(Askeri Hakim Adaylarının Seçimi ve Yerleştirilmesi Hakkında Yönetmelik m. 12, 13, 14, 15)
Davacının 29 Nisan 2002 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; askeri hakim ihtiyacını karşılamak maksadıyla yapılan sınava müracaat ettiğini, müracaatının uygun görülmesi üzerine 2-3 Nisan 2002 tarihinde yapılan yazılı ve mülakat sınavlarına katıldığını, sınav sonucu yaptığı değerlendirmeye göre, Genel Kültür Bilgisi ve Meslek Bilgisi yazılı sınavları ile mülakat sınavının çok başarılı geçmesine rağmen kontenjana giremediği gerekçesi ile askeri hakim adayı seçilmediğinin tarafına tebliğ edildiğini, 26.10.1985 tarih 18910 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Askeri Hakim Adaylarının Seçimi ve Yetiştirilmesi Hakkındaki Yönetmeliğin 13, 14 ve 15 nci maddelerinde sınav sonuç notu ve değerlendirme ile ilgili hususların tereddüde mahal vermeyecek açık bir şekilde ifade edilerek hükme bağlandığını, dava konusu değerlendirmede bu usule uyulmadığını, hakkında hukuka aykırı olarak askeri hakim edeyi seçilmeme işleminin tesis edildiğini, Yönetmeliğin 13 ncü maddesinin 3 ncü fıkrasında konuşmalı (mülakat) sınavının 50 tam not üzerinden değerlendirileceğinin, 15 nci maddesinin 3 ncü fıkrasında Sınavda Genel Kültür Bilgisi 50, Meslek Bilgisi 50 not olmak üzere 100 tam not üzerinden değerlendirme yapılacağının aynı maddenin 5 nci fıkrasında yazılı ve konuşmalı sınav notları aritmetik ortalamasının sınav sonuç notunu oluşturacağının, aynı maddenin Ek-6 nci fıkrasında değerlendirme notu hesabında mülakat ve yazılı notların ortalamasının alınacağının, çıkan rakama sicil not ortalamasının ekleneceğinin, ceza puanlarının toplamdan çıkarılmak suretiyle seçime esas olan değerlendirme not ortalamasının sağlanacağının açıkça hükme bağlandığını, yazılı sınavın 100 tam not üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini, ancak 50 tam not üzerinden değerlendirildiğini, buna bağlı olarak seçime esas teşkil eden değerlendirme notu oluşmasında yazılı sınavın etkisinin 1/3 olduğunu, yazılı sınavın 100 tam not üzerinden değerlendirilmesinde yazılı sınavın değerlendirme notuna etkisinin 1/3den ½ye çıktığını, sicil notu etkisinin 2/3den ½ye düştüğünü, hem mevzuatta hem de hakkaniyette uygun seçim imkanı doğmadığını, mevcut sınav sonuç notu tespitinde yönetmeliğe aykırı olarak izlenen usulle, çok düşük sınav sonuç notu alan adayların sicil notu farkının iki katından fazla yazılı sınav sonuç notu farkı yaratılarak diğer adayların önüne geçirildiğini, yönetmeliğe göre sınav sonuç notunun Genel Kültür Bilgisi, Meslek Bilgisi ve mülakatın 50şer puan üzerinden alınıp ikiye bölünmesi neticesi 75 puan üzerinden yapılması gerektiği, değerlendirme notunun da sınav sonuç notu 75 ile sicil notu 100 üzerinden toplanıp ikiye bölünmesi ve buna mükafat notunun ilave edilip ceza puanının çıkartılarak sınav sonuç notunun 3/7, sicil notunun 4/7 oranında olması gerektiğini, aslında sınav sonuç notu ile sicil notunun eşit ağırlıkta olmasının daha uygun olacağını, uygulamada ise Genel Kültür ve Meslek Bilgisi Notlarının 50 üzerinden toplanıp ikiye bölündüğünü, mülakat notunun 50 üzerinden değerlendirildiğini, sicil notunun 100 üzerinden bu notla toplanıp ikiye bölündüğü, sınav sonuç notunun 1/3 sicil notunun 2/3 etkisinin olduğunu, yönetmelikte belirtilen usul kurallarına sonucu etkileyecek şekilde uyulmaması, buna bağlı olarak seçime esas değerlendirmenin yanlış yapılması sonucu hukuka aykırı olarak tesis edilen Askeri Hakim Adayı seçilmeme işleminin iptalini, usulüne uygun yapılacak yeni değerlendirmeye göre Askeri Hakim Adayı seçilmiş sayılması gerektiğini, yürütmenin durdurulmasını talep ve dava etmiştir.
Dava dosyası AYİM İkinci Dairesinin 08 Mayıs 2002 tarih ve Gensek No: 2002/941, Esas No: 2002/346, Karar No: 2002/377 sayılı kararı ile AYİM Daireler Kuruluna tevdi edilmiştir.
Davacının Yürütmenin Durdurulması istemi Daireler Kurulunun 04 Temmuz 2002 tarih ve Gensek No: 2002/941, Esas No: 2002/254 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
Davacı dava dilekçesinde duruşma talebinde bulunmuş ise de, 10 Temmuz 2002 tarihinde kayda geçen bir dilekçe ile duruşma talebine ilişkin isteminden feragat ettiğini belirtmiş, bu feragat talebi üzerine dava ile ilgili olarak duruşma yapılmamıştır.
Dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesi özetle; davacının orta derece ile mezun olduğu hukuk tahsili sonrasında yaptığı Askeri Hakim Aday başvurusunun kabul edilerek yazılı sınavlara girdiği, yazılı sınavlarda yönetmelik esaslarına göre başarılı olarak mülakat sınavına alındığı, burada da başarılı olduğu, ancak Askeri Hakim Adaylarının Seçimi ve Yerleştirilmesi hakkındaki Yönetmelik kapsamında yazılı ve mülakat notları, sicil notu, mükafat ile ceza puanlarına göre yapılan sıralamaya ait değerlendirme neticesi Askeri Hakim Adayı seçilemediği anlaşılmaktadır.
Davacının iddialarının; Yönetmelik esaslarına göre değerlendirmenin Genel Kültür Bilgisi, Hukuk Bilgisi ve Mülakat notlarının toplanarak ikiye bölünmesi şeklinde yapılması yönündedir. Yine davacının iddiaları çerçevesinde uyuşmazlığın Genel Kültür Bilgisi, Meslek Bilgisi ve Mülakat notlarının yönetmeliğe göre doğru hesaplanmaması nedeniyle oluşan yanlış değerlendirme notundan kaynaklandığı seklindedir.
Askeri Hakim Adaylarının Seçimi ve Yerleştirilmesi Hakkında Yönetmeliğin Üçüncü Bölümünde Başvuru, Seçim esasları açıklanmıştır. Bu bölümde yer alan madde 12de Başvuru, madde 13de Mülakat ve Yazılı Sınavlar, madde 14de Sınav Kuralları, madde 15de Yazılı Sınav Soruları ve Kağıtlarının Hazırlanması hususlarında hükümler yer almaktadır. Yönetmeliğin madde 13/1e ve madde 15in son fıkrasına Ek fıkra olarak 16.12.1998 tarihinde Resmi Gazete No: 23555/1 madde ile değişiklikler getirilmiştir.
Bahse konu yönetmeliğin Mülakat ve Yazılı Sınavlar başlıklı madde 13de Hukuk fakültesi lisans öğrenimini kendi hesabına pekiyi ve iyi derece ile bitirmiş muvazzaf subaylar, yedek subaylar ve bayanlardan öngörülen nitelikleri taşıyan isteklilerin sayısı kontenjan miktarından fazla ise bunlar arasından, ihtiyaç bunlarla karşılanamıyorsa eksik kalan kontenjan kadarı orta derece ile bitirenler arasından sınavla seçilir. Seçim, hukuk fakültesi lisans öğrenimini kendi hesabına pekiyi ve iyi derece ile bitirmiş muvazzaf subaylar ve yedek subaylar için mülakat ve yazılı sınav notlarının ortalaması, sicil notu ortalaması, mükafat ve ceza puanları dikkate alınarak 15 nci maddedeki esaslar dahilinde oluşacak değerlendirme notu ortalama ve sıralamasına göre, bayanlar için mülakat ve yazılı sınav notu sıralamasına göre yapılır. Yazılı sınavlarda başarılı sayılabilmek için, genel kültür sınavından 50 tam not üzerinden en az 30 ve daha fazla; meslek bilgisi sınavından, 50 tam not üzerinden en az 35 ve daha fazla not almış olmak şarttır. Ancak her iki sınavdan toplam 70 ve daha fazla not alanlar da basarili sayılırlar. Konuşmalı (mülakat) sınav, yazılı sınavdan sonra yapılır. Adayların genel davranışı, konuşmasındaki tutarlılık ve akıcılık belli bir konuyu anlama, anlatma ve açıklama yeteneği 50 tam not üzerinden değerlendirilir. Başarılı sayılabilmek için en az 40 ve daha fazla not almış olmak şarttır. hükmü yer almaktadır. Burada da görüleceği üzere öncelikle yazılı sınavda, yukarıda belirtilen değerlendirme esaslarına göre başarılı olmak önem arz etmekte, yazılı sınavda başarılı olan mülakat sınavına girebilmektedir.
Aynı yönetmeliğin Yazılı Sınav Soruları ve Kağıtların Hazırlanması başlıklı madde 15in en son iki fıkrasında Yazılı ve Konuşmalı sınav sorularının aritmetik ortalaması sınav sonucu notu oluşturur. (Ek Fıkra: 16.12.1998-23555/1 mad.) Değerlendirme notunun hesap edilmesinde, mülakat ve yazılı notların ortalaması alınır, çıkan rakama sicil not ortalaması eklenir ve ikiye bölünür. Çıkan toplam rakama EK-Ede yer verilen Mükafat Puanları Çizelgesine göre hesap edilen puanlar eklenir.
Ceza puanları ise, EK-Fde yer verilen Ceza Puanları Çizelgesine göre hesap edilerek toplamdan çıkarılmak suretiyle değerlendirme not ortalaması saptanır. hükmü yer almaktadır. Burada da en son yapılan mülakat neticesi başarılı olanları kapsayacak sıralamaya ilişkin nihai değerlendirmenin ne şekilde olacağı belirtilmiştir.
Yukarıda açıklanan yönetmelik hükümleri, davacının şahsi dosyası, sicil belgeleri ve davalı idarenin gönderdiği belgeler dikkate alındığında uyuşmazlığın esasını oluşturan Genel Kültür Bilgisi ile Meslek Bilgisi notlarından oluşan yazılı notları ile mülakat notu ortalama hesaplarının farklı yöntemlerle yapılmasının gerekli olduğu, davacının iddia ettiği gibi, üç kriterin toplanıp ikiye bölünmesinin uygun bir hesaplama yöntemi olmadığı, bu durumda üç ayrı kriterin toplanıp sınav notunun üçe bölünmek suretiyle bir hesaplama yapılması sonucunun ortaya çıkacağı, bunun da yönetmelik esaslarına aykırı olduğu ve kabul edilmesinin mümkün olmadığı, değerlendirme notu bugüne kadar tüm adaylarda olduğu gibi yönetmelik hükümlerine uygun olarak tespit edildiği, sınav sonucu notuna sicil notu ortalamasının eklenip ikiye bölünmesi neticesi oluşan rakama mükafat puanlarının doğrudan eklendiği ve ceza puanlarının da doğrudan çıkarıldığı, Hukuk Fakültesinden Orta derece ile mezun olan davacının yönetmelik hükümlerine göre yapılan hesaplamalar neticesi kontenjana giremediği, tesis edilen işlemin Askeri Hakim Adaylarının Seçimi ve Yetiştirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde yapıldığı, mevzuata ve hukuka uygun olduğu, hukuka aykırı bir yön bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı Per.Yzb ..........................ün Askeri Hakim Adayı Seçme Sınav Sonuç değerlendirmesinin ve seçilememe işleminin iptaline ilişkin DAVANIN REDDİNE, 06 Mart 2003 tarihinde Başkan Hv.Hak.Alb.Adnan ALTIN ve üyeler Hak.Alb.Osman ŞİMŞEK ile Dz.Hak.Yb.Levent ÖZÇELİK in karşı oyları üzerine OYÇOKLUĞU ile karar verildi.
KARŞI OY GEREKÇESİ
Çoğunluk kararında davacının meslek bilgisi ve genel kültür sınavlarında aldığı notların toplamının 50 üzerinden değerlendirilmesi ve buna göre sınavda başarısız sayılması işleminin mevzuata ve hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Oysa Askeri Hakim Adaylarının Seçilmesi ve Yetiştirilmesi Hakkında Yönetmeliğin 13 ncü maddesi; Yazılı sınavlarda başarılı sayılabilmek için, genel kültür sınavından 50 tam not üzerinden en az 30 ve daha fazla; meslek bilgisi sınavından, 50 tam not üzerinden en az 35 ve daha fazla not almış olmak şarttır. Ancak her iki sınavdan toplan 70 ve daha fazla not alanlar da başarılı sayılırlar. hükmünü, 15 nci maddesi de; ...Sınavda genel kültür bilgisi 50, meslek bilgisi 50 olmak üzere 100 tam not üzerinden değerlendirme yapılır. hükmünü amirdir.
Yönetmeliğin bu açık ve amir hükümlerine rağmen davacının meslek bilgisi ve genel kültür sınavlarında aldığı notların yarıya indirilerek 50 üzerinden değerlendirilmesi, buna karşılık sicil notunun 100 üzerinden nazara alınmasının, hizmete alınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez hükmünü içeren Anayasanın 70 nci, askeri hakim adaylarının seçiminde mesleki performansa öncelik verilmesini öngören 357 sayılı Kanunun 3 ncü ve Askeri Hakim Adaylarının Seçilmesi ve Yetiştirilmesi Hakkındaki Yönetmeliğin 13 ncü maddelerine ve hukuka aykırı olduğu düşüncesiyle çoğunluk kararına katılmadık. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy