(211 S. K. m. 116, 117) (657 S. K. m. 209, 232) (178 S. KHK. m. 10) (Devlet Memurlarının Tedavi Yardımı ve Cenaze Giderleri Yönetmeliği m. 22, 31, Ek m. 1) (Tedavi Yardımına İlişkin Uygulama Tebliği (RG NO: 26153) 5.2.2, 5.2.3, EK 7)
Davacı vekili 22.08.2006 tarihinde Malatya İdare Mahkemesi ve bu yolla 28.08.2006 tarihinde AYİMde kayda geçen dilekçesinde özetle; müvekkilinin muayene için sevkedildiği Malatya Devlet Hastanesi tarafından 90 gün içinde tedavisinin yapılamayacağı gerekçesiyle serbest diş hekimine sevkedildiği, 2.267,00 karşılığında serbest diş hekimine dişlerini yaptırdığını, tedavi ücretinin ödenmesi için idareye başvurduğunda sadece 356,00 ödendiği, 657 Sayılı DMK. nun 209 ncu maddesi gereği müvekkiline tedavi ücretinin tamamının ödenmesi gerektiğini, savunmaya cevap dilekçesinde ise; Bütçe Uygulama talimatıyla yasa ve yönetmelikte düzenlenen bir hakkın sınırlanamayacağını belirterek, eksik ödenen tedavi gideri olan 1.911,00 YTL. nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesin talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının 14.04.2006 tarihinde Malatya 2 nci Ordu Karargah Gurup Komutanlığı Özel Tip Revir Baştabipliğine diş tedavisi için müracaat ettiği, buradan Malatya Asker Hastanesine sevkedildiği, buradan da Malatya Devlet Hastanesi diş kliniğine sevkinin yapıldığı, burada yapılan muayenesi sonucu tedavisinin 90 gün içerisinde yapılamayacağı belirtilerek serbest diş hekimine sevkedildiği, davacının müracaat ettiği serbest diş hekimi Güzide GÖK (Yıldırım) tarafından tedavilerinin tamamlandığı ve davacının bu tedaviler karşılığı 03.07.2006 tarihi fatura bedeli olarak 2.267,00 YTL ücret ödediği, davacının tedavi giderlerinin karşılanması için müracaat etmesi üzerine 10.07.2006 tarihli ödeme emri belgesi ile davacıya 356,00 YTL ödeme yapıldığı, bunun üzerine davacının vekili aracılığıyla tedavi giderlerinin tamamının ödenmesi talebiyle yasal süre içerisinde işbu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu uyuşmazlık Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde sivil memur olarak görevli olan davacıya serbest diş hekiminde yaptırdığı tedavisinin ücretinin tamamının ödenip ödenmeyeceğidir. Uyuşmazlığın çözümü için önce bu konuyu düzenleyen mevzuatın irdelenmesi gerekmektedir.
4.1.1961 tarih ve 211 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun 22.11.1990 tarih ve 3683 ve 15.06.2005 ve 5365 Sayılı Kanunlarla değişik 116 ncı maddesinin (c) fıkrasında; Hastalık ve vefat hâllerinde Devlet memurları hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanır. Bununla birlikte, Devlet memurları ve bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri; bunlardan harp ve vazife malûlü olanlar ile bakmakla yükümlü bulundukları aile fertleri; harp ve vazife malûllüğünü gerektiren nedenlerden dolayı vefat edenlerden aylığa müstahak dul ve yetimleri; bu Kanunun 66 ncı maddesinin (a) ve (b) fıkraları ile 67 nci maddesi ve 69 uncu maddesinin (d) bendi hükümlerinden de aynen istifade ederler. Bu maddenin tatbikatında aile fertleri tabiri içinde gösterilen eş, usul, füru, erkek ve kız kardeşler, evlat edinen ve evlatlıklar ile üvey çocuklardır. hükmü,
Aynı Kanunun 117 nci maddesinde de; Bu Kanunun yukarıda gösterilen esasları da göz önünde tutularak Silahlı Kuvvetlerde çalışan sivil personel hakkında tatbik şekli talimatnamede ayrıca teferruatlı olarak gösterilir hükmü bulunmaktadır.
Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliğinin 717 nci maddesinin (d) fıkrasında; Askerî tabiplerce muayene ve tedavi edilecek, askerî hastanelere yatırılacak sivil personelin askerî tabip ve hastanelere müracaat usulü şekli, muayene ve tedavileri için gerekli ilâç iaşe ve malzeme bedellerinin verilmesi ve temini hususlarında kendi hususi kanunlarında hüküm bulunmadığı veya temini imkân olmadığı hallerde işbu Yönetmeliğin sağlık işleri bölümünde askerler hakkında konulan hükümler tatbik olunur. hükmü bulunmaktadır.
657 Sayılı Devlet Memurları Kanunun 232 nci maddesinde; Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu ve Yönetmeliğinin, Askeri Mahkemeler Kuruluş ve Yargılama Usulü Kanununun ve bunlar hakkında halen yürürlükte bulunan diğer mevzuatın uygulanmasını sağlama bakımından Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan sivil memurlar, sözleşmeli ve geçici personel ile işçiler hakkında bu kanunun;
Çalışma saatleri hakkındaki 99 uncu,
Günlük çalışma saatlerinin tespiti hakkındaki 100 üncü,
Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmette çalışma saat ve usulünün tespiti hakkındaki 101 inci, fazla çalışma ücreti hakkındaki 178 inci,
Görevden uzaklaştırmaya yetkilileri sayan 138 inci, maddeleri hükümleri uygulanmaz. hükmü yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan sivil personelin, askeri sağlık kuruluşlarından faydalanma hakları bulunmakla birlikte, hastalık ve vefat hallerinde kendilerine öncelikle 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanacaktır. Bu husus Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunun 116 ncı maddesinin (c) fıkrası ile Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliğinin 717 nci Maddesinin (d) fıkrasında açıkça belirtilmiştir. O halde davacının tedavi ücretinin ödenme usul ve esasları 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre belirlenecektir.
657 Sayılı Devlet Memurları Kanunun 209 ncu maddesinin son fıkrasında (Ek fıkra: 17/09/2004 - 5234 S.K./1. mad) Tedavi kurum ve kuruluşlarında yapılan tedavilere (diş tedavileri dahil) ilişkin ücretlerle sağlık kurumlarınca verilen raporlar üzerine kullanılması gerekli görülen ortez, protez ve diğer iyileştirme araç bedellerinin kurumlarınca ödenecek kısmı ve buna ilişkin esas ve usuller Sağlık Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca tespit edilir. hükmü,
178 Sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 10 ncu maddesinin (p) fıkrasında; (Ek bend: 17/09/2004 - 5234 S.K./10.mad) Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri ile bunların emekli, dul ve yetimlerinin (bakmakla yükümlü oldukları aile fertleri dahil) ve 18.6.1992 tarihli ve 3816 sayılı Kanun kapsamındaki yeşil kart sahiplerinin tedavi kurum ve kuruluşlarında yapılan tedavilerine (diş tedavileri dahil) ilişkin ücretlerle sağlık kurumlarınca verilen raporlar üzerine kullanılması gerekli görülen ortez, protez ve diğer iyileştirme araç bedellerinin kurumlarınca ödenecek kısmını ve bu konuya ilişkin esas ve usulleri Sağlık Bakanlığının görüşünü almak suretiyle tespit etmek. hükmü,
Devlet Memurlarının Tedavi Yardımı ve Cenaze Giderleri Yönetmeliğinin, Özel Sağlık Kuruluşlarında Tedavi başlıklı 22. maddesinde; Tedavi özel sağlık kuruluşlarında sağlandığı takdirde, (tabip tarafından kabul edilmek şartiyle) muayene ücreti ve yapılmışsa sair giderler hastadan alınmaz. Tabip tarafından bunlar gösterilmek suretiyle bir fatura düzenlenerek ilgili kuruma gönderilir, bedeli en geç aynı mali yıl sonuna kadar bu kurumca tabibe ödenir. Bu yol tabip tarafından kabul edilmediği takdirde, talep edilen para hasta tarafından tabibe ödenir. Alınacak fatura ilgili kuruma verilerek bedeli kurumdan alınır., Diş Hastalıklarının Tedavisi başlıklı 31. maddesinde; Diş hastalıklarının tedavisinde kullanılan altın veya benzeri diğer kıymetli madenlerin bedeli ödenmez. Protezin yenilenebilmesi, bunun değiştirilmesinin zorunlu olduğunun raporla belgelendirilmesi halinde mümkündür. Ek 1. Maddesinde: Bu Yönetmelikte öngörülen yurtiçi ve yurtdışı tüm tedavi ücretlerini ve işitme cihazı, tekerlekli sandalye, gözlük, suni aza, organ protezi, diş tedavisi ve protez gibi cihaz ücretlerini kapsayacak şekilde gerekli sınırlamaların konması, günün şartlarına göre her iki yılda bir ve dengeli bir şekilde birim fiyatlarının saptanması, Maliye, Milli savunma, Dışişleri ve Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlıklarınca müştereken yapılır. hükmü bulunmaktadır.
Yukarıda belirtilen yasa hükümlerine dayanılarak, Maliye Bakanlığınca 2006 Maliye Yılı Tedavi Yardımına İlişkin Uygulama Tebliği çıkarılmış ve 29.04.2006 tarih ve 26153 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanmıştır. Söz Konusu Tebliğin Özel Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Diş Tedavisi başlıklı 5.2.2 nci maddesinde; Yönetmeliğin 8 ve 10 ncu maddelerinde, özel sağlık kuruluşları sayılan serbest hekimliklere sevk ilke olarak öngörülmemiştir. Bu nedenle, diş tedavileri için hastaların kendilerine en yakın resmi sağlık kurumlarına. sevk edilmeleri gerekmektedir. Ancak diş tedavisi sırasında karşılaşılan güçlükler dikkate alınarak Tebliğ kapsamında yer alan kişilerin, doğacak fiyat farkını kendilerinin ödemesi kaydıyla, kendilerinin talepleri üzerine serbest diş hekimlerine, aşağıda belirtilen esaslara göre sevkleri yapılabilecektir. 5.2.3 ncü maddesinde; diş tedavisi için sevk edildiği resmi sağlık kurumunda herhangi bir sebeple tedaviye 90 gün içinde başlanamayacağının ilgili diş hekimi tarafından belirtilmesi ve aynı sağlık kurumu başhekimi tarafından onaylanması suretiyle istekli olan hastaların serbest diş hekimlerine veya özel sağlık kurum/kuruluşlarına sevkleri yapılabilecektir. Ancak, bunun için kurumca gönderildiği resmi sağlık kurumu diş hekimi tarafından hasta muayene edilip teşhis konulduktan sonra, yapılması gereken bütün tedaviler ve boşlukların ayrıntılı olarak belirlenmesi ve hangi dişin tedavi edileceğinin ağız şeması üzerinde işaretlenmesi gerekmektedir. Yalnız çocukluk ve okul çağı olarak kabul edilen 5-15 yaş grubundaki çocuklarda yer tutucu ve ortodontik tedaviler ile 6 ve 12 yaş (1. ve 2; daimi büyük azı) dişlerinin tedavilerinde (münhasıran kanal, dolgular) 90 günlük süre kaydı aranmaz ve birinci basamak resmi sağlık kuruluşunda görevli diş hekimlerince de yukarıda belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde serbest diş hekimlerine veya özel sağlık kurum/kuruluşlarına sevkleri yapılabilir. Tedavi sağlandıktan sonra sevk kağıdında belirtilen tedavinin yapıldığının, kurumun diş hekimi veya sevki yapan resmi kurum veya kuruluştaki diş hekimlerince onaylanması zorunludur. denilmekte olup, aynı maddenin 5.2.5 inci maddesinde de; Hastaların doğacak fiyat farlarını kendilerinin ödeyeceğini beyan ederek yapılan sevkler üzerine, yukarıda (5.2.3) ve (5.2.4) numaralı bentlerinde belirlenen usullere uygun olarak serbest diş hekimliklerinde veya özel sağlık kurum/kuruluşlarında yaptırılan teşhis, tedavi veya proteze ilişkin giderlerden (EK-7) sayılı listede yer alan diş tedavileri fiyat tarifesindeki kadarı karşılanacak, bunu aşan kısmı ise hasta tarafından ödenecektir. hükmü yer almaktadır.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekilinin iddiasının aksine 2006 Mali Yılı Tedavi Yardımına İlişkin Uygulama Tebliğinin yasal dayanağının bulunduğu, Devlet Memurlarının Tedavi Yardımı ve Cenaze Giderleri Yönetmeliğinin EK 1 nci maddesi hükmü dikkate alındığında Yönetmelik hükümleriyle çelişir bir yönü bulunmadığı, davacıya anılan tebliğin (EK-7) sayılı listede yer alan diş tedavileri fiyat tarifesinde belirtilen tutar kadar ödeme yapılmasında hukuka aykırı bir yön bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; Yasal dayanaktan yoksun davanın REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy