(6245 S. K. m. 17, 45) (1602 S. K. m. 52)
Davacı, 02.11.2005 tarihinde Beyoğlu 3 ncü Asliye Hukuk Mahkemesinde, 11.11.2005 tarihinde AYİMde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; Sardunya Adası/İtalyada 29.09.2005 - 14.10.2005 tarihleri arasında icra edilen Destıned Glory-05 Tatbikatına iştirak etmek üzere 24.09.2005 tarihinde Foça/İzmirde 2 subay 6 astsubaydan oluşan timi ile TCG. Osmangaziye katıldığını, geminin 25.09.2005 tarihinde buradan ayrılarak 29.09.2005 tarihinde Caglıarı/Sardunya adasında askeri iskeleye yanaştığını, kendilerinin 01.10.2005 tarihinde 1nci Amfibi Deniz Piyade Bölüğü ile beraber gemiden ayrılarak konvoy halinde karayolu ile San Lorenzo Bölgesine giderek elektrik, su ve barınma imkanı olmayan kamp yerine getirildiklerini ve tek kişilik çadırlara yerleştirildiklerini, 11.10.2005 tarihinde TCG. Osmangazi gemisine katılana kadar geçen 10 gün süre içinde kuru ekmek ve kendilerinin ücretini ödeyerek aldıkları ve yanlarında getirdikleri kuru kumanyaları yedikleri, daha önceden İtalyan şirketince tatbikat bölgesine sıcak yemek getirilmesi ve bu nedenle tatbikata iştirak edecek birliklerin kendi birliklerinden kumanya almayacaklarının karara bağlanmasına rağmen, İtalyan şirketinin fiyatta anlaşılamaması nedeniyle tatbikat bölgesine yemek getirmediğini, bölgenin yaşam yerinden uzak olması nedeniyle yalnızca ekmek temin edilebildiğini belirterek tatbikat bitiminde iaşe ve ibatenin sağlandığı belirtilerek 1/3 gündelik verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, isteği olan tam gündeliğin tatbikat günündeki kurdan hesaplanarak, tatbikat gününden ödeme gününe kadar olan süre için yasal faiziyle birlikte ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyası ve savunma ekinde gönderilen belgelerin incelenmesinden; Dz.K.K.lığının 2005 yılı harekat eğitim direktif ve planı kapsamında icra edilecek olan Destıned Glory-05 tatbikatına timi ile birlikte katılan davacının, 24.09.2005 tarihinde TCG.Osmangazi ile Türkiyeden ayrıldığı, 29.09.2005 tarihinde İtalyanın Caglıarı limanına ulaştığı, 01.10.2005 tarihinde de buradan ayrılarak San Lorenzo Bölgesine gittikleri, görev öncesi yapılan toplantıda 01-08 Ekim 2005 tarihleri arasında icra edilecek eğitimlerde SAT görev timinin bölgede anlaşma yapılacak firmalar tarafından iaşe edileceğinin kararlaştırıldığı, ancak firma ile anlaşılamaması nedeniyle iaşenin karşılanamadığı, 11.10.2005 tarihinde davacının timinin görevinin sona erdiği, davacıya tatbikat bitiminde iaşe ve ibatenin sağlandığı belirtilerek 1/3 gündelik verildiği, 02.11.2005 tarihinde kayda giren dilekçe ile işbu davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava dilekçesinde iaşe ve ibate masraflarının ödenmemesine ilişkin bir talep ve uyuşmazlık bulunmamaktadır. Dava konusunu yurtdışı gündeliğinin 1/3 oranında mı yoksa 3/3 oranında mı ödeneceği hususu oluşturduğundan inceleme ve değerlendirme bu konuyla sınırlı olarak yapılmıştır.
6245 sayılı Harcırah Kanununun 17nci maddesi; Uluslararası anlaşmalar gereğince askeri birlikler halinde yabancı ülkelere gönderilecek Türk Silahlı Kuvvetleri Mensuplarına verilecek harcırahın esasları ve miktarı Bakanlar Kurulunca tespit olunur.
Yabancı ülkelere gönderilecek bu birliklere mensup subay, astsubay, sivil memur ve hizmetlilerin bu durumlarının devamı sırasında harcıraha müstehak aile fertlerini Türkiye sınırları dahilinde ikamet edecekleri bir mahalle kadar gönderenlere bir defaya mahsus olmak üzere 45 nci madde esasları da uygulanmak suretiyle aile masrafı ile yer değiştirme masrafı verilir.
(Değişik:4/7/1988-KHK - 336/1 md.; Aynen Kabul: 7/2/1990 - 3612/34 md.) Yabancı ülkelere gönderilen birliklere mensup subay, astsubay, sivil memur ve hizmetlilerin hava değişimi maksadı ile Anavatana gelmelerini icabettiren hallerde bunlara, ailelerinin bulunduğu veya raporlarında yazılı hastalıklarının icabettirdiği mahallere kadar geliş ve dönüşleri için bu Kanuna göre yol masrafı ve gündelik verilir. Aynı maksatla Anavatana gelen ve dönen erbaş ve erlere ödenecek yol masrafları ile gündelikler, Millî Savunma ve Maliye ve Gümrük Bakanlıklarınca müştereken tespit olunur.
Yukarıdaki fıkra gereğince hastalık icabı başka bir mahalde oturmaları zaruri olan Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarının bu mahallere kadar gelecek harcıraha müstehak aile fertlerine gidiş ve dönüşleri için yalnız yol masrafı verilir.
Birinci fıkradaki haller dışında, uluslararası mahiyetteki tatbikat ve manevralara katılmak, açık deniz eğitimi veya Türk Silahlı Kuvvetlerinin temsili gibi maksatlarla yabancı ülkelere gönderilecek askeri birliklerin (Deniz Kuvvetlerine ait gemilerle gidişte, denizde seyir halinde bulunulan günler hariç, münhasıran yabancı ülke limanlarında geçirilen günler için) subay, astsubay, askeri öğrenci, sivil memur ve hizmetlilerin aylık derecelerine (Askeri öğrencilere teğmen rütbesine) göre verilebilecek yurtdışı gündeliğinin 1/3ü, yukarda yazılı haller ile eğitim veya gemi, uçak, tank ve sair savaş araç ve gereci ve her türlü yedek parça ve ikmal maddesinin teslim ve tesellümü ve benzeri görevler için yabancı ülkelere birlik veya grup halinde veya münferiden gönderilecek erbaş ve erlere de teğmen yurtdışı gündeliğinin 1/10u, yurtdışından gemi tedariki için görevlendirilen erbaş ve erlere gemilerin tesellümünden itibaren yabancı ülke limanlarında geçirecekleri günler için teğmen yurtdışı gündeliğinin 1/20si tutarında gündelik ödenir. hükmündedir.
Bahse konu maddenin 1nci fıkrasına istinaden 2005 yılı NATO ve ikili anlaşmalar çerçevesinde yapılacak müşterek ve birleşik kıtalı arazi ve fiili kara, deniz, hava tatbikat ve eğitimlerine katılmak üzere belirlenen birliklerin yurt dışına gönderilmesi ve bu birliklere ilişkin uygulama esasları 1 Kasım 2004 gün ve 2004/8076 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenmiştir.
Davacının katıldığı Destıned Glory-05 tatbikatı da söz konusu Bakanlar Kurulu Kararının Ek-A sının 17 sırasında yer almaktadır.
Bakanlar Kurulu Kararının Ekinde yer alan Nato ve İkili Anlaşmalar Çerçevesinde Yapılacak Tatbikatlara Katılacak Birlikler İçin Uygulama Esaslarının 3ncü maddesi; Yurtdışında icra edilecek bu tatbikatlarda görevlendirilecek TSK. mensuplarına harcırahları 6245 sayılı Harcırah Kanununun 17 nci maddesinin 5nci fıkrasına göre ödenecektir. hükmünü, 5nci maddesi de Tatbikatlara katılan TSK. mensuplarının iaşe ve ibateleri devletçe karşılanacaktır. hükmünü ihtiva etmektedir.
1602 sayılı AYİM. Kanununun 52 nci maddesi kapsamında gönderilen belgelerden Tatbikat Sonuç Raporunun 3 ncü madde d fıkrası 1 nci bendine göre davacının iddialarının kısmen doğru olduğu, planlandığı şekilde SAT timinin karada konuşlu kaldığı sürece sıcak yemek ihtiyacının karşılanamadığı, SAT timinin iaşesinin, sınırlı Gemi imkanları ve Deniz Piyade Bölüğünün kendisi için getirdiği kumanyaların paylaşılması suretiyle sağlandığı belirtilmiştir.
Yukarıda açıklandığı üzere, 6245 sayılı Harcırah Kanununun 17nci maddesi 1 nci fıkrası gereğince, NATO andlaşması çerçevesinde planlanan ve icra edilen Destıned Glory -05 tatbikatına katılan davacının gündeliğinin 6245 sayılı Harcırah Kanununun 17 nci maddesinin 5 nci fıkrasına göre 1/3 oranında ödeneceği, bu açık hüküm karşısında davacıya 3/3 oranında gündelik önenmesine yasal imkan bulunmadığı, işlemin hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Dz.K.K.lığının Yabancılarla Yapılan Eğitim/Tatbikat İntikal ve Liman Ziyaretlerinde Uygulanacak Usuller Yönergesi (DKY 374-1(A))nin Ek-J Lojistik Bölümü 2nci maddesi c fıkrasında Personel Harcırahlarının Tahakkuk Ettirilmesi Esaslarına göre 1nci bentte BM. çatısı altında yapılan görevler için harcırahın 6245 sayılı Harcırah Kanununun 17 nci madde 1 nci fıkrasına istinaden çıkarılan Bakanlar Kurulu Kararları kapsamında yer alan esas ve miktarlar üzerinden ödeneceği, 2 nci bendinde ise diğer tatbikat/eğitimler süresince (c) alt bendinde; yatma yeri ve iaşesi sağlanmadan tam gün karada bulunduğu sürece 3/3 oranında harcırahın tahakkuk ettirileceği belirtilmiş ise de; 6245 sayılı Harcırah Kanununun 17/1-5 nci maddesindeki açık düzenleme ve yönergelerin kanuna aykırı olamayacağı göz önüne alındığında, Yönerge hükmü esas alınarak davacıya 3/3 oranında gündelik ödenmesi mümkün değildir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Yasal dayanaktan yoksun davanın REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy