Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Daireler Kurulu 2006/4 Esas 2006/88 Karar

(1602 S. K. m. 56, 57, 64, 66)

Davacı, 21 Aralık 2005 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaydına geçen karar düzeltme dilekçesinde özetle: daha önce Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanı Hak.Tuğg.Dr……. hakkında reddi hakim talebinde bulunduğunu, bu kişinin reddi hakim talebi içeren oturuma katılarak başkanlık ettiğini, yasal gerekçe göstermeksizin tüm taleplerini reddettiğini, bu hususun 1602 sayılı Yasa'nın 64/g maddesine göre yargılamanın yenilenmesi nedeni olduğunu, buna rağmen gerekçe gösterilmeksizin yargılamanın yenilenmesi talebinin reddedildiğini, yargılamanın yenilenmesi talebini gerekçe göstermeksizin reddeden Başkan Hak.Tuğg……., Üyeler Hak.Alb……., Hak.Alb….., Hak.Alb…….., Hak.Yb……., Hak.Yb……. ve Hak.Yb…….’ın tarafsızlıklarını açıkça ihlal etmeleri nedeniyle reddi hakim talebinde bulunduğunu, öncelikle reddi hakim talebinin karara bağlanmasını ve duruşma yapılarak taleplerinin karşılanmasını istemiştir.

Dava dosyası, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Genel Sekreterliğinin 02 Ocak 2006 tarih ve GENSEK NO.: 2005/3348/İd.Ks. sayılı yazısı ek’inde dilekçede belirtilen hususun idari davaya konu yapılmasının mümkün olmaması ve karar düzeltme isteminin mükerrer olması nedeniyle 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun 45 nci maddesi gereğince bir karar verilmek üzere Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Daireler Kuruluna intikal ettirilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinde: davacının 11 Mayıs 2005 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kayda geçen dilekçesinde, Prof. Dr ..............’nın kendisine Internet aracılığı ile hakaret etmesi nedeniyle şikayette bulunduğunu, bu kişi hakkında idare tarafından hiçbir işlem yapılmadığını, şikayet dilekçesinin işleme konulmamasının anayasal bir hakkının ihlali olduğunu, maddi ve manevi zarara uğradığını, öncelikle dilekçeye işlem yapılmama işleminin iptalini, maddi ve manevi zararının tazminini, daha önce reddi hakim talebinde bulunduğu, Üçüncü Daire Başkanı ve Üyelerinin davaya bakmaktan çekinmeleri talebinde bulunduğu,

Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Daireler Kurulunun 25 Mayıs 2005 tarih ve 2005/54 Esas, 2005/1305 Gensek No'lu kararı ile, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Üçüncü Daire Başkanı Hv.Hak.Alb…….., Üyeler Hak.Alb…….. ve Hak.Yb……… hakkındaki reddi hakim taleplerinin reddine karar verildiği, bu kararın 08.06.2005 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Davacı, 16.06.2005 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kayda geçen dilekçesi ile daha önceki dava dilekçesinde reddi hakim talebinde bulunma kastı olmadığını, davaya bakmaktan imtina etmeleri temennisi olduğunu, buna rağmen reddi hakim talebinin usulden reddedilmeyip esasa girilerek incelenmesi gerekeceği nedenleriyle kararın düzeltilmesi isteminde bulunulmuştur.

Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Daireler Kurulunun 24 Haziran 2005 tarihli ve Gensek No.: 2005/1305, Esas No.: 2005/54 sayılı kararı ile hakimin reddine ilişkin kararlar ile ilgili olarak karar düzeltme yoluna gidilemeyeceği gerekçesiyle inceleme kabiliyeti bulunmayan karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir. Karar 05.07.2005 tarihinde davacıya tebliğ edilmiştir.

Davacı 19 Temmuz 2005 tarihinde kayda geçen Yargılamanın Yenilenmesi istemli dilekçesinde: Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Daireler Kurulunun 28 Ocak 2005 tarih ve Esas No.: 2005/9, Karar No.: 2005/14 sayılı kararı ile reddi hakim talebinin kabul edildiği, ancak yetersiz gerekçe ile reddedildiği ve 111,4 YTL. para cezası verildiği, yani reddi hakim talebi ile ilgili karar düzeltme yoluna gidilebildiği, 1602 sayılı Yasa'nın 64/h maddesinde: Tarafları ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir karar verilmesine sebep olabilecek bir madde yokken, aynı Daire veya diğer Daireler yahut Daireler Kurulu tarafından evvelki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmesinin yargılamanın iadesi sebebi sayıldığı,

a. 1602 sayılı Yasa'nın 64/4 ncü maddesi uyarınca Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Daireler Kurulunun 25 Mayıs 2005 tarih ve 2005/54 esas sayılı kararıyla yargılamanın yenilenmesine karar verilmesini, verilen cezasın kaldırılmasını,

b. Reddi hakim talebi olarak kabul edilecekse işin esasına girilerek reddi hakim talebinin kabulünü,

c. Hak.Tuğg.Dr…….. hakkında reddi hakim talebinde bulunduğunu, duruşmalı olarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Daireler Kurulunun Hak.Tuğg.Dr……..’ın katılımı olmaksızın yapılan oturumunda, 22 Temmuz 2005 tarih ve Esas No.: 2005/54 sayılı kararı ile davacının reddi hakim talebinde bulunduğu Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanı Hak.Tuğg.Dr…… hakkında ileri sürdüğü red sebepleri inandırıcı delillere dayanmadığından HUMK’nun 36/1 nci maddesi uyarınca reddi hakim talebinin geri çevrilmesine karar verilmiştir.

Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Daireler Kurulunun Hak.Tuğg.Dr……… hakkındaki reddi hakim talebinin geri çevrilmesinden sonra 27 Temmuz 2005 tarih ve 2005/54 esas sayılı kararı ile davacının ileri sürdüğü sebepler 1602 sayılı Yasa'nın 64 ncü maddesinde sayılan nedenlerden olmadığından davacının yargılamanın yenilenmesi isteminin ve duruşma isteminin reddine, istemde bulunandan 120 YTL. para cezası alınmasına karar verilmiştir.

Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Daireler Kurulunun bu kararı davacıya 04.08.2005 günü tebliğ edilmiştir.

Davacı 18 Ağustos 2005 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kayda geçen karar düzeltme istemli dilekçesinde: karar düzeltme isteminin 1602 sayılı Yasa'nın 64 ncü maddesi gereğince istendiğini, tarafları ve konusu aynı olan davada farklı karar verildiğini, yargılamanın yinelenmesi ve karar düzeltmesi istemleriyle ilgili verilen karar numaralarının aynı olduğunu, Genel Sekreterlik numaralarının farklı olduğunu, yargılamanın iadesi talebiyle birlikte reddi hakim talebinde bulunulduğunu ancak reddi hakim talebinde bulunulan Hak.Tuğg.Dr………’ın heyete katıldığını ve başkanlık ettiğini, kararda savunma özeti ve başsavcılık düşüncesi bulunmadığını, kararın gerekçeden yoksun olduğunu belirterek karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Daireler Kurulunun 16.09.2005 tarih ve 2005/54 sayılı kararı ile Daire ve Daireler Kurulunca verilen kararlara karşı bir kez karar düzeltme yoluna gelinebileceği, mükerrer olan karar düzeltme istemi hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davacı 08 ekim 2005 tarihli dilekçesi ile, Hak.Tuğg.Dr…….’ın reddi hakim talebi hakkında bir karar verilmemiş olması ve Hak.Tuğg.Dr…….’ın oturuma başkanlık etmesi, kararın gerekçeden yoksun bulunması gerekçeleriyle yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunmuştur.

Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Daireler Kurulunun 18 Kasım 2005 tarih ve 2005/54 no'lu kararı ile 1602 sayılı Kanunu'nun 64 ncü maddesinde öngörülen nedenler bulunmadığından davacının yargılamanın yenilenmesi ve duruşma istemlerinin reddine karar verilmiştir. Karar davacıya 07.12.2005 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Davacı 21 Aralık 2005 tarihli karar düzeltme dilekçesiyle: Hak.Tuğg.Dr…….’ın reddi hakim görüşmesine katıldığı, bu hususun 1602 sayılı Yasa'nın 64 ncü maddesi ( g) fıkrası uyarınca yargılamanın yenilenmesi sebebi sayıldığı, 18 Kasım 2005 tarihli kararda bu hususta gerekçe bulunmadığını belirterek karara katılan Başkan Hak.Tuğg…….., Üyeler Hak.Alb……, Hak.Alb.H…….., Hak.Alb……., Hak.Yb.M……, Hak.Yb……. ve Hak.Yb…….. hakkında reddi hakim isteminde bulunmuştur.

Dava dosyası Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Genel Sekreterliğinin 02 Ocak 2005 tarih ve Gensek.: 2005/3348/İd.Ks. sayılı yazıları Ek’inde talepler konusunda karar verilmek üzere Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Daireler Kuruluna intikal ettirilmiştir.

Davacının reddi hakim talebinde bulunmuş olması nedeniyle öncelikle bu husus incelenmiştir.

Davacının karar düzeltme dilekçesinde: Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Daireler Kurulu Başkanı ile birlikte altı üye hakkında daha reddi hakim talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır.

1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkan ve üyelerinin çekilmesi ve reddi başlıklı 57 nci maddesinde: Davaya bakmakta olan dairenin Başkan ve üyelerinin çekilmesi ve reddi istenirse, bunlar hariç tutulmak suretiyle, noksanı o daire üyelerinden tamamlanır. Noksan üyeler, o daireden tamamlanamaz ise Başkanlar Kurulu kararı ile diğer daireden alınacak üyelerle tamamlanır.

Ret istemi incelenir ve yerinde görüşülürse işin esası hakkında karar verilir.

Reddedilenler ikiden fazla ise, bu husus Daireler Kurulunda incelenir. Kurulca ret isteği kabul olunduğu takdirde davanın esası hakkında karar verilir. Başkan ve üyelerden ikiden fazlası davaya bakmaktan çekinirlerse, Daireler Kurulunda işin esası tetkik edilerek karara bağlanır.

Daireler Kurula Başkanının veya üyelerinden bir kısmının çekilmesi veya reddi halinde noksan üyeler 16 ncı maddenin 2 nci fıkrası hükmüne göre tamamlanır. hükmünü amirdir.

1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun İYUK ve HUMK uygulanacağı haller başlıklı 56 ncı maddesinde ise: Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde; İdari Yargılama Usulü Kanunu ile Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun hakimin davaya bakmaktan memnuiyetini gerektiren haller, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, bağlılığı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım ve duruşmanın inzibatına ilişkin hükümleri uygulanır. şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Davacının, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Daireler Kurulu Başkan ve üyeleri hakkında reddi hakim talebinde bulunması nedeniyle 1602 sayılı Yasa'nın 57 nci maddesi 4 ncü fıkrası uyarınca Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Daireler Kurulu üyelerinin tamamlanması imkanı bulunmadığından 1602 sayılı Yasa'nın 56 ncı maddesinin atfıyla 2577 sayılı Yasa'nın 56 ncı maddesi 4 ncü fıkrası uygulanması gerekmektedir.

1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun atıf yaptığı 2577 sayılı İYUK’nun Danıştay’da çekinme ve ret başlıklı 56 ncı maddesinin 4 ncü fıkrasında İdari ve Vergi Dava Daireleri Genel Kurullarının toplanmasına engel olacak sayıda ret istemlerinde bulunulamaz ve çekinilemez. hükmü yer almıştır.

Davacının Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Daireler Kurulunun Başkan ve Üyeleri hakkındaki reddi hakim talebi, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Daireler Kurulunun toplanmasına engel olacak sayıda üyeyi kapsadığından reddi hakim talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacının karar düzeltme istemine gelince: davacı dilekçesinde, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Daireler Kurulunun18.11.2005 tarih ve Gensek.: 2005/2633, Esas: 2005/54 sayılı Yargılamanın Yenilenmesi Talebinin Reddine dair kararının düzeltilmesini istemektedir.

Konunun 1602 sayılı Yasanın hükümleri uyarınca değerlendirilmesinde, hangi hallerde, ne gibi kararlara karşı kararın düzeltilmesi yoluna gidilebileceği ve kararın düzeltilmesi istemine neden olunabilecek hususlar 1602 sayılı Kanunun 66 ncı maddesinde gösterilmiş olup, sözü edilen maddenin 1 nci fıkrasında, Daireler ile Daireler Kurulunca verilen kararlar hakkında bir defaya mahsus olmak üzere kararın düzeltilmesi istenebilir. denilmektedir.

Bu konuya ilişkin AYİM 7.2.1977 gün ve E: 1976/2, K: 1977/2 sayılı İçtihadı Birleştirme kararının da Karar Düzeltme yoluna bir defa gelinebileceği vurgulanmıştır.

Doğaldır ki, yargılamanın bir fasit daireye dönüştürülmemesi amacının ürünü olan bu uygulamalar, özellikle:

A- Karar düzeltme yoluna bir defa gelinmesi,

B- Esasen olağanüstü kanun yolu olan yargılamanın iadesine dair karara karşı karar düzeltme yolunun kapatılması ve yargılamanın ilanihaye devamına son verilmesi kabul değerlendirmesi şeklinde istikrar bulmuştur.

Diğer yandan, kararın düzeltilmesi yolu, yargılama sürecinin kesin hükümle sonuçlanmadan önce verilen nihai kararlara karşı kabul edilmiş olan olağan kanun yolu niteliğindedir. Yargılamanın yenilenmesi yolu ise yargılama sürecinin kesin hükümle sonuçlanmasından sonra söz konusu olan olağanüstü kanun yoludur. Dava konusu olayda da kesin bir şekilde sonuçlanmış yargısal bir süreç söz konusu olup 1602 sayılı Kanunun 64 ncü maddesi uyarınca başvurulacak kanun yolu Yargılamanın Yenilenmesi yoludur. Davacı bu yola başvurup, talebi reddedildiğine göre artık yargılamanın kesin bir biçimde sonuçlanmasından önceki evreye ilişkin bir kanun yolu olan kararın düzeltilmesi yoluna başvurulmasına olanak kalmadığından, davacının yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine dair karara karşı karar düzeltme isteminin inceleme kabiliyeti bulunmamaktadır. Yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine dair kararın, karar düzeltme isteminin inceleme kabiliyeti bulunmadığından REDDİNE, karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle,

Davacının Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Daireler Kurulu Başkanı ve Üyeleri hakkındaki reddi hakim talebinin 2577 sayılı Kanunun 56/4 ncü maddesi uyarınca REDDİNE, (¤¤)

Full & Egal Universal Law Academy