(926 S. K. Ek. m. 3)
Davacı, 28 Kasım 2002 tarihinde Marmaris Asliye Hukuk Mahkemesi kaydına ve 02 Aralık 2002 tarihinde AYİM kaydına geçen dava ve cevaba cevap dilekçelerinde özetle; 2000 yılı atamalarında Marmaris - Aksaz Lojistik Destek Gemiler Grup Komutanlığı görevine atandığını, 26 Temmuz 2000 tarihinde göreve başladığını, bu görev yerinin bağlısı
. Adet gemi bulunan bir komutanlık olduğunu, Lojistik Destek Grup K.nın bağlısı gemilerin materyal, hareket ve personel konularıyla ilgili her türlü görevi planladığını, icra ettirdiğini, denetlediğini ve gemilerin her an harbe hazır bulundurmasını sağladığını, ayrıca görev yaptığı K.lığının TMK da yüzer birlik olarak geçtiğini ve herhangi bir geminin de TMK da tipinin yüzer birlik olarak geçtiğini, diğer komutanlıkların tipinin kara olarak belirtildiğini, TMK da yüzer birlik olarak belirtilen görev yerlerinin fiilen gemilerde yapılan görev gibi değerlendirilmesi gerektiğini, 15 Eylül 2002 tarihine kadar gemi tazminatı ve iş güçlüğü tazminatı ödendiğini, bu tarihten sonra fiilen gemilerde görev yapmadığı gerekçesiyle ödenmediğini, Deniz Kuvvetlerinde iki tip birlik olduğunu bunların da yüzer birlik ve kara birliği şeklinde belirtildiğini, anılan tazminatların ödenmesinin durdurulmasına Sayıştay denetçilerinin bu hususu fazla ödeme saymalarından kaynaklandığını, gemilerin ve kendi görev yaptığı yerin de yüzer birlik olduğunu, bu nedenle Ek Hizmet Tazminatı ve İş Güçlüğü tazminatının ödenmesi gerektiğini belirterek Ek Hizmet Tazminatı ve İş Güçlüğü tazminatı ödenmemesi işleminin iptali ile 15 Eylül 2002 tarihinden itibaren ödenmeyen tazminat miktarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle dava açmıştır.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; davacının, Dz.K.K.lığının 26 Nisan 2000 gün ve PER:4031 -480-00/sb.Atm.ve Kd.S.(Atm.İşl.) sayılı atama emri ile Marmaris - Aksaz Lojistik Destek Gemiler Grup K.lığına atandığı ve 26 Temmuz 2000 tarihinde göreve başladığı, Ek Hizmet Tazminatı (Gemi tazminatı) ve İş Güçlüğü tazminatının 14 Eylül 2002 tarihine kadar 2 yıl süre ile davacıya ödendiği, ancak söz konusu tazminat ödemelerinin Sayıştay Başkanlığı denetçileri tarafından yapılan hesap denetlemelerinde fazla ödeme nedeni sayıldığı ve bu tazminatların 15 Eylül 2002 tarihinden itibaren ödenmeyeceğinin Dz.K.K.lığının 28 Ağustos 2002 gün ve KOMP:S010-434-02/MALİ YNT. sayılı yazısıyla bildirildiği, bu yazı üzerine davacıya 15 Eylül 2002 tarihinden itibaren anılan tazminatların ödenmediği bunun üzerine 28.11.2002 tarihinde Marmaris Asliye Hukuk Mahkemesi ve 02 Aralık 2002 tarihinde AYİM kaydına geçen dava dilekçesiyle anılan tazminatların ödenmemesi işleminin iptali istemiyle dava açtığı anlaşılmaktadır.
926 Sayılı TSK Personel Kanununun EK-17 nci maddesine 570 sayılı KHK ile eklenen (A) bendinde; ... Bu Kanunun 121 nci maddesi gereğince, gemilere atanan personele fiilen görev yapmaları şartıyla Orgeneral aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarının subaylara % 20 si, astsubaylar ile devlet memurlarına % 13 ü uzman erbaşlara % 10u oranında ek hizmet tazminatı ödenir. Bu tazminat hangi kuvvet ve sınıftan olursa olsun, gemilerde fiilen seyir yapmak suretiyle geçici olarak ya da kontrol, tecrübe, denetleme yapmak veya eğitim yaptırmak amaçları için görevlendirilen subay, astsubay, uzman erbaş ve sicil memurlara da görevli bulundukları her gün için otuzda bir oranında ödenir. hükmü bulunmaktadır.
926 Sayılı TSK Personel Kanununun EK-3 ncü maddesinde; Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara iş güçlüğü zammı ödeneceği ayrıca 1323 sayılı Kanun ve 1933 sayılı Kanunla getirilen değişiklik kapsamında son fıkrasında; Bu tazminat ve zamların hangi işi yapanlara, hangi görevde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları her yıl Genelkurmay Başkanlığı ve Milli Savunma Bakanlığınca müştereken lüzum göstermesi üzerine Maliye Bakanlığının görüsü alındıktan sonra Milli Savunma Bakanlığının teklifi ile Bakanlar Kurulunca yılda bir defa tespit edilir ve bu tespiti izleyen mali yılbaşından itibaren yürürlüğe girer. hükmü mevcuttur.
Anılan madde kapsamında çıkarılan Bakanlar Kurulunun 29 Aralık 2001 tarih ve 2001/3900 sayılı kararı ile yayımlanan 2002 Mali Yılı Askeri Personel Yan Ödeme Kararnamesinin EK-2 çizelge 6/b maddesinde, Fiilen gemilerde ve Dz.K.K.lığının Yıldızlar ve Sarucapaşa Su üstü Eğitim Merkezi Komutanlıklarının Deniz Eğitim Grup Amirliklerinde görevli olan subaylara 3000, Astsubaylara 2000 ve Uzman Erbaşlara 1.500 İş Güçlüğü Zammı olarak ayrıca ödeneceği belirtilmiştir.
Uyuşmazlık konusu; davacının 2 yıl süre ile aldığı Ek Hizmet Tazminatı ve İş Güçlüğü tazminatının Sayıştay Başkanlığı denetçileri tarafından hesap fazlası olarak çıkartılması üzerine, davacının görev yaptığı yer olan Lojistik Destek Gemiler Grup K.lığı görev yerinin fiilen gemide görev yapma kapsamından çıkarılması veya bu kapsam içinde görülmemesi noktasında odaklanmaktadır.
Uyuşmazlık konusunun çözüme ulaştırılması için öncelikle, 926 sayılı Kanunun EK-17 nci maddesinde ve Ek-3 ncü maddeye dayanılarak çıkarılan Bakanlar Kurulu kararına göre yayımlanan kararnamede geçen fiilen gemilerde görev yapma teriminin irdelenmesi ve açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Kanunda yer alan fiilen gemilerde görev yapması şartında amaç; bu yerlerde görev yapan personelin normal hizmet dışında fazladan ve istisnai olarak risk ve tehlike altında kaldığı kabulüne dayanmaktadır. Dolayısıyla gemi kavramı kapsamında ifade edilen görev yeri ile belirli bir risk ve tehlikelilik altında görev yapılan yeri ifade ettiğinden şüphe yoktur. Uyuşmazlık konusuna bu açıdan yaklaşıldığında gemi kavramı ile ifade edilen görev yerinin kapsamının ve hangi görev yerlerinin bu kapsamda kaldığının yapılan işin niteliği açısından ortaya konması gerekmektedir.
Deniz Kuvvetleri K.lığı ve bağlısı tüm birliklerin kadro görev yerlerinin tanımlandığı ve Kadro görev yerlerinin kara ve yüzer birlik olarak iki kategoriye (tipe) ayrıldığı görülmektedir. Ayrıca kadro görev yerlerinin Teşkilat Malzeme Kadro (TMK) kitabında bu iki kategori esas alınarak Kara ve Yüzer birlik şeklinde iki tip olarak belirtildiği anlaşılmaktadır. Yapılan görevin (işin) niteliği ve özelliklerinin bu ikili ayrim içinde ele alındığı tüm tartışmalardan uzaktır.
Somut olayda davacının Marmaris - Aksaz da konuşlanan Lojistik Destek Gemileri Grup K.lığı görevine 926 sayılı Kanunun 121 nci maddesi kapsamında atandığı ve UBF00 birlik TMK na göre
. adet bağlı gemisinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Anılan TMK da, yüzer birlik tipinde belirtilen
. adet gemisinin bağlı birlik nosunun davacının görev yaptığı yer olan UBF00 (Lojistik Destek Gemileri Grup K.lığı) birlik nosu belirtilmektedir. Davacının görev yaptığı yer bağlısı gemilerde olduğu gibi TMK da yüzer birlik tipi olarak belirtilmiştir.
Yapılan görevin niteliği açısından uyuşmazlığa yaklaşıldığında ise, davacının görev yeri olan Lojistik Destek Gemileri K.lığı nın barışta ve savaşta emrinde bulunan gemilerin ve personelin moral disiplini, eğitimi, materyal ve ikmal bakımından hazır bulundurulması, eğitim, emniyet ve her türlü faaliyetlerinin, kontrol ve denetim görevlerinin bulunduğu anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede, davacının komutanı olduğu birlikte
. adet gemi bulunduğu anlaşılmakla beraber doğrudan doğruya gemiye atanmadığı ve görevini karargahıyla fiilen gemide ifa etmediği değerlendirilmiştir. Aksinin kabulü, sıralı her üst birliğin komutanın da salt kendisine bağlı gemilerin bulunması sebebiyle gemiye atandıkları ve fiilen görev yapmakta oldukları anlamına gelir.
Diğer taraftan atanılan birliğin yüzer birlik kapasitesinde olması, her personelin fiilen gemide görev yaptığını göstermez. Bundan maksat, davacının fiili görev yerinin de gemi olmasıdır. Dolayısıyla fiilen gemide değil, karada görev yapan personele gemide görev yaptığı süreye bağlı olarak kıst tazminat ödenmesi gerekmektedir. Davacının da, karargahı ile birlikte karada görev yaptığı ve gemiye atanmadığı dikkate alındığında, yüzer birliğe komuta etmekte ise de, bizzat kendisinin tam gün esasına göre fiilen gemide görev yapmadığı değerlendirildiğinden, ek hizmet tazminatı ve iş güçlüğü zammı ödenmemesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Yasal dayanaktan yoksun bulunan DAVANIN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy