(3269 S. K. m. 5, 11) (Uzman Erbaş Yönetmeliği m. 6) (Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği m. 13)
Davacı vekilinin AYİM 1.Dairesinin 24.09.2002 tarih ve E2002/1358K. 2002/1246 sayılı kararı ile dava açma süresinin geçirildiği gerekçesiyle reddedilen davasına ilişkin yapmış olduğu ve 16.01.2003 tarihinde kayda geçen karar düzeltme ve işlemin iptaline ilişkin dava dilekçesinin incelenmesi sonucunda; AYİM 1nci Dairesinin 15.04.2003 tarih ve2003/429 sayılı kararı ile Karar Düzeltme istemi kabul edilmek suretiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair anılan karar kaldırılmış olup dava dosyasında yapılan incelemede;
Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesi ile karar düzeltme talepli dilekçelerde özetle; müvekkili hakkında Hv.Hst. Sağlık Kurulunun 05.12.2001 gün ve 780 sayılı raporun onayını müteakiben 20.05.2002 tarihinde ilişiğinin kesildiğini oysa önceki tarihlerde de aynı teşhis ve tanılı raporları olmasına rağmen bu tarihe dek çalıştığını, İlk mesleğe başlangıçta piyade sınıfı için müracaat edip buna göre sağlık raporu aldığını, 1993 yılında uzman erbaş statüsüne alınırken yapılan muayenesinde Piyade Uzman Erbaş olur kararı verilmesine karşın sehven Tank sınıfına alındığını ve bilahare göz rahatsızlığı sebebiyle sözleşmesinin hukuka aykırı şekilde feshedildiğini belirterek bu işlemin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerden davacının Uzman Erbaş statüsüne girebilmek için 29.11.1993 ile 01.12.1995 tarihleri arasında Adana Askeri Hastanesinde yapılan muayenesi neticesinde aynı hastane Sağlık Kurulunun 3.12.1993 gün ve 603 sayılı raporu ile Bileteral hipermetrop- Sol Varikosel tanısı konularak A/7 F-1 5S F1 Piyade Uzman Erbaş olur kararı verildiği buna karsın davalı idarenin savunmasında da belirttiği üzere SEHVEN Tankçı sınıfında uzman erbaş olarak istihdam edildiği ve 2002 yılına kadar Tank Uzman Erbaş Statüsünde Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yaptığı ve hizmet sözleşmesinin yenileneceği 18.01.2002 tarihinden önce muayene için Ankara 600 Ytk. Hava Hastanesine sevkedildigi ve hastane sağlık kurulunun 5.12.2001 tarih ve 780 sayılı raporu ile Bileteral Hipermetrop 7/A/F1 Tank Sınıfı Uzman Erbaşlığa Devam Edemez kararı verildiği davacının bunun üzerine Ankara 600 Ytk. Mevki Asker Hastanesine kontrol muayenesi için sevkedildiği ve hastane sağlık kurulunun 07.01.2002 gün ve 04 sayılı raporu ile Bileteral Hipermetrop 7/A/F Tank Sınıfı Uzman Erbaşlığa Devam Edemez kararı verildiği ve bu raporun 16.05.2002 tarihide onaylanması sonucunda 20.05.2002 tarihinde davacının sözleşmesinin feshedilerek terhis edildiği, davacının da süresi içinde işlemin iptali için işbu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun 5 nci maddesinde Uzman erbaşlar 2 yıl süre ile sözleşme yaparak göreve başlarlar
Bunlardan istihdam edildikleri kadronun görev özelliklerine göre sınıf ve branşları ile ilgili sağlık nitelikleri uygun olanların müteakip sözleşmeleri 1 yıldan az 5 yıldan fazla almamak şartıyla azami 45 yaşına girdikleri yıla kadar uzatılabilir hükmü yer almaktadır.
Uzman Erbaş Kanununun 11 nci maddesi gereğince çıkarılmış olan Uzman Erbaş Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinde uzman erbaş olarak alınacaklarda sağlık durumunun uzman erbaşlığa elverişli olması şartı aranmaktadır. Uzman erbaşların statüde kalabilmeleri için sınıf ve branşın gerekli kıldığı sağlık niteliklerine sahip olmaları ve bu nitelikleri kaybetmemeleri gerekmektedir. TSK. Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 13 ncü maddesinin 18 nci bendinde uzman erbaş adaylarına istihdam edileceklerinin, uzman erbaşlara ise istihdam edildikleri sınıftaki erbaş ve erlerin sağlık niteliklerine göre işlem yapılır hükmü yer almaktadır.
TSK. Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 13 ncü maddesinin birinci bendinde sağlamlar ile arızaları A dilimine girenler bu sınıfa verilirler hükmünü içermekte, aynı yönetmeliğin 13 ncü maddesinin 4 ncü bendinin B alt bendinde ise Tank sınıfı için her iki gözde görme derecesi, ayrı ayrı tam olan ve Diskromatopsi bulunmayanlar sağlık, sözleşmesinin yenilenmesi için yapılan muayenesi sonucunda tanzim edilen 5.12.2001 tarihi ve kontrol şartı bulunmaktadır. Davacıya, uzman erbaş statüsüne alınırken 3.12.1993 tarihli raporda muayenesi neticesinde düzenlenen 07.01.2002 tarihli raporda 7/A/F1 Bileteral Hipermetrop tanısı konmuştur. Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri gereği davacının Tank sınıfında uzman erbaş olarak görev yapmasına yasal olanak bulunmamaktadır. Fakat davacı uzman erbaş statüsüne girerken yapılan muayenesi sonucunda düzenlenen sağlık kurulu raporunda Bileteral hipermetrop A/7 F1 Piyade Uzman Erbaş olur kararı verilmiş ve idarenin savunmasında belirttiği gibi SEHVEN Tank sınıfında uzman erbaş olarak görevlendirilmiştir. Buna göre davacının uzman erbaş statüsüne girerken Piyade Uzman Erbaş olmak için sağlık ve diğer yasal şartları karşılamasına karsın idare sehven kendisini tank sınıfına almış bulunmaktadır. Ayrıca sözleşmesinin yenilenmesi için yapılan sonraki muayenelerde de idarenin bu hatalı işlemin farkına varmadığı ve düzeltmediği görülmektedir. Böylelikle idarenin davacıya sehven tank sınıfına alması işlemi açıkça hukuka aykırı olarak tesis edilmiş birel işlem niteliğindedir.
Dava konusu üzerinde durulması gereken husus, davacının uzman erbaş statüsüne giriş konusunda bir kazanılmış hakka sahip olduğudur. Zira davacı uzman erbaş statüsüne ilişkin tüm yasal şartları karşılamış ve sağlık durumu itibariyle piyade uzman erbaş olmasına karar verilmiş ise de idari hata ile tank sınıfına verilmiştir. Davacının uzman erbaş statüsüne girmesi işleminde hukuka aykırılık olmadığı gibi idarenin hatalı işleminde davacının hiçbir kusuru bulunmamaktadır.
Davacı kendi iradesi dışında tank uzman erbaşlığa istihdam edilmiştir. Uzman erbaş statüsüne giriş hakkı davacı yönünden kişiselleşmiş ve uygulamaya konulmuş olduğundan davacı yönünden bir kazanılmış hak ortaya çıkmaktadır. Kazanılmış hak ilkesi çerçevesinde idarenin yapmış olduğu sözleşmenin feshi işlemi hukuka aykırılık teşkil etmektedir. İdari istikrar ilkesi, bireylerin kendileri arasında ve idare ile ilişkilerinde güven ve süreklilik sağlamaya yönelik ve hukuka aykırı tesis edilen idari işlemin uzunca bir süre sonunda geri alınmasını engelleyen bir genel idare hukuku ilkesidir. Davacı 1993 yılında Piyade sınıfı yerine sehven tank sınıfına alındıktan sonra 2002 yılına kadar uzunca bir süre veya makul olarak kabul edilmeyecek bir süre bu sınıfta uzman erbaş olarak görev yapmış ve davacı lehine bir çok subjektif haklar doğmuş olması sebebiyle uzun bir süre sonunda işlemin geri alınması açıkça idari istikrar ilkesine de aykırılık teşkil edecektir.
Ayrıca davacının özlük dosyası incelendiğinde dokuz yılı askın bir süre basarıyla görevini sürdürdüğü, disiplinli bir asker olduğu görülmektedir. Bireylerin kendileri ve idare ile ilişkilerinde güven ve süreklilik sağlamaya yönelik olan idari istikrar ilkesi çerçevesinde davacının iradesi dışında ve davalı idarenin savunmalarında da belirttiği üzere sehven tank sınıfına alındıktan sonra ayni teşhis ve tanıları içeren sağlık raporlarıyla yıllarca sözleşmesi yenilenmek suretiyle uzunca bir süre başarılı ve disiplinli bir asker olarak görevini sürdürmüş olmasına karşın son aşamada kendisine atfı kabil bir kusuru da olmamasına rağmen idarenin kendi kusurundan kaynaklanan hatalı istihdam ve görevlendirmenin olumsuz sonuçlarını davacıya yüklemesi hakkaniyete ve kazanılmış hak ilkesine aykırı düşmektedir. Kamu yararı ile birey yararı arasında adilane dengenin tesis edilmesinin gerekliliği tartışmasız kabul gören bir husus olup idarenin sınıf değişikliği yerine davacının uzman erbaş statüsünden çıkarılması işlemi tesis etmesinin konu ve amaç yönlerinden de hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Hukuka aykırı olduğu sonucuna varılan uzman erbaş sözleşmesinin feshi işleminin İPTALİNE (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy