(66 S. K. m. 1)
Davacı 25.02.2005 tarihinde İzmir Nöbetçi İdare Mahkemesinde 03.03.2005 tarihinde AYİMde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; babası olan
..un hayatta olan en büyük oğlu olması nedeniyle kendisine İstiklal Madalyası verilmesi gerektiğini, MSBna 25.12.2004 tarihli dilekçe ile müracaat ettiğini, 17.01.2005 tarihli cevabi yazı ile babasının 20.10.1336(1920)- 23.10.1336(1920) tarihleri arasında üç gün süre ile firar etmiş olması nedeniyle istiklal madalyası verilemeyeceğinin belirtilerek talebinin reddedildiğini, babasının 39 ncu Alay 1 nci Tank Tabur K.lığında 20 Teşrin-i Evvel 1336-05.06.1339 tarihleri arasında İstiklal savaşına fiilen katıldığını, babasının Denizli As.Şubesinden ayrılması eyleminin firar olarak değil henüz kıtasına sevki yapılmadan toplandıkları yerden savuşan olarak kabul edilmesinin gerektiğini, bu durumun da istiklal madalyasını hak etmeyi engelleyici bir durum olarak kabulünün mümkün olmadığını, istiklal madalyası verilmemesi işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; nüfus kaydına göre davacı
.
un 1312 doğumlu Denizli ili Bozkurt ilçesi, ahmudiye mahallesi, nüfusuna kayıtlı
..un oğlu olduğu,
.un künye kayıt belgesine göre Birliğinin Alay 39, Tabur 1 olduğu, 20 Teşrin-i Evvel 1336 da duhul ettiği, 05.06.1339 da terhis edildiği, Denizli şubesinden 20 Teşrin-i Evvel 1336 tarihinde nadimen (pişman) Denizli Şubesine teslim edildiği, Jurnalsiz firari olup derdestle sevki Kolordu 12, 11.10.1337, Alay 39, Tabur 2 kesbi nisbet mezkur Tabur Kumandanlığının 30.05.1337 tarih ve 133 numaralı tahriratıyladır. Alay 39, Tabur 1 Kumandalığının 05.06.1339 tarih ve 228 numaralı mazbatasıyla bila müddet mezundur kaydının bulunduğu anlaşılmıştır.
Davacının babası nedeniyle istiklal madalyası alma şartlarını taşıdığı ancak firari olması nedeniyle, istiklal madalyası verilip verilmeyeceğinin ihtilafı oluşturduğu anlaşılmaktadır.
İstiklal Madalyası ve İstiklal Madalyası dışındaki madalyalar olarak iki grupta toplanabilecek olan madalyalardan, İstiklal Madalyası dışındaki madalyaların ne şekilde ve kimlere verileceği 926 S.K.nun 191den 201 nci maddesine kadar olan maddelerinde düzenlenmiş, 201.madde de İstiklal Madalyası ile ilgili hükümlerin İstiklal Madalyası Kanunu ile ek ve değişikliklerinde düzenlendiği ifade edilmiştir.
28.11.1920 (4.4.1337) tarihli ve 66 Sayılı İstiklal Madalyası Kanununun 525 Sayılı kanunla 4.12.1924 (4.12.1340) tarihinde değişikliğe uğramış bulunan 1 nci maddesinde kimlere İstiklal Madalyası verileceği düzenlenmiştir. Buna göre bilfiil kıta başında cephede veya iç isyanları bastırmada fedakarlık ve kahramanlık gösterenlere ve cephe gerisinde bu ulvi maksat için çatışanlara ve Milli İstiklal uğruna hayatını feda eden şehitlerin büyük oğluna, yoksa büyük kızına, yoksa babasına, yoksa anasına oda yoksa karısına İstiklal madalyası verilmesi hükme bağlanmış, ancak bu durumun ispatının güç olması nedeniyle yine 66 sayılı Kanuna 30.5.1926 tarihinde 968 sayılı Kanunla ilave edilen EK. 4 ncü madde ile 15 Mayıs 1919-9 Eylül 1922 tarihleri arasında Milli Orduda görev alan herkese İstiklal Madalyası verileceği belirtilmek suretiyle madalya alacak olanların kapsamı genişletilmiştir. Birinci olarak bilfiil kıta başında, cephede veya iç isyanların bastırılmasında görev yapmış olma şartı kaldırılarak o tarihte Milli Orduda görevli olma hali yeterli sayılmış, ikinci olarak, 66 sayılı Kanununun ve 15 Mayıs 1335 ile 1 Teşrinisani 1339 tarihleri arasında belirtilen şartları haiz olanlara İstiklal Madalyası verilmesi öngörülmüş olmasına rağmen bu madde ile başlangıç tarihi aynı kalmasına rağmen bitim tarihi olarak İzmirin kurtuluş tarihi esas alınmıştır.
Yine 66 sayılı Kanunun Ek madde 7de (30.05.1926 tarih ve 869 sayılı kanunun 5 nci maddesi hükmüne göre); Hukuku medeniyeden iskat veya cinayetle mahkum olanlarla casusluk yapan ve ordudan firar edenler ve alelıtlak 25.09.1339 tarihli kanunun birinci maddesine tevfikan nisbeti askeriyesi katedilenler, ikinci madde hükmünden istifade edemezler (Bu madde metninde sözü edilen 2 nci madde teselsül nedeniyle ek madde 4 olmuştur.)
Dava dosyası ile bigi ve belgelerin incelenmesinden; nüfus kaydına göre davacı
un 1312 doğumlu Denizli ili Bozkurt ilçesi, Mahmudiye mahallesi, nüfusuna kayıtlı
..
..un oğlu olduğu,
.
..un, künye kayıt belgesine göre Birliğinin Alay 39, Tabur 1 olduğu, 20 Teşrin-i Evvel 1336 da duhül ettiği, 05.06.1339 da terhis edildiği, Denizli şubesinden 23 Teşrin-i Evvel 1336 tarihinde nadimen (pişman) Denizli Şubesine teslim edildiği, Jurnalsiz firari olup (firar edip hakkında herhangi bir işlem yapılmadan) derdestle (yakalanarak) sevki Kolordu 12, 11.10.1337, Alay 39, Tabur 2 kesbi nisbet (bağlandığı - katıldığı) mezkur tabur kumandanlığının 30.05.1337 tarih ve 133 numaralı tahriratıyladır. Alay 39, Tabur 1 kumandalığının 05.06.1339 tarih ve 228 numaralı mazbatasıyla bila müddet mezundur (terhis edilmiştir) kaydının bulunduğu anlaşılmaktadır.
Davacının babasının askerlik hizmetini yaptığı 39. Alayın 66 sayılı Kanuna göre (Ek madde 11) istiklal savaşında ordu da vazife alan Alaylardan olduğu ve sancaklarına İstiklal Madalyası verildiği, İstiklal Savaşı müddetince askerlik görevi yaptığı ve 05.06.1339 (1923) de terhis edildiği ve davacının
..
..un en büyük oğlu olduğu anlaşılmaktadır.
Davacının babasının kayıtlarda 20 Teşrinevvel 1336 tarihinde duhul ettiği, aynı tarihte Denizli Askerlik Şubesinden firar ettiği, 23 Teşrinievvel 1336 da pişman olarak Denizli Şubesine teslim olduğu, 30.05.1337 ve 11.10.1337 tarihleri arası dikkate alındığında, 23 Ekim 1336 ile 30 Mayıs 1337 tarihleri arasında birlikte bulunup bulunmadığı, asker olup olmadığı ya da firari olup olmadığının açıklıkla ortaya konamadığı, 05.06.1339 tarihine kadar askerlik yaptığı ve bu tarihte de terhis edildiği anlaşılmaktadır.
Davacının babasının birliğine katılışı 2 nci Tabur Kumandanlığının 30.05.1337 ve 133 sayılı yazısı ile bildirilmiş; ancak, 2 nci Tabur Komutanlığının bağlı olduğu iki üst birliği olan 12 nci Kolordu Komutanlığı ile ilgili birliğe katılışından 4 ay 11 gün sonraki jurnalsiz firari olup (firar edip hakkında herhangi bir işlem yapılmadan) derdestle (yakalanarak) sevki Kolordu 12, 11.10.1337 ibaresi ifadeler arasında çelişki oluşturmaktadır.
Şubesinde son yoklamasını yaptıran davacının babasının 20. Teşrinievvel 1336 -23. Teşrinievvel 1336 arasındaki Denizli As. Şubesinden ayrılışının yasada aradığı manada firar olarak kabulünün mümkün olamayacağı, günün şartlarına ve muhabere imkanlarına göre 23. Teşrinievvel 1336da Denizli Askerlik Şubesine kendisi gelen davacının babasının 30.05.1337 tarihinde ancak birliğine katılabildiğinin düşünülmesi, Tabur Kumandanlığının 30.05.1337 tarihli yazısının 12 nci Kolordu Komutanlığına ulaşma tarihi olarak 11.10.1337 tarihinin kabul edilmesi, belgelerde 2 nci Tabura katıldığı belirtilmesine rağmen, terhisinin de 1 nci Taburdan yapıldığı da çelişkisinin bulunması, bu durumu ise savaş yıllarında haklı olarak kayıtların gerektiği gibi tutulamamasından kaynaklandığı ve davacıya İstiklal Madalyası verilmemesi işleminin sebep unsuru itibariyle hukuka aykırı olduğu, kayıtların günün şartlarına göre ancak bu kadar muhafaza edildiği ve günümüze intikal ettiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacıya istiklal savaşı madalyası verilmemesi İŞLEMİNİN İPTALİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy