(6245 S. K. m. 14, 42, 43)
Davacının 13 Temmuz 2006 tarihinde kayıtlara geçen dilekçesinde özetle; Milli Güvenlik Akademisinin eğitim-öğretim faaliyetleri kapsamında 24 Haziran-01 Temmuz 2006 tarihleri arasında Yurtdışı İnceleme ve Tetkik gezisine görevli olarak dahil edildiğini ve geziye katıldığını, Harp Akademileri Komutanlığı Yurtdışı Tetkik ve İnceleme Gezileri Yönergesi (HAY 186-2)nin 5-a(5) bendinin ikinci cümlesi gereği 8 günlük gezi yapılmasına rağmen kendisine 5 günlük harcırah tahakkuk ettirildiğini, bu işlemin Genelkurmay Başkanlığının emri gereği yapıldığını emrin ilk sayfasından farklı olarak ikinci sayfasında dönüş tarihini 24 Haziran 2006 olarak gösterildiğini, diğer kuvvetlere mensup personele ise 8 gün üzerinden harcırah tahakkuk ettirildiğini, kendisine 5 günlük harcırah tahakkuk ettirilmesinin temsil görevini olumsuz etkileyen hukuka aykırı bir durum olduğunu belirterek; Harp Akademileri Komutanlığı Yurtdışı Tetkik ve İnceleme Gezileri Yönergesinin 5.a.(5) bendindeki gezi süresi harcırahsız olarak bir/iki gün uzatılabilir ibaresinin iptalini ve kendisine eksik ödenen üç günlük yurtdışı geçici görev harcırahının ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyada mevcut bilgi ve belgelerden; davacının dahil olduğu Harp Akademileri Komutanlığına mensup bir grup personelin, Gnkur. Bşk.lığının 22 Haziran 2006 tarihli onay emri ile 24 Haziran-01 Temmuz 2006 tarihleri arasında Çin Halk Cumhuriyetinde yapılacak İnceleme ve Tetkik gezisi için görevlendirildiği; davacının bu tarihler arasında icra edilen gezi faaliyetine katıldığı; toplam 8 gün süren gezi için davacıya 5 günlük harcırah tahakkuk ettirildiği anlaşılmıştır.
Davacının iptalini talep ettiği Harp Akademileri Komutanlığı Yurtdışı Tetkik ve İnceleme Gezileri Yönergesinin 1. Bl. 5. (a) madde fıkra ve bendinde; Yurtdışı Tetkik ve İnceleme Gezisinin süresi eğitim ve öğretim faaliyetleri dikkate alınarak 5 gün olarak planlanır. Ancak uçuş saatlerinin uymaması vb. durumlarda geziden azami verim alınabilmesi maksadıyla Genelkurmay Başkanlığından izin alınmak kaydıyla gezi süresi harcırahsız olarak bir/iki gün uzatılabilir şeklinde hüküm mevcuttur.
Yukarıda zikredilen Yönerge hükmünden de anlaşılacağı üzere yolluk verilmemesi durumu tetkik ve inceleme gezisi müddetince olmamaktadır. Yönerge, görevi beş gün süre ile belirlemiş ve bu süre ile sınırlanmıştır. Bunun dışındaki uzama süresi görevin kendisi ile ilgili bir durum olmayıp zorunlu olarak yurtdışında süreyi tanımlayan adeta bir izin durumudur. Bu nedenle bu sürenin, yolluk ödenmesini gerektirmeyen bir süre olduğu ve işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Üyeler Hâkim Albay Muhittin Karatoprak ve Hâkim Albay Ayhan Akarsu belirtikleri gerekçeler ile bu görüşe katılmamışlardır.
Davanın bir bölümü de Harp Akademisi Komutanlığı Yurtdışı Tetkik ve İnceleme Gezileri Yönergesi (HAY:186-2)nin 5a 5nci maddesinin gezi süresi harcırahsız olarak bir/iki gün uzatılabilir hükmünün iptali istemidir. Görülen kamu hizmetinin verimli ve daha etkin bir şekilde ve ayrıca halin icaplarına kolay uyum sağlayabilecek bir şekilde görülebilmesi için idare gereken düzenlemeleri yapabilmekte ve tedbirleri alabilmektedir. İnceleme ve tetkik gezilerinin süresi Yönerge ile saptanmış ve uçuş ve yol durumundaki gelişmeler gözetilerek, bu süreye uyulamaması halinde bir/iki günlük uzama şeklinde süreye bir elastikiyet getirilmiştir. İdari ve zorunlu sebeplerle getirilen bu imkanın başka şekilde kullanılıp yolluk alınan sürenin disipline edilebilmesi için de bu sürede yolluk alınamaması ilkesi getirilmiştir. Tamamen kamu yararı ve mali disiplinin sağlanması amacıyla getirilen bu düzenlemede herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilmemiştir. Bu kanıya Üye Hâkim Albay Muhittin Karatoprak farklı gerekçe ile katılmış, Hâkim Albay Ayhan Akarsu belirtilen gerekçesi ile katılmamıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Yasal dayanaktan yoksun davanın REDDİNE,
AYRIŞIK VE KARŞI OY GEREKÇESİ
Harp Akademileri Komutanlığı Yurt Dışı Tetkik ve İnceleme Gezileri Yönergesi Birinci Bölüm 5 nci maddesinde; Yurt Dışı Tetkik ve İnceleme gezi süresinin eğitim ve öğretim faaliyetleri dikkate alınarak 5 gün olarak planlanacağı düzenlenmiş, Genelkurmay Başkanlığından izin alınmak kaydı ile gezi süresinin harcırahsız olarak uzatılabileceği belirtilmiştir. Bu düzenleme Yurtdışı gezilerinin ne kadar süre ile planlanacağına yöneliktir. Yönergedeki bu hükmün yurtdışı gezi süresi bitiminde izin olarak Yurtdışında kalınmasına imkan tanıyan bir düzenleme olarak kabulü gerekir. Yönerge Harcırah Kanunu uyarınca çıkarılmış, harcırah ödenmesini açıklayan idari bir tasarruf değildir. Harcırahın unsurları harcırah kanununda yer almaktadır. Harcırah ödenmesinde kanunda bulunan unsurlar gözönüne alınmalıdır. Yurtdışı harcırah miktarı Yönergenin bu hükmüne göre değil, harcırah kanunu uyarınca yurtdışında görevlendirme süresine göre tesbit edilecektir. Yurtdışında görevlendirme süresinin harcırah ödenmesine esas teşkil etmesi nedeniyle Yönergenin gezi süresi harcırahsız olarak bir / iki gün uzatılabilir ibaresinin iptaline gerek bulunmamaktadır. Yönerge hükmünün iptali isteminin reddi yönündeki karara bu gerekçe ile katıldım.
6245 Sayılı kanunun Muvakkat Vazife harcırahı başlıklı 14 ncü maddesinde bir vazifenin ifası maksadı ile yurtdışında başka bir yere gönderilenlere harcırah verileceği belirtilmiş, aynı kanununun 42 ve 43 ncü maddelerinde harcırahın hangi tarihten itibaren nasıl hesaplanacağı gösterilmiştir. Kanunun 42 nci maddesi uyarınca görev mahalline varış tarihinden itibaren gündelikler ödenecek, seyahat günleri için yevmiyeler 43 ncü madde uyarınca seyahat edilen vasıtanın hareket saatinden gidilecek yere varış saatine göre 24 saat için hesap edilecek, bu süreden az devam eden seyahatler bir gün sayılacaktır.
Somut olayda, dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının Milli Güvenlik Akademisinde eğitim öğretim faaliyetleri kapsamında Çin Halk Cumhuriyeti Yurtdışı inceleme ve tetkik gezisine öğretim elemanı sıfatı ile görevli olarak katıldığı, 24.06.2006 tarihinde Ankaradan hareket edildiği, aynı gün Pekinde inceleme gezisinin başladığı, 30.06.2006 tarihinde inceleme gezisinin sona erdiği, 01.07.2006 tarihinde uçakla Ankaraya dönüldüğü anlaşılmaktadır. Davacının Yurtdışında görevlendirildiği süre ile seyahat süresinin göz önüne alınarak harcırah tahakkuk ettirilmesi gerekirken harcırahın beş gün olarak eksik ödenmesi hukuka aykırıdır. Eksik harcırah verilmesi işleminin iptaline karar verilmesi gerektiği görüşü ile aksi yönde oluşan çoğunluğa katılmadım. 27.12.2006
KARŞI OY GEREKÇESİ
Harp Akademileri Komutanlığı Yurtdışı Tetkik ve inceleme Gezileri Yönergenin 1.Bl. 5. (a) 5 nci bendinin gezi süresinin harcırahsız olarak bir iki gün uzatılacağını öngören cümlenin iptali ve üç günlük yurtdışı harcırahının verilmemesi işleminin iptali istemi ile açılan davada varılan davanın reddi kararına aşağıda belirteceğim nedenlerle muhalif kaldım.
Bilindiği üzere Anayasa 128/2 nci maddesi; Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. hükmünü içermektedir. Harcırah Kanununun 3/a maddesi; Harcırah: Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını
ifade eder hükmü bulunmaktadır.
Harcırah Kanununun 42 nci maddesinde, geçici bir görev ile gönderilenlere ayrılışlarından görev mahalline dönünceye kadar gündelik ödeneceği hükmü mevcuttur. 43 nci madde de ise; seyahat günlerine ait yevmiyeler seyahat edilen vasıtanın hareket saatinden gidilecek yere muvasalat (varış) saatine kadar geçen her 24 saat için hesap olunur. Bu süreden az devam eden seyahatler bir gün itibar olunur. Seyahat müddetinin her 24 saati aşan kesri bir gün sayılır şeklinde düzenleme vardır.
Harp Akademileri Komutanlığı Yurtdışı Tetkik ve İnceleme Gezileri Yönergesi (HAY 186-2)nin 5.a 5 nci maddesi; Yurtdışı Tetkik ve İnceleme gezisinin süresi eğitim ve öğretim faaliyetleri dikkate alınarak 5 gün olarak planlanır. Ancak uçuş saatlerinin uymaması vb. durumlarda geziden azami verim alınabilmesi maksadıyla Genelkurmay Başkanlığından izin alınmak kaydıyla gezi süresi harcırahsız olarak bir/iki gün uzatılabilir. hükmünü içermektedir.
Bilindiği üzere hukuk düzeninde normlar hiyerarşisi mevcuttur. Buna göre Kanun ve Kanun Hükmünde kararnameler Anayasaya, İdarenin düzenleyici tasarrufları da kanunlara aykırı olamazlar, eğer böyle bir aykırılık mevcut ise de bunlar iptal edilerek toplumsal hayata etkileri önlenir. Bu, hukuk ve toplum düzenin sağlığı açısından elzemdir. Dava konusu olan Yönergenin 5.a 5 nci maddesinde yurtdışı inceleme ve tetkik gezilerinin uçuş saatlerinin uymaması veya idari zorlamalar ile beş günlük süreyi birkaç gün açabileceği ancak beş günlük aşan süre için harcırah tahakkuk ettirilemeyeceği yazılıdır. İdare, kamu hizmetinin gereklerine göre kuşkusuz bu çeşit bir hareket kabiliyetine sahip olarak yurtdışı gezisini uzatabilir, ancak aynı durum harcırah ödenmesinin, süresini tayin konusunda sözkonusu olamaz. Yukarıda zikredilen Kanun hükümlerinden açıkça anlaşılacağı üzere yurtdışı görevi memuriyet mahallinden ayrılma ile başlayıp tekrar bu mahalle geri dönmekle son bulmakta, yol süresi ve görev süresi her ikisi de harcırah konusu olmaktadır. Bu husus bir kanun hükmü iken, bu düzenlemeye aykırı bir şekilde görevin ve yol süresinin bir kısmının harcırahının ödenmeyeceğini öngören Yönerge düzenlemesi Kanuna açıkça aykırıdır. Bu nedenle Yönergenin, harcırahsız olarak şeklindeki kelimelerinin iptali gerekmektedir.
Davacı hakkında tesis edilen birel işlem olan 3 günlük harcırah ödenmemesi işleminin dayanağını teşkil eden hüküm Yönergenin yukarıda zikredilen hükmüdür. Bu hüküm hukuka aykırı olması nedeniyle buna dayanılarak tesis edilen işlem de hukuka aykırılık teşkil etmektedir. 27.12.2006 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy