(2709 S. K. m. 125) (1602 S. K. m. 21)
Davacı vekili 31.08.2004 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kayıtlarına geçen dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin astsubaylığa geçiş için başvurduğunu, yapılan sınavda da yeterli puan aldığını, kazandığı haberini beklerken 02.08.2004 tarihinde tebliğ edilen mesaj emriyle, sicillerinin düşük olması nedeniyle talebinin reddedildiğini öğrendiğini, bu durumun 2003 ve 2004 yıllarında geçici görevlendirilmesi nedeniyle emrinde çalışmadığı 1 nci sicil üstü tarafından gerekçesiz olarak düşük verilen sicillerden kaynaklandığını belirterek müvekkilinin astsubaylığa geçirilme talebinin sicil şartı nedeniyle reddi işlemi ile bu işlemin dayanağı durumunda olan 2003 ve 2004 yılı sicillerinin iptalini talep ve dava etmiştir Davacı vekilinin yürütmenin durdurulmasa talebi AYİM Daireler Kurulunun 05 Kasım 2004 gün ve Gensek No:2004/2592, Esas No:2004/66 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
Dava dosyası ile getirtilen özlük ve sicil dosyalarının incelenmesinde: 2000 yılında uzman jandarma çavuş olarak nasbedilip Seferihisar İlçe Jandarma Komutanlığında göreve başlayan davacının 2002 yılı sicil döneminde Ürkmez Jandarma Karakol Komutanlığında görev yaptığı, İzmir İl Jandarma Komutanlığının 25 Eylül 2002 gün ve PER.: 4043-1303-02/Sb. Astsb. Isl. Ks. (5509) (13361) sayılı emri ile Seferihisar Doğanbey Jandarma Karakol Komutanlığında geçici olarak görevlendirildiği ve 2005 yılı atama dönemine kadar bu yerde görev yaptığı, 2001 ve 2002 yılı sicillerinin iyi seviyesinin orta düzeyleri ile çok iyi seviyesinin alt düzeyleri arasında gerçekleştiği, dava konusu 2003 yılı sicil döneminde Ürkmez Jandarma Karakol Komutanı olan 1 nci sicil üstü ile İlçe Jandarma Komutanı olan 2 nci sicil üstünce iyi seviyesinin alt düzeylerinde, 2004 yılı sicil döneminde ise aynı 1 nci sicil üstünce iyi seviyesinin orta düzeyinde, aynı 2 nci sicil üstü tarafından ise yeterli seviyesinin üst düzeylerinde sicil notlarıyla takdir edildiği, dava konusu dönemlerde birer adet olmak üzere meslek hayatı boyunca toplam dört adet takdir ile taltif edildiği, 03.06.2003 tarihindeki disiplin suçu nedeniyle 2 nci sicil üstü tarafından 1/20 maaş katı cezasıyla cezalandırıldığı, görev safahatında bir adet disiplin cezasının daha mevcut olduğu, ayrıca Seferihisar Cumhuriyet Başsavcılığının 28.01.2003 tarihli iddianamesi ile görevde yetkiyi kötüye kullanmak ve müessir fiil suçlarından hakkında iddianame düzenlendiği, uzman jandarma çavuşluktan astsubaylığa geçmek için müracaat eden davacının isteminin 02.08.2004 tarihli mesaj emriyle sicil şartını sağlayamamasından dolayı reddedildiği görülmektedir.
Öncelikle sicil işlemi ile ilgili mevzuat incelendiğinde Uzman Jandarma Atama ve Sicil Yönetmeliğinin 36 ncı maddesi atandıkları görev yerleri dışında yürürlükte bulunan hükümlere uygun olarak çalıştırılanlar ile bulundukları takım, kısım, ekip, müfreze gibi ünitelerle birlikte kuruluş bağlantısı dışında başka birlik veya kurumun emrinde veya desteğinde görevlendirilenlerin sicil üstleri, geçici görevlendirme süresi (3) ay veya daha fazla ise görev yaptıkları yerin kuruluş bağlantısına göre yetkili üstlerdir. Geçici görevlendirme emirleri, sicil belgesine eklenir. hükümlerine haiz bulunmaktadır.
Buna göre 2003 ve 2004 yıllarında davacıya 1 nci sicil üstü olarak 3 aydan daha fazla süreyle geçici olarak görev yaptığı Doğanbey Jandarma Karakol Komutanı tarafından sicil düzenlenmesi gerekirken Ürkmez Jandarma Karakol Komutanı tarafından düzenlenen sicillerin yetki yönünden hukuka aykırılıkla sakatlandığı görülmektedir.
Uzman Jandarma sicillerinin hangi esas ve şekillere göre düzenleneceğini belirleyen Uzman Jandarma Atama ve Sicil Yönetmeliğinin 29 ncu maddesine göre, sicil üstlerinin emri altındakilere sicil düzenlerken sicil belgesindeki niteliklere tam bir tarafsızlık, adalet ve vicdani kanaatle not takdir etmeleri gereklidir. Zira Türk Silahlı Kuvvetlerinde bir üst rütbeye yükselme, yurtiçi ve yurtdışı kurs, öğrenim ve görevlendirmelerde personel sicilleri büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle sicil amirleri üstlük ve Komutanlığın en önemli özel yetkilerinden olan sicil verme yetkisini kullanırken, mutlaka objektif olmalar gereklidir.
Ayrıca, her ne kadar sicil işlemlerinin idarenin diğer işlemlerine göre takdir yetkisinin daha yoğun olarak kullanıldığı işlemler grubunda olması ve TC Anayasasının 125/4 ve 1602 sayılı Kanunun 21/2 nci maddelerinde belirtildiği üzere, takdir yetkisini ortadan kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği göz önünde tutulsa da, kamu yararına açıkça aykırı düşen ya da takdir yetkisinin bariz biçimde yanlış kullanıldığının anlaşılması halinde idarenin sicil düzenleme konusundaki yetkisi de denetlenebilecektir.
Sicil işlemlerinde takdir yetkisinin kullanılmasındaki hukuka aykırılığın kendisini gösterdiği durum ise, uzun yıllar boyunca belirgin bir çoğunlukta çok yüksek sicil notları ve olumlu kanaatler ile takdir edilen personelin, genel gidişata ve uygulamaya istisna teşkil edecek şekilde göze çarpacak nitelikte ayrıca birdenbire düşüşü izah makul nedenler öne sürülmeksizin düşük sicil notları ile takdir edilmesi ve hakkında olumsuz kanaatler belirtilmesidir.
Yukarıda getirilen ölçütlerle dava konusu 2003 ve 2004 yılları 2 nci sicil üstü sicil işlemleri değerlendirildiğinde, bu sicil üstünce takdir olunan sicil notlarının davacının sicil safahatı ile uyum içinde olduğu, ani bir düşüş göstermediği, takdir yetkisinin de eşit, adil ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanıldığı, hukuka aykırı bir yönlerinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Astsubaylığa geçmek üzere müracaatın reddedilmesi işleminin irdelenmesine gelince; Uzman Jandarma Atama ve Sicil Yönetmeliğinin astsubaylığa geçirilme şartlarını düzenleyen 86 nci maddesinin b fıkrasının 7 nci bendi Astsubay Meslek Yüksek Okulu giriş sınavına müracaat tarihinde uzman jandarmalığa nasip tarihinden itibaren almış olduğu mevcut sicil notlarının ortalaması, sicil tam notunun % 80 ve daha yukarısında olmak, hükmüne haiz bulunmaktadır.
Uzman Jandarmaların Astsubaylığa Geçme İşlemleri Yönergesi (JGY.: 180-4 B) de benzer hükümler içermektedir. Jandarma Genel Komutanlığının 01 Ekim 2003 gün ve PER.: 1088-2-03/Per. D. Tem. S.(323246) sayılı JAMYOya uzman jandarma ve uzman erbaşlardan personel temini konulu emrinin 5/c maddesinde de şartları uyan ilgili personelin en geç 15 Nisan 2004 tarihine kadar ilk amirine müracaat etmesi zorunluluğunun belirtildiği, emrin EK-Bsinde ise yukarıda açıklanan % 80 sicil ortalaması şartının açıklandığı görülmektedir.
Bu duruma göre davacının 02.05.2004 tarihinde düzenlenecek 2004 yılı sicilinin dava konusu astsubaylığa geçmek üzere müracaatın reddedilmesi işleminde değerlendirmeye alınamayacağı anlaşılmakta olup davalı idare tarafından da bu şekilde hesaplama yapıldığı görülmektedir. Davacının 2001, 2002 ve 2003 yılları sicillerinin ortalaması ise % 80in altında kalmaktadır
2003 yılı 1 nci sicil üstü sicil notunun iptali neticesinde yeniden yapılan hesaplama sonucunda da davacının sicil not ortalaması, astsubaylığa geçiş için öngörülen % 80 ve yukarı şartını sağlayamamaktadır Bu açıdan da sicil notu ortalaması şartına bağlı olarak davacının astsubaylığa geçirilmeme işleminde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır .
Açıklanan nedenlerle,
1. 2003 yılı 1 nci sicil üstü sicil işleminin yetki yönünden İPTALİNE, oybirliği ile,
2. 2003 yılı 2 nci sicil üstü sicil işleminin iptali isteminin REDDİNE, oybirliği ile,
3. 2004 yılı 1 nci sicil üstü sicil işleminin yetki yönünden İPTALİNE, üye Hak. Alb. Hasan MUTLUnun karşı oyu ve oyçokluğu ile,
4. 2004 yılı 2 nci sicil üstü sicil işleminin iptali isteminin REDDİNE, üye Hak. Alb. Hasan MUTLUnun karşı oyu üzerine oyçokluğu ile,
5. Astsubaylığa geçmek üzere müracaatın reddedilmesi işleminin iptali isteminin REDDİNE
KARŞI OY GEREKÇESİ
Davanın konusu, davacının uzman çavuşluktan astsubaylığa geçişinin sicil nedeni ile reddi işlemi ve bu red işleminin dayanağı durumundaki 2003 ve 2004 yılı sicillerinin iptali istemidir. Açılan davada öncelikle amaç ve istem astsubaylığa geçisin reddi işleminin iptali olup, terditli olarak astsubaylığa geçişe engel teşkil eden sicil iptali isteminde de bulunulmaktadır.
Davalı idare, astsubaylığa geçiş istemini reddederken 2003 yılı sicillerini esas almış olup, 2004 yılı sicillerinin astsubaylığa geçirmeme işlemiyle ilgisinin olmadığı anlaşılmaktadır Her ne kadar dava dilekçesinde davanın konusu ve istemi, davacının uzman çavuşluktan astsubaylığa geçişinin reddi işlemi ile dayanağı olan 2003 ve 2004 yılı sicillerinin iptali istemi olarak belirlenmiş ise de, astsubaylığa geçirmeme işlemine dayanak teşkil etmeyen ve daha yüksek olan 2004 yılı sicillerinin iptal istemi hakkında karar verilmesi, kesin hüküm etkisiyle davacının ileride hak kaybına ve mağduriyetine neden olacağından astsubaylığa geçirmeme işlemiyle doğrudan bağlantısı olmayan 2004 yılı sicillerinin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı kanaatiyle sayın çoğunluğun görüşüne katılamadım. 08 Nisan 2005 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy