(1602 S. K. m. 56, 57) (1086 S. K. m. 36)
Davacı, 21.5.1996 tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle; askerlik hizmetini yedek subay statüsünde yaptığını, halen yedeklik döneminde yedek topçu teğmen durumunda olduğunu, terhisinden sonra kendisine silah taşıma ve silah satın alma izni verilmesi için yaptığı başvurunun davalı idarece reddedildiğini, işlemin hukuka aykırı bulunduğunu, iptaline karar verilmesini, bu arada AYİM. ikinci Dairesindeki tüm hakimler hakkında açtığı tazminat davasının temyiz aşamasında ve halen Yargıtay'da derdest bulunması nedeniyle, işbu davada çekilmeye davet ettiğini, bu istemi kabul edilip gerçekleşmez ise reddi hakim istemi konusunda gereğinin yapılmasını talep ve dava etmiştir.
Dosyanın incelenmesinde;
Dava dilekçesinin AYİM. ikinci Dairesindeki ilk görüşmesinde, Dairenin 5.6.1996 tarihli ara kararı ile, davacının dava evvelce davalı Milli Savunma Bakanlığı aleyhine açtığı ve redle sonuçlanan tam yargı davasında karara iştirak eden Daire Başkan ve üyeleri aleyhinde Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı davada davalı sıfatıyla yer alan (hakimler den hiçbirinin bu davaya bakan kurulda Başkan ve Üye olarak bulunmadığının davacıya hatırlatılmasına ve halen AYİM. ikinci Dairesinde görevli bulunan tüm hakimlerin davadan çekilmesini istemekte ise bu hususun, ayrıca halen AYİM. ikinci dairesinde görevli bulunan tüm hakimler hakkında reddi hakim talebinde bulunmakta ise keza bu hususun açıkça belirtilmesi gerektiğinin davacıya duyurulmasına karar verildiği, ara kararı gereğinin yerine getirilmesi için davacıya tebliğ tarihinden itibaren (30) gün süre verildiği, bu ara kararının davacıya 18.6.1966 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen davacı tarafından bu konuda herhangi bir bildirimde veya beyanda bulunulmadığı, bu nedenle AYİM. ikinci Dairesinin 18.9.1996 tarihli oturumunda davacının çekinme reddi hakim istemlerinin görüşüldüğü, ikinci daire üyesi Hak. Kd. Alb. M. Hayri ÖZTAN'ın, davacının evvelce AYİM. ikinci Dairesinde karara bağlanan bir davasında üye hakim olarak görev yaptığım ve davanın reddedildiğini, bunun üzerine davacının karara iştirak eden tüm üyeler hakkında adli yargıda tazminat davası açtığını, bu dava reddedilmekle beraber, adaletin gerçekleşmesine kuşku düşürmemek için davadan çekildiğini beyan ettiği, AYİM. ikinci Dairesinin 18.9.1996 tarihli kararı ile gerek davadan çekilen Hak, Kd. Alb. M. Hayri ÖZTAN'ın çekinmesinin yerindeliği, gerekse davacının çekinme istemini kabul ötme yen diğer üyelerden Hak. Kd. Alb. irfan ERDİNÇ, Hak. Kd. Alb. Basri ÖZGENÇ, Dz. Kur. Kd. Alb. Atilla EGEMEN, Kur. Alb. Recep BÜYÜKATALAY ve Hak. Alb. Ertuğrul TAKA yönünden reddi hakim istemi konusunda bir karar verilmek üzere, dava dosyasının AYİM. Daireler Kuruluna gönderilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
1602 sayılı Kanunun 56ncı maddesinde; bu kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, idari Yargılama Usulü Kanunu ile Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun hakimin davaya bakmaktan memnuniyetini gerektiren haller...e ilişkin hükümlerinin uygulanacağı belirtilmekte; aynı Kanunun Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkan ve Üyelerinin çekilmesi ve reddi başlıklı 57 nci maddesinde, ... Reddedilenler ikiden fazla ise bu husus Daireler Kurulunda incelenir. Kurulca ret isteği kabul olunduğu takdirde davanın esası hakkında da karar verilir hükmü yer almaktadır.
1602 sayılı Kanunun 56 nci maddesinin atıfta bulunduğu Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 28-37 nci maddelerinde de, hakimin reddi ve çekinme ile ilgili kapsamlı düzenlemelere yer verilmektedir. Bu meyanda, 32 nci maddede çekinmenin yerinde olup olmadığının incelenmesi, 35 nci maddede red isteğinin geri çevrilmesini gerektiren sebepler, 36 ncı maddede hakimin reddi isteğinin inceleme mercii tarafından usul veya esas yönünden kabul edilmemesi halinde, bu konuda istemde bulunan aleyhine hükmedilecek para cezasının asgari ve azami sınırları gibi hükümler bulunmaktadır.
Davacının AYİM. İkinci Dairesinin tüm (hakimlerini çekilmeye davet etmesi, bu gerçekleşmezse reddi hakim talebinde bulunduğunu belirtmesi karşısında; bu çekilme davetini kabul eden üye yönünden, de, 1602 sayılı Kanunun 57 nci ve HUMK'nun 32 nci maddeleri uyarınca, bu çekilmenin yerinde olup olmadığı Kurulumuzca değerlendirilmek durumundadır.
Davacının, davadan çekilen üye hakkında Asliye Hukuk Mahkemesinde tazminat davası açtığı, dava redle sonuçlanmakla beraber, temyiz aşamasında bulunan davanın henüz derdest bulunduğu anlaşıldığından ve bu üyenin adaletin gerçekleşmesine kuşku düşürmeme düşüncesinden hareketle çekildiğini beyan etmesi karşısında sözkonusu çekilme (beyanının yerinde bulunduğu kanısına ulaşılmıştır.
Ne var ki, davacının AYİM. ikinci Dairesinin tüm hakimlerinin reddine yönelik isteminde haklılık bulunmadığı açıkça görülmektedir. Davacının açtığı yeni davaya iştirak eden kurul üyelerinden hiçbiri, davacının aleyhinde tazminat davası açtığı üyelerden olmayıp; tarafsızlıklarından kuşku duyulmasını gerektiren herhangi bir delil de davacı tarafından gösterilmemiştir. Hal böyle olunca da, HUMK. nun 35 nci maddesinde belirtilen red sebebi veya inandırıcı delil gösterilmemişse hali sözkonusu bulunmakla; davacının bu konudaki talebi hukuki dayanaktan yoksun durumdadır ve istemin reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, davacının reddi hakim istemi esas yönünden kabul edilmediğinden; HUMK. nun 36/4 ncü maddesi gereğince davacıya para cezası verilmesi yoluna da gidilmiş; 3506 ve 3592 sayılı Kanunlarla öngörülen para cezalarının arttırılması usul ve esaslarına göre belirlenen ve birden çok hakimin bir arada reddedilmesi nedeniyle üst sınırdan tayini gereken para cezasının miktarı 630.000 TL. olarak belirlenerek hükmedilmiştir.
Açıklanan nedenlerle;
Hak. Kd. Alb. M. Hayri ÖZTAN'ın çekilme istemi yerinde görüldüğünden, istemin kabulüne,
İkinci Daire üyeleri Hak. Kd. Alb. irfan ERDİNÇ, Hak. Kd. Alb. Basri ÖZGENÇ, Dz. Kur. Kd. Alb. Atila EGEMEN, Kur. Alb. Recep BÜYÜKATALAY ve Hak. Alb. Ertuğrul TAKA'nın reddi konusundaki istemde hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşılmakla, bu yöndeki davacı ta lebinin REDDİNE,
HUMK. nun 36/4 maddesi uyarınca davacıya 630.000 TL. para cezası verilmesine, Dava dosyasının ikinci Daireye TEVDİİNE. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy