(926 S. K. m. 35, 36) (Subay Sicil Yönetmeliği m. 116)
Davacı, 08.04.2005 tarihinde Sarıkamış Asliye Hukuk Mahkemesinde, 13.04.2005 tarihinde AYİMde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; Kafkas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğü Besin Hijyeni ve Teknolojisi anabilim dalında yüksek lisans eğitimini tamamladığını, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 36 ncı maddesinin d bendi gereği ilave yüksek lisans kıdemi verilmesi için Kara Kuvvetleri Komutanlığına yapmış olduğu müracaatın 926 sayılı Personel Kanununun 35 nci maddesinin d bendine göre subaylığa nasbedilmesi nedeni ile aynı kanunun 36 ncı maddesinin d bendi kapsamında bulunmadığı gerekçesi ile hukuka aykırı olarak reddedildiğini belirterek, ilave yüksek lisans kıdemi verilmemesi işleminin iptalini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden; davacının 1989 yılında İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesinden veteriner hekim unvanı ile mezun olduğu, 04.07.1996 tarihinde İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesinde doktora öğrenimini tamamladığı, 21.03.1997 yılında başladığı yedek subaylık görevini ifa ederken Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 14, 20 ve 35 nci maddeleri gereğince 16.10.1998 tarihinden geçerli olarak muvazzaf veteriner teğmenliğe nasbedildiği ve yedek subay okulu ile yedek subaylık hizmetinde geçen süreleri nasıp tarihine eklenerek bekleme süresinden sayıldığı, Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 35 nci maddesinin d bendi ile Subay Sicil Yönetmeliğinin 116 ncı maddesinin c fıkrası hükümleri gereğince 1999 yılında Üsteğmen, 2001 yılında Yüzbaşı, 2003 yılında Binbaşı rütbesine yükseltildiği, davacının Kafkas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Veteriner Fakültesi Besin Hijyeni ve Teknolojisi anabilim dalında lisansüstü öğrenimini 24.09.2004 tarihinde tamamladıktan sonra, ilave yüksek lisans kıdeminin verilmesine ilişkin 9 ncu Kor. Komutanlığının 08.12.2004 gün ve MRK.Ş.:3059-171-04/Sb. Astsb. Ks.(2646) sayılı Yüksek lisans kıdemi verilmesi konulu yazısı ekindeki 05.11.2004 tarihli dilekçesi ile yaptığı müracaatın, 9 ncu P. Tüm. Komutanlığının 06.02.2005 tarih ve MRK.Ş.:4127-002-05/İd. İşl. Astsb. (166) (196) sayılı yazısı ile; davacının 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 35 nci maddesinin d bendi hükümlerine göre muvazzaf subaylığa nasbedilmesi nedeni ile aynı kanunun 36 ncı maddesinin d bendi kapsamında bulunmadığı gerekçesiyle reddedildiğinin bildirildiği ve bu yazının davacıya 18.02.2005 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlığa uygulanacak olan 926 sayılı TSK Personel Kanununun Subaylığa nasıp başlığını taşıyan 35 nci maddesinin d bendi (Değişik: 26.03.1982 - 2642 S.Y. m.6) Fakülte veya yüksekokulları kendi hesaplarına bitirenlerden Silahlı Kuvvetlerde branşları ile ilgili muvazzaf subaylığa geçme talebinde bulunanlar, subaylığa nasıp kararnamesinin onayı tarihinden geçerli olarak muvazzaf subaylığa nasb edilirler. Bu personelin subaylık nasıpları hangi tarihte olursa olsun, kademe ilerlemesi veya üst rütbeye yükselmelerine esas olacak nasıpları kararname takvim yılının 30 Ağustosu itibar olunur ve kademe ilerlemesi veya üst rütbeye yükselmelerinde 31 ve 32 nci madde hükümlerine göre işlem yapılır.
Lisansüstü öğrenimini tıpta uzmanlık, diğer mesleklerde doktora öğrenimi olarak tamamlamış bulunanlar ile doçentlik unvanını almış olanlar, muvazzaf subaylığa ilk girişlerinde Silahlı Kuvvetlerdeki emsallerinden ve yüzbaşı rütbesinden büyük rütbe verilmemesi şartı ile muvazzaf subaylığa nasbedilirler ve nasıpları muvazzaf emsallerinin nasıp tarihine götürülür. Bu nasıplarına göre bir üst rütbeye yükseltilmelerine veya emsali subayların bulundukları rütbelere intibaklarının yapılmasına ilişkin esas ve şartlar, yönetmelikte gösterilir.
Nasıp düzeltmesinden ötürü maaş, maaş farkı ödenmez ve diğer özlük hakları verilmez
. hükmünü, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun Nasıp düzeltilmesi başlıklı 36 ncı maddesinin d bendi Kuvvet Harp Akademileri öğrenimini tamamlayıp kurmaylığı onaylanan subaylara iki yıl, bunlardan Silahlı Kuvvetler Akademisinden mezun olanlara ayrıca bir yıl olmak üzere toplam üç yıl; Harp Akademileri Komutanlığınca düzenlenen ve iki yarı yıllık programı içeren komutanlık ve karargah subaylığı öğrenimini bitiren subaylara bir yıl; Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı insan gücü temin ve yetiştirme planlarında belirtilecek ihtiyaç duyulan dallarda yüksek lisans (bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik, master) öğrenimini yapanlara bir yıl, bunlardan doktora yapanlara bir yıl, doğrudan doktora yapanlara iki yıl, doçent olanlara ayrıca bir yıl olmak üzere toplam üç yıl; Tıpta uzmanlık belgesi alanlara, diş tabipliğinde, veterinerlikte, eczacılıkta uzman belgesi alanlara veya doktora yapanlara iki yıl, bunlardan doçent olanlara ayrıca bir yıl olmak üzere toplam üç yıl; Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının insan gücü temin ve yetiştirme planlarında belirtilecek ihtiyaç duyulan dallarda, general ve amiraller hariç olmak üzere, daha önce lisansüstü öğrenim yaptığı daldan farklı bir dalda ilave bir lisansüstü öğrenim yapan subaylara en fazla bir yıl daha; kıdem verilir.
35 nci maddenin d bendi hükümlerine göre muvazzaf subaylığa nasbedilenler hariç olmak üzere Silahlı Kuvvetlere muvazzaf subay olarak katılmadan önce branşları ile ilgili yukarıda belirtilen öğrenimlerini kendi nam ve hesaplarına yapmış veya subay nasbedildikten sonra bitirmiş olanlar, lisansüstü öğrenimini tamamladığı için sınıfları değiştirilen subaylar ile lisansüstü öğrenim kaynağına göre subaylığa nasbedilen astsubaylar hakkında da yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır. Bu şekilde kıdem alanların nasıpları düzeltilir.
Bu madde hükümlerine göre verilen kıdemlerin toplamı hiçbir şekilde dört yılı aşamaz.
Yukarıda yazılı nitelikleri haiz olanlara lisansüstü öğrenim kıdemi verilebilmesi için;
1. Lisansüstü öğrenimini, Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının insan gücü temin ve yetiştirme planlarına göre belirtilecek ihtiyaç duyulan dallarda yapmış olması,
2. Müracaat tarihinde subaylığa nasıp tarihinden itibaren almış olduğu sicil notları ortalamasının, sicil tam notunun %90 ve daha üstünde olması,
. hükmünü içermektedir.
Subay Sicil Yönetmeliğinin üstün başarı nedeniyle terfi ve lisansüstü öğrenim kıdemi başlıklı 116 ncı maddesinin b bendi Lisansüstü öğrenim kıdeminin verilme usulü:
(a) Lisansüstü öğrenimini Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı insan gücü temin ve yetiştirme planlarına göre belirlenen ihtiyaç duyulan dallarda yapmış olması,
(b) Müracaat tarihinde mevcut sicil notları ortalamasının, sicil tam notunun % 90 ve daha üstünde olması,
. şeklindedir.
926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 35 nci maddesinin d bendi; davacının muvazzaf teğmen nasbedildiği sırada ve halen yürürlükte bulunan düzenlemesi ile, doktora öğrenimini tamamlayanların Silahlı Kuvvetlerdeki emsallerinden ve yüzbaşı rütbesinden büyük rütbe verilmemesi şartı ile muvazzaf subaylığa nasbedilmelerini ve nasıplarının muvazzaf emsallerinin nasıp tarihine götürülmesini öngörmektedir.
Kanunun 36 ncı maddesinin d bendi ise; davacının muvazzaf teğmen nasbedildiği sırada yürürlükte bulunan düzenlemesi ile, dava konusuna ilişkin olarak yüksek lisans öğrenimi ile doktora öğrenimine kıdem verilmesini öngörmüş, buna karşın ilave yüksek lisans öğrenimine kıdem verilmesini öngörmemiştir.
İlave yüksek lisans kıdemi verilmesine ilişkin düzenleme 04.08.2000 tarih ve 607 sayılı KHK. ile getirilmiş, ayrıca ilave lisansüstü öğrenime bir yıl daha kıdem verilmesi nedeniyle lisans üstü öğrenim kıdemlerine verilebilecek toplam kıdem süresi üç yıldan dört yıla çıkarılmıştır.
607 sayılı KHKnin gerekçesinde; lisans üstü öğrenim yapmış olan subayların ihtiyaç duyulan ve insan gücü temin ve yetiştirme plânlarında belirtilen dallarda ikinci bir lisans üstü öğrenim yapmaya teşvik edilmelerinin ve bilimsel kariyerlerinin geliştirilerek, geleceğin ihtiyacı olan muharebe sahası deneyimli ve bilimsel değerlendirme kriterlerine sahip personelin yetiştirilmesine imkan sağlamanın amaçlandığı belirtilmiştir.
Dava konusu uyuşmazlığın çözümlenmesinde Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 35 nci ve 36 ncı maddelerinin d bentlerinin birlikte yorumlanması önem taşımaktadır.
Kanunun 35 nci maddesinin d bendi kapsamında muvazzaf subay olan personelin nasıpları muvazzaf emsallerinin nasıp tarihine götürülürken, maddede belirtilen öğrenim kıdemlerinin kendilerine verilmiş olması nedeniyle, Kanunun 36 ncı maddesinin d bendinde yer verilen düzenleme ile 35 nci maddenin d bendi kapsamında verilen öğrenim kıdemlerinden mükerrer olarak yararlanmalarının önlenmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.
Nitekim Kanunun 36 ncı maddesinin d bendi ile, Silahlı Kuvvetlere muvazzaf subay olarak katılmadan önce branşları ile ilgili olan ve maddede sayılan öğrenimleri yapmış olan diğer personele öğrenim kıdeminden yararlanma imkanı getirilirken, Kanunun 35 nci maddesinin d bendi kapsamında alınan personelin bu imkandan ayrık tutulmasının nedenini, belirtilen öğrenim kıdemlerinin, muvazzaf subaylığa alınma sırasında verilmiş olması oluşturmaktadır.
Davacının tamamladığı ilave lisans üstü öğrenimi niteliğindeki Besin hijyeni ve teknolojisi öğrenimi ise, muvazzaf subay olmadan önce kendi nam ve hesabına yaptığı ve bu nedenle nasbının belirlenmesinde, bir diğer ifade ile öğrenim kıdemleri verilirken dikkate alınmış olan bir öğrenim niteliğinde değildir.
Diğer yandan davacının söz konusu öğreniminin, ilave lisans üstü kıdemi ile elde edilmek istenilen amaca ulaşılmasında bir katkısının olmayacağı, bu nedenle belirtilen personelin kapsam dışı tutulduğu gibi bir sonuca varılması mümkün değildir.
Bu nedenle davacının ilave yüksek lisans kıdeminden yararlanması gerekir.
Yukarıdaki kabulün aksi yönünde bir kabule itibar edildiğinde, öğrenim kıdeminin verilmesine ilişkin kuralların çeşitli durumlarda farklı neticelere sebep vermesi ise kaçınılmaz olacaktır.
Nitekim ilave yüksek lisans kıdemi verilmesine ilişkin değişiklikten sonraki bir tarihte Kanunun 35 nci maddesinin d bendi uyarınca muvazzaf subay olanlardan, subay olmadan önce ilave yüksek lisans öğrenimi niteliğinde bir öğrenimi tamamlamış olanlara, bu öğrenim nedeniyle kıdem verilmesi gerekirken, bu öğrenimi davacıda olduğu gibi sonradan yapanlara kıdem verilmemesi, aynı durumda olanlara farklı bir uygulamaya neden olacaktır.
Benzer şekilde, davacının emsali olan ve veteriner teğmen olarak mezun olmayı müteakiben doktora eğitimini tamamladıktan sonra başka bir dalda lisansüstü öğrenimi yapan bir personelin kıdem almasında engelleyici bir yasal engelin bulunmadığının kabulü ile toplam dört yıl kıdem almasının mümkün olduğu kabul edilirken, Kanunun 35 nci maddesinin d bendi uyarınca muvazzaf subay olanların ilave yüksek lisans kıdeminden yararlanamayacağı ve yüksek öğrenim kıdemlerinin toplam üç yıl ile sınırlandırıldığı sonucunun çıkarılmasının, yeni düzenleme ile elde edilmek istenilen amacın yanı sıra hakkaniyet ve eşitlik ilkeleri uyarınca da hukuken kabul edilebilir bir yönü bulunmamaktadır.
Belirtilen tespit ve değerlendirmeler sonucunda; davacıya ilave lisansüstü öğrenim kıdemi verilmemesi işleminin sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka aykırı olduğunun kabulü ile iptaline karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan sebeplerle;
Davacıya ilave yüksek lisans kıdemi verilmemesi işleminin İPTALİNE,
KARŞI OY GEREKÇESİ
Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 36 ncı madde (d) bendi, Silahlı Kuvvetlerde öğrenim nedeni ile verilecek kıdemlerin tamamını düzenlemiştir. Bu düzenleme Silahlı Kuvvetler ve Kara Harp Akademesi, KOMKARSU öğrenimi gibi askeri öğrenimlerden yüksek lisans, doktora, uzmanlık, doçentlik gibi akademik öğrenimlere kadar öğrenimlerin tamamını kapsamaktadır. Bu bentte zikredilen kıdem verilebilecek öğrenim dallarının arasında ilave lisansüstü öğrenimi de yer almıştır. Kanun hükmünün en son bendinde ise bu öğrenim kıdemlerinin tamamı ifade edilerek, Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 35 nci madde (d) bendi hükümlerine göre muvazzaf subaylığa nasbedilenler, tüm bu kıdemlerin dışında tutulmuştur. Davacıya 36 ncı madde (d) bendinin amir hükmü gereği ilave yüksek lisans kıdemi verilmesi hukuken mümkün olmadığından davanın reddi yönünde karar verilmesi gerekirken işlemin iptali yönünde oluşan sayın çoğunluk görüşüne katılamadık. 20.10.2005 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy