursa olsun, Milli Güvenlik İşleri, Stratejik Planlama, Sivil Asker İşbirliği, Liderlik Eğitimi ve Gelişimi ile Yönetim Bilimleri (Ulaşım Lojistiği, Ulaşım, Kazanma ve Kontrat, sistem Kazanma, Savunma Sistemleri, Sistem Envanteri, Kaynaklama Planlama, Materyal Lojistik Destek, Mali, İnsan Gücü Sistemleri gibi) alanlarında yapanlar yeniden sınıflandırılamazlar. (b) Mühendislik bilimleri (Bilgisayar Bilimleri, Bilgi Teknolojisi Yönetimi, Modelleme-Sanal Ortamlar ve Benzetim, Denizaltı Harbi, Savaş Sistemleri Bilimleri ve Teknoloji, Oşinografi, Sualtı Akustiği Sistemleri, Makine Mühendisliği, Elektronik Sistem Mühendisliği, Elektronik Harp Sistemleri ve Gemi İnşa Mühendisliği gibi) alanlarında; Görev sorumluğu verilmeden yapanlar, kadro ihtiyacı aranmadan ve isteklerine bakılmaksızın, yeniden sınıflandırılırlar. Şeklinde hüküm bulunmaktadır.
1997 tarihli DKY 197-1 Dz. K.K.lığı Lisansüstü Öğretim Yönergesinin 4 ncü Bölümünün Sınıf Değişikliği İşlemleri başlıklı 1 nci maddesinin (b) bendinde Yurtiçi/Yurtdışı lisansüstü öğrenim gören personelin sınıf değişikliği için ilgili belgelerle silsile yoluyla müracaat edeceği belirtilmekte ve Bu işlemlerin yurda dönüş tarihinden itibaren 4 ay içinde tamamlanmasının gerektiği ifade edilmektedir. Aynı maddenin (c) bendinde ise; Öncelik mühendislik sınıfında olmak üzere sınıf değişikliği işlemi Dz. K.K.lığınca Dz. K.K.lığı Sınıflandırma ve Sınıflandırma Kuralları Yönergesi esaslarına göre yapılır hükmü mevcuttur. Bu yönergenin EK-F Lahika-1 nde bulunan muvafakat belgesinde ise ilgililerin öğrenim dönüsü, hakkında her zaman sınıf değişikliği yapılabileceğini kabul ve taahhüt ettiği kayıtlanmıştır.
1994 tarihli DKY 51-2 Dz. K.K.lığı Subay Meslek Programları Yönergesinin Lisansüstü Eğitimli Subayların İstihdam Esasları başlıklı 5 nci bölümünün 2/e maddesinde Yüksek lisanslı harp okulu kaynaklı subaylar, haklarında sınıf değişikliği yapılmamış ise Harp Akademileri Yönetmeliğinde belirtilen esaslara göre Kuvvet Harp Akademileri giriş sınavlarına girme hakkına sahiptir. Söz konusu eğitimi bitiren subaylar, meslek hayatlarına kurmay subay paternine göre devam ederler denmektedir. İdarenin, yurt dışına yüksek lisans öğrenimine gönderilen bir subayı, eğitim bitiminde ilgilinin isteğini de dikkate alarak, kadro ve idari ihtiyaç sebebiyle öğrenimine uygun bir sınıfa geçirme konusunda 926 sayılı TSK Personel Kanununun 24 ncü maddesi çerçevesinde takdir yetkisi bulunduğu tartışmasızdır.
Bütün kamu hizmetlerinin, hangi koşullar altında ve nasıl yürütüleceğini önceden saptama, bunları bir metinle düzenleme olanağı yoktur. Bu bakımdan, idareye takdir yetkisi tanımak zorunludur. Ancak, idareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. Zira, takdir yetkisi, ancak hukuk kuralları içinde hareket özgürlüğü demek olduğundan, yasa koyucu tarafından idareye tanınan bu yetkinin, basta kamu yararı olmak üzere Askerî hizmet gereklerine uygun olarak kullanılması ve objektif kriterlere dayanması gerekmektedir.
Bu açıklamalar ışığında maddi olayımıza baktığımızda; davacının yeniden sınıflandırma işlemine tabi tutularak deniz sınıfından mühendis sınıfına geçirilme işleminin nedeninin, Deniz Kuvvetleri Komutanlığının elektronik mühendisliği kadrosunun tamamlanması ihtiyacından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Davacının Amerikadaki PG eğitimine gönderilmesinin nedeninin, Deniz Kuvvetleri Komutanlığının lisansüstü eğitim görmüş personel ihtiyacını karşılamak olduğu aşikardır. Yeniden sınıflandırmada göz önünde bulundurulacak faktörlerin en önemlisi ve birincisinin, sınıfların kadro ihtiyacı olduğu, TSK Subay Sınıflandırma Yönetmeliğinin 8 nci maddesinin amir hükmüdür. Davalı idare, bu ihtiyaçtan hareketle kamu yararı ve askerî hizmet gereklerini dikkate alarak, 926 sayılı TSK Personel Kanununun 24 ncü maddesindeki takdir hakkını kullanmış, kadro ihtiyacı çerçevesinde çıkardığı yönergeye dayanarak davacıyı mühendis sınıfına geçirmiştir. Bu işlemin objektif kriterlere dayandığı ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Davacı sınıf değişiklik işlem tarihi Savunma Araştırma Bursunun tamamlanmasını takip etse de; işlemin nedenini davacının elektronik mühendisi kadro ihtiyacını karşılamak amacıyla gönderildiği yüksek lisans eğitimi oluşturduğu, ayrıca davacının eğitime gönderilirken imzaladığı muvafakatname ile dönüsünde sınıf değişikliğine tabi tutulacağını bilmekte olduğu görülmektedir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde; davacının yeniden sınıflandırmaya tabi tutularak deniz sınıfından mühendis sınıfına geçirilmesi işleminin, idarenin ihtiyaçları doğrultusunda hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği sonucuna varılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Yasal dayanaktan yoksun davanın REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy