(926 S. K. m. 14, 109) (357 S. K. m. 2)
Davacı, 11.06.2007 tarihinde kayda giren dava dilekçesi ve cevap dilekçesinde özetle: Astsubay Çavuş rütbesiyle göreve başladığını, Hukuk Fakültesinden mezun olduktan sonra teğmen rütbesiyle muvazzaf subaylığa geçirildiğini, askeri hâkim sınıfına geçmek üzere müracaat ettiğini, ancak müracaatının 357 sayılı kanunda astsubay kaynaklı muvazzaf subayların askeri hâkim kaynakları arasında sayılmaması ve Personel kanunun astsubaylıktan subaylığa geçişte hâkim sınıfına geçiş yapılamayacağına dair hükmü gereği talebinin red edildiğini, Personel kanununun 109 ncu maddesi ile kendi durumu arasında hiçbir ilişki bulunmadığını, subaylığa müracaat tarihinde yürürlükte olan Personel kanununun 14 ncü maddesi uyarınca subay nasbedileceğini bu nedenle astsubaylıktan subaylığa geçiş yapan personel olarak değil dış kaynaktan temin edilmiş subay statüsünde bulunduğunu, askeri hakimliğe müracaatının kabul edilmemesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek olumsuz işlemin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının hava Teknik Okullar Komutanlığından 1995 yılında mezun olarak astsubay nasbedildiği, 1999 yılında Hukuk Fakültesini bitirdiği, 926 sayılı Personel kanununun bu tarihte yürürlükte bulunan 14 ncü maddesi uyarınca subay nasbedildiği, Hava Kuvvetleri Komutanlığının Ocak 2007 tarihinde askeri hakim temin sınavına davacının başvurusunun kabul edilmediği anlaşılmıştır. 08.06.2005 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 01.06.2005 tarih ve 5359 sayılı kanunla (D) ve (E) fıkraları değiştirilen 357 sayılı Askeri Hakimler Kanununun Kaynaklar başlıklı 2 nci maddesinde;
Askeri hakim ve askeri savcı ihtiyacı aşağıda belirtilen kaynaklardan sağlanır:
A) Muvazzaf subay olan isteklilerden, üniversitelerce aranıyorsa, hukuk fakültelerine giriş sınavlarını veya testlerini kazananlardan bu fakültelere gönderilip öğrenimlerini başarı ile bitirenler,
B) Askeri liseleri bitirerek harb okullarına kabul olunan isteklilerden, üniversitelerce aranıyorsa, hukuk fakültelerinin giriş sınavlarını veya testlerini kazananlardan bu fakültelere gönderilip öğrenimlerini başarı ile bitirenler,
C) Kıtada başarı göstermiş ve bir hukuk fakültesi bitirmiş bulunan yedek subaylardan askerlik görevleri sırasında istemde bulunanlar.
D) Harp okulu mezunu ya da en az dört yıllık fakülte veya yüksekokulu Türk Silâhlı Kuvvetleri nam ve hesabına okuyarak muvazzaf subay nasbedilenlerden veya 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu hükümlerine göre dış kaynaktan muvazzaf subay nasbedilenlerden hukuk fakültesi mezunu üsteğmen rütbesinde veya yüzbaşı rütbesinin ilk üç yılında bulunanlar. Bu subayların taşımaları gereken diğer özel şartlar yönetmelikle belirlenir.
E ) Kendi hesabına hukuk fakültesini bitiren bayanlar ile aynı durumda olan ve henüz askerliğini yapmamış erkek vatandaşlardan istemde bulunanlar.
F) Liseleri bitirerek hukuk fakültelerine devam hakkını kazanmış olanlar ile hukuk fakültelerinde okudukları sınıfı başarı ile geçenlerden lüzum ve ihtiyaç duyulduğunda askeri öğrenciliğe kabul edilip, öğrenimlerini tamamlayanlar.
Bu kaynaklardan faydalanmaya ilişkin şekil ve esaslar, Genelkurmay Başkanlığının teklifi üzerine, Milli Savunma Bakanlığınca tespit olunur. hükmü yer almaktadır.
357 Sayılı kanunun 2 nci maddesinde askeri hakimlerin hangi kaynaktan temin edilebileceği tek tek sayılmış, bunlar arasında astsubaydan subay olanlar gösterilmemiştir. Askeri hakimler kanununda değişiklik yapan 5359 sayılı kanunun gerekçesinde; başarı ile kendi nam ve hesabına hukuk fakültesini bitiren ve henüz askerlik hizmetini yapmamış erkek vatandaşlar ile en az dört yıllık fakülte ve yüksek okulu Türk Silahlı Kuvvetleri nam ve hesabına okuyarak muvazzaf subay nasbedilenlerden veya 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel kanunu hükümlerine göre dış kaynaktan muvazzaf subay nasbedilenlerden hukuk fakültesi mezunu subaylara askeri hakimlik sınavına başvuru hakkının tanınmasının amaçlandığı belirtilmiştir. Kanunun gerekçesinde de astsubaydan subay olanların askeri hakimliğe müracaatlarının kabulü yönünde bir düzenlemeye yer verilmediği görülmektedir.
03.07.2003 Tarih ve 4917 sayılı kanunla değişik fakülte ve yüksek okul mezunlarının muvazzaf subay nasbedilmesi başlıklı 926 Sayılı Personel Kanununun 14 ncü maddesinde en az dört yıl süreli fakülte veya yüksek okulları bitiren bayan ve erkeklerin muvazzaf subaylığa geçişleri düzenlenmiş, maddenin son fıkrasında 357 sayılı askeri hakimler kanunu hükümlerinin saklı olduğu belirtilmiştir. 926 Sayılı kanunun astsubaylıktan subay olma şartlarını düzenleyen 109 ncu maddesinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı göz önüne alınarak her sene tespit edilecek kontenjan nisbetinde en az dört yıl süreli fakülte veya yüksek okulu bitiren astsubayların askeri hakim sınıfı hariç olmak üzere öğrenimlerinin ilgilendirildiği ihtiyaç duyulan dallarda teğmen nasbedilebileceği vurgulanmıştır. Kanun koyucunun astsubaylıktan subay nasbedileceklerin hakim sınıfı dışında istihdam edilmesini istediği açıkça anlaşılmaktadır. Davacının subay nasbedildiği tarihte yürürlükte bulunan 926 Sayılı Kanunun 14 ncü maddesinin son fıkrasında 357 sayılı askeri hakimler kanunu hükümlerinin saklı olduğuna ilişkin aynı yönde düzenleme bulunmaktadır. Davacının bu madde uyarınca subay nasbedilmiş olması durumunu değiştirmemektedir. Davacının müracaat şartlarını taşımaması nedeniyle askeri hakimliğe başvurusunun reddine dair işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. AYİM 3 ncü Dairesinin 23.11.2006 tarih Gensek:2006/1051, 2006/484-1477 E.K. sayılı kararı da aynı doğrultudadır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Yasal dayanaktan yoksun DAVANIN REDDİNE, (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy