(1602 S. K. m. 35, 40)
Davacının 06.12.2001 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; çok başarılı bir hizmet safahatı ile ülkesine büyük hizmetlerde bulunduğu ve Koramiral rütbesinde iken Oramiralliğe terfi ettirilmesi icap ederken kadrosuzluk nedeni ile ve 30.8.1982 tarihinden geçerli olarak emekliye sevkedildiği ve işlemin hukuka aykırı olduğu, zira Deniz Kuvvetleri Komutanlığında iki oramiral kadrosu bulunduğu, bunlardan biri olan Dz.K.K.lığı kadrosunu işgal eden ve aynı zamanda MGK Üyesi olan Oramiral ..........'nin oramirallikte dört yılını 30.8.1982 tarihinde doldurduğu ve TSK. Personel Kanunun 49/d maddesinin son fıkrası gereğince, 49/b maddesinde belirtilen (iki kişilik) kadro dışına çıktığı, bu durumda kadroda Donanma Komutanı olan bir oramiralin gözüktüğü, yani hukuken bir boş kadronun mevcut olduğu ve terfi sırasında koramiral olarak sadece kendisinin bulunduğu, o dönem dava açma yasağı olduğu için dava açılamadığı ifade edilerek, oramiralliğe terfi ettirilmeyip kadrosuzluk nedeniyle emekliye sevk işleminin iptali ile ihlal edilmiş olan haklarının aynen iadesini dava ve talep ettiği anlaşılmıştır.
Dava dilekçesi üzerinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Genel Sekreterliğince 1602 sayılı AYİM Kanununun 44 ncü maddesi uyarınca, görev, idari veya yargı mercii tecavüzü, ehliyet, husumet, 36 ve 38 nci maddelerine uygun olup olmaması, süre aşımı noktalarından sırası ile incelendiği, davanın inceleme kabiliyeti bulunmadığı ve süre aşımı noktalarından kanuna aykırı görülerek dava dilekçesinin Daireler Kuruluna havale edildiği anlaşılmaktadır.
Davanın süresi içerisinde açılıp açılmadığı hususu Kurulumuzca değerlendirilmiştir. İdarenin işlemlerinde istikrarı sağlamak maksadıyla idari işlemlere karşı dava açabilme belli bir süreye bağlanmıştır. Dava açma süresi gerek öğretide, gerek yargı kararlarında hak düşürücü süre olarak kabul edilmektedir. Süre kamu düzeni ile ilgili bulunduğundan davanın her safhasında ileri sürülebileceği gibi, davanın süresi içinde açılıp açılmadığı mahkeme tarafından kendiliğinden dikkate alınması usul hukukunun zorunlu kıldığı bir kuraldır. Nitekim Danıştay 24.02.1973 gün ve E. 1970/1, K. 1973/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının sonuç bölümünde: " Bir davanın görülmesi sırasında olayda süre aşımı bulunduğu nazara alınmadan ihtilaf karara bağlandıktan sonra kararın düzeltilmesi talebi vesilesiyle, davanın yeniden incelenmesi sırasında süre aşımının nazara alınması gerekeceği cihetle içtihadın .... birleştirilmesine..." karar verilmiştir. 1602 sayıl AYİM Kanununun 44 ncü maddesi hükmüne göre davanın süresinde açılıp açılmadığı "ilk inceleme" sırasında davanın esasına girilmeden incelenecek hususlar arasında sayılmıştır. Yine 1602 sayılı kanunun 40 ncı maddesinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde dava açma süresi, her çeşit işlemlerde yazılı bildirim tarihinden itibaren kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde altmış gün olduğu hüküm altına alınmıştır.
Dava, TSK Personel Kanununun 47 (c) ve 49 (b-f) maddeleri gereğince 30.08.1982 tarihinden geçerli olmak üzere kadrosuzluk nedeniyle emekliye sevk edildiğine ilişkin kendisine tebliğ olunan 05.08.1982 tarihli ve 27840 sayılı kararın iptali ile ihlal edilmiş olan haklarının aynen iadesi istemi ile açılmıştır. İşlemin tesis edildiği 05.08.1982 tarihinde 2324 sayılı Anayasa Düzeni Hakkında Kanun yürürlükte olup, bu Kanunun 4 ncü maddesi ile getirilen yargı denetimi yasağı nedeniyle o tarihte işlemin iptali istemiyle idari yargı yerlerinde açılacak davaların esastan inceleme olanağı bulunmamaktadır. Ancak 2324 sayılı Kanun Anayasanın Geçici 3 ncü maddesiyle T.B.M.M. Başkanlık Divanının oluştuğu 07.12.1983 tarihinde kendiliğinden yürürlükten kalkmıştır. Yukarıda açıklanan nedenlerle tarihinden itibaren 1602 sayılı AYİM Kanununun 40 ncı maddesi gereğince 60 gün içinde doğrudan veya aynı Kanunun 35 nci maddesindeki süreç geçirildikten sonra dava açılması olanaklı kılınmış olmasına karşılık dava 06.12.2001 tarihinde açıldığından uyuşmazlığın süre aşımı nedeniyle inceleme olanağı bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle DAVANIN SÜRE AŞIMI NEDENİYLE REDDİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy