(6245 S. K. m. 3, 4, 14, 37)
Davacı 21.12.2004 tarihinde Kocaeli Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinde, 22.12.2004 tarihinde AYİMde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; 27.09.2004-03.06.2005 tarihleri arasında Deniz Lisan Okul Komutanlığında açılan Almanca Temel Kursuna KKKlığının emri ile tefrik edildiğini, görevli olduğu birliğinin İzmit/Bahçecik beldesi Seymen mahallesinde konuşlu bulunduğunu, kurs mahallinin bağlı olduğu garnizon ve il hudutları dışında olmasına rağmen kendisine harcırah tahakkuk ettirilmediğini, Gölcük ve Altınova İlçeleri arasında Donanma Komutanlığınca servis hizmeti sağlanmış olmasına rağmen kendisinin Bahçecik beldesinde ikamet ettiğini 6245 sayılı yasanın 37 ve 39 ncu maddeleri gereği yurtiçi geçici görev yolluğu tahakkuk ettirilmesi gerektiği halde aksi yönde tesis edilen işlemin iptaline ve kursa başladığı tarihten itibaren tahakkuk ettirilecek yurtiçi geçici görev yolluğunun işlemiş ve işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının Kocaeli İzmit Merkez ilçe sınırları içerisinde bulunan Bahçecik Beldesi Seymen Mahallesinde konuşlu bulunan 1 nci P. Tug. Tnk. Tb. G/K. Kh. Bl. K.lığında görevli olduğu, KKKlığının 171830 C AGU 04 TSG ve PER: 4013-250-04/Tay.D.Pl. Koor.Ş. Kurs Ks.(İç krs.) (350114) sayılı yazısı ile Yalova İli Altınova İlçesi Kaytazdere Beldesi sınırları içerisinde bulunan Karamürselbey Eğitim Mrk. K.lığına bağlı Deniz Lisan Okul K.lığında (Altınova/Yalova) 27.09.2004-03.06.2005 tarihleri arasında açılan TSK Almanca Temel Kursuna tefrik edildiği, 27.09.2004 tarihinde belirtilen kursa katıldığı, 18.11.2004 tarihli dilekçesi ile geçici görev yolluğu ve gündeliği ödenmesine ilişkin talebinin Karamürselbey Eğitim Mrk. K.lığının 13.12.2004 tarihli yazısı ile reddedilmesi üzerine, işbu davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dairemizin 19.07.2005 tarihli ara kararı ile Deniz Lisan Okul Komutanlığından; davacının 19:00 - 20:50 saatleri arasında yapılan etüt nedeniyle evine dönme imkanından yoksun kalarak okulda kalıp kalmadığının, Okul Komutanlığı ile davacının İkametgah güzergahı üzerinde askeri servis imkanları ile bu servislerin her iki yönde hareket saatlerinin, Okul Komutanlığı ile davacının ikametgah güzergahı üzerinde hangi belediyelerin tarifeli ulaşım hizmetlerinin olduğu ve bu hizmetlerin her iki yönden hareket saatlerinin, Bahçecik - Seymen yerleşim biriminin hangi il, ilçe ve belediye sınırları içerisinde bulunduğunun, Altınova yerleşim biriminin belediye olup olmadığı, hangi il/İlçeye bağlı olduğu, Seymen - Bahçecik yerleşim yerinin İzmit - Yalova karayoluna mesafesi, davacının ikametgahı ile Altınova arasında bulunan il ve ilçeler ile belediye sınırlarını harita üzerinde gösterir bir krokinin, diğer kursiyerlerden aynı/benzer durumda olup, söz konusu ulaşım imkanlarından yararlanmak suretiyle ikametgahına düzenli veya aralıklarla giden olup olmadığının bildirilmesi istenilmiş, Deniz Lisan Okul Komutanlığının 26.08.2005 tarihli ara kararı cevabı yazısı ile; etütlere katılımın isteğe bağlı olması nedeniyle mevcut raporu alınmadığından davacının etütlere düzenli olarak iştirak edip etmediğinin bilinmediği, Okul Komutanlığı ile davacının ikametgahı arasında servis hizmetinin bulunmadığı, aynı şekilde belediye ulaşım hizmetinin bulunmadığı, Bahçecik beldesinin Kocaeli/ İzmit Merkez ilçeye bağlı olduğu, Kaytazdere Belediyesinin Yalova/Altınova İlçesine bağlı olduğu, Karamürsel Eğitim Merkez Komutanlığının Kaytazdere beldesi sınırları içerisinde bulunduğu, Bahçecik beldesi içerisinde bulunan Seymen Mahallesinin Yalova - Kocaeli karayoluna sahil kısmından 500 metre, Körfez mahallesinden 2000 metre mesafede bulunduğu ve Bahçecik beldesinden gelen başka kursiyer bulunmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlığa uygulanacak olan 6245 sayılı Harcırah Kanununun 3 ncü maddesinin a bendindeHarcırah: Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, bir kaçını veya tamamını, maddenin (g) bendindeMemuriyet mahalli: Memur ve hizmetlilerin asıl görevli olduğu veya ikametgahının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü veya kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri ifade edeceği düzenlenmiştir.
Kanunun 4 ncü maddesinin 1 nci bendindeBu Kanunda belirtilen hallerde, bu Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara harcırah verilir hükmü, Kanunun 5 nci maddesinde;Harcırah, yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili bu Kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.hükmüne,
Kanunun 14 ncü maddesinde: Aşağıda gösterilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur: - 1. Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadıyla muvakkaten yurtiçinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere; - 2. Yeni ve eski memuriyetlerine müteallik bir meseleden dolayı bu kanuna tabi kurumlarca açılan bir dava sebebiyle sanık ve davalı olarak (işten el çektirilmiş olsun veya olmasın) başka bir yere gönderilenlerden lehinde netice hasıl olanlara; - 3. Memuriyet merkezlerinin bulunduğu mahal dışında bir vazifeye vekaleten gönderilenlere; - 4. Fiilen oturduğu mahalden gayri bir yere açıktan vekaleten gönderilenlere (yalnız ve gidiş ve dönüşleri için); - 5. Muvakkat kaza salahiyeti ile gönderilenlere hükmüne,
Kanunun 37 nci maddesinde;Mesleki bilgilerini artırmak amacıyla memuriyet mahalli dışında açılan kurs veya okullara gönderilenlere, bu Kanuna göre geçici görev gündeliği verilir. (İkinci fıkra mülga: 14.1.1988 - KHK - 311/15 md.) / Bu maksatla yabancı memleketlere gönderilenlere özel anlaşmaları gereğince, yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya resmi diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapıldığı takdirde bu ödemeler gündeliklerinden indirilir./Yurtiçinden veya yurtdışından sağlanan burslara dayanılarak veya aylıkları transfer edilmek suretiyle staj ve öğrenim amacıyla yurtdışına gönderilenlere bu madde hükmü uygulanmaz. Bunlara ilgili kanun hükümlerine göre müstahak oldukları ödeme yapılır. hükmüne yer verilmiştir.
Davacı ile davalı idare arasındaki uyuşmazlık, davacının asıl görev yaptığı yer ile kurs gördüğü mahallin 6245 sayılı Harcırah Kanununun 3/g ve 37 nci maddeleri kapsamında memuriyet mahalli dışında olup olmadığı hususunda bulunmaktadır.
Davacının görev yaptığı 1nci P.Tug.Tnk.Tb.G/K. Komutanlığının Kocaeli İzmit Merkez ilçe sınırları içerisinde bulunan Bahçecik Beldesi Seymen Mahallesinde konuşlu olduğu, kurs gördüğü Karamürselbey Eğitim Merkezi Komutanlığının ise Yalova/ Altınova İlçesi Kaytazdere beldesinde bulunduğu, Gölcük Tersane Komutanlığının ihalesi ile Karamürselbey Eğitim Merkezi Komutanlığı ile İzmit arasında düzenli işçi servisi ve Gölcük Üs Komutanlığının ihalesi ile Karamürselbey Eğitim Merkez Komutanlığı ile Gölcük arasında düzenli servis imkanının olduğu, Bahçecik/Seymen mahallesi ile Karamürselbey Eğt.Mrk.K.lığı arasında ise servis bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu uyuşmazlığın çözümlenmesinde davacının görev yaptığı mahal ile kursa iştirak ettiği mahallin 6245 sayılı Harcırah Kanununun 3 ncü maddesinde belirtildiği şekilde aynı memuriyet mahalli içerisinde bulunup bulunmadığının belirlenmesi önem taşımaktadır.
Söz konusu düzenlemeye göre Bahçecik beldesi ile Kaytazdere beldesi arasında, aynı belediye sınırları içinde veya bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü yer tanımına uygun bir ilişkinin bulunmadığı açıkça görülmektedir.
Buna karşın davacının görev yaptığı mahal ile kursa iştirak ettiği mahal arasında yararlanabileceği iki ayrı servisin bulunduğu, bu servislerin davacının görevli olduğu birliğin 500 metre yakınına kadar ulaşım hizmeti verdiği, bu suretle belirtilen taşıt araçları ile kurs mahalli ile asıl görev mahalli arasında günlük olarak gidip gelinmesinin mümkün olduğu anlaşılmıştır.
Davacı her ne kadar 19.00-20.50 saatleri arasında etütlere iştirak ettiğini belirtmiş ise de ara kararı cevabında etütlere katılımın isteğe bağlı olması nedeniyle mevcut raporu alınmadığından davacının etütlere düzenli olarak iştirak edip etmediğinin bilinmediğinin belirtilmesi, bunun yanı sıra davacının kurs mahallinde sürekli kaldığına ilişkin bir hususu ileri sürmemiş olması ve buna ilişkin bilgi ve belgelerin ortaya konulmaması nedeniyle, davacının belirtilen servis hizmetlerinden yararlanma imkanının da bulunduğu dikkate alındığında; iki ayrı il sınırı içerisinde olmakla birlikte davacının kurs mahalli ile asıl görev mahallinin, 6245 sayılı Harcırah Kanunda tanımlandığı şekliyle memuriyet mahalli içerisinde bulunduğu anlaşıldığından davacı hakkında tesis edilen yurtiçi geçici görev yolluğu verilmemesi işleminin hukuka uyarlı olduğu kabul ve sonucuna ulaşılmıştır.
Diğer yandan davacı her ne kadar AYİM'in 1980/2-1980/4 E-K sayılı kararını emsal göstermiş ise de söz konusu içtihadı birleştirme kararının verildiği tarihte yürürlükte bulunan 6245 sayılı Harcırah Kanununun 39'ncu maddesinin bilahare 11 Aralık 1981 tarih ve 2562 sayılı Kanun ile değiştirilerek belediye hudutları haricine ibaresi yerine memuriyet mahalli dışına tabirine yer verilmesi nedeniyle emsal karar olarak kabulü mümkün olmadığı gibi, yine davacı tarafından belirtilen ve AYİM 1 nci Dairesinin 16.03.1999 1999/256-286 E.K. sayılı kararı ile aynı nitelikteki iptal kararlarında Karamürselbey Eğitim Merkez Komutanlığında kursa iştirak eden davacıların asıl görev mahallerinin KOCAELİ/Cengiz Topel olması nedeniyle, mevcut servis güzergahı dikkate alındığında bu davada emsal karar niteliğinde olmadığı kabul edilmiştir.
Davalı idare davacıya vekalet ücretinin yüklenmesini talep etmiş ise de, bakanlıklarda çalışan memur avukatların idari temsilden öte avukatlık ücretini hak eden bir tevkil görev ve yetkisinin bulunmaması nedeniyle davalı idare lehine vekalet ücretine hükmolunmamıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Yasal dayanaktan yoksun davanın REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy