(2709 S. K. m. 153) (1602 S. K. m. 46, 63, 64, 65) (657 S. K. m. 57)

1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 66 ncı maddesine göre, Daireler ile Daireler Kurulunca verilen kararlar bir defaya mahsus olmak üzere, ilamın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde,

a. Kararın esasına etkisi olan iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olması,

b. İlamda birbirine aykırı hükümler yer alması,

c. Kararın usul ve kanuna aykırı bulunması sebepleriyle kararın düzeltilmesi istenebilir.

1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin kararlarının sonuçları başlıklı 63üncü maddesinin 1inci fıkrası, Daireler ve Daireler Kurulu Kararları kesin olup, kesin hükmün bütün hukuki sonuçlarını hasıl eder. Bu kararlar aleyhine, ancak bu kanunda yazılı kanun yollarına başvurabilir.

1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu Tebligat ve cevap verme başlıklı 46ncı maddesinin 3 ve 4ncü fıkraları ...Taraflar yapılacak tebliğlere karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde cevap verebilirler. Bu süre ancak haklı sebeplerin bulunması halinde, taraflardan birinin isteği üzerine, görevli daire veya Daireler Kurulu kararı ile otuz günü geçmemek ve bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir. Sürenin geçmesinden sonra yapılan uzatma talepleri kabul edilmez.

Taraflar sürenin geçmesinden sonra verecekleri savunmalara veya ikinci dilekçelere dayanarak hak iddia edemezler. (Ek cümle: 11.4.2013-6459/1 md.) Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir. hükmünü amirdir.

Davacı düzeltilmesi istenen kararla ilgili olarak yapılan duruşmada, daha önce ileri sürmediği 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu 57nci maddesinin Anayasaya aykırı iddiasını şifahi olarak ileri sürdüğünden kararda bu husus tartışılmış ve iki ayrı disiplin cezası bulunan davacı ile ilgili olarak Anayasa Mahkemesine başvurulması talebi reddedilmiştir.

Davacı vekili 08.07.2013 tarihinde AYİMde kayda geçen karar düzeltme dilekçesi ile kararın düzeltilmesi ve işlemin iptaline karar verilmesini istemiş, AYİM Başsavcılığının düşüncesinin tebliğini müteakip 04.10.2013 tarihinde AYİMde kayda geçen düşünceye cevap dilekçesinde AYİM kararına karşı temyiz yoluna gidilememesi sebebiyle Anayasanın 157/1 maddesinde İlk ve son derece mahkemesi yönündeki hükmün Anayasanın kanun önünde eşitlik ilkesine aykırı olduğunu ileri sürmüş, 04.12.2013 ve 03.03.2013 tarihinde kayda geçen dilekçe ve ekleriyle Anayasa Mahkemesinin 14.11.2013 tarih ve E.2013/15, K.2013/131 sayılı kararıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 57nci maddesini birinci fıkrasının Adaylık süresi içinde disiplin cezası almış olanların disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişikleri kesilir biçiminde birinci cümlesinin Anayasa aykırı bulunarak iptal edildiğini ve bu nedenle AYİM 2inci Dairesinin 22.05.2013 tarihli davanın reddine ilişkin kararının kaldırılarak işlemin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 153/2 inci fıkrasında, Anayasa Mahkemesinin bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak şekilde hüküm tesis edemeyeceğini vurguladıktan sonra aynı maddenin 5inci fıkrasında da iptal kararları geriye yürümez açık hükmü belirtmiştir.

Anayasa Mahkemesinin verdiği iptal kararları, İdari Yargıda verilen iptal kararlarından farklı bir özelliğe sahiptir. İdari yargıda verilen iptal kararlarının geriye yürümesi yan iptal edilen idari işlemin doğduğu andan itibaren yok sayılması esas alınmasına karşın, Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının geriye yürümemesi asildir. Bu bakımdan İdari Yargıdaki iptal kararları beyan edici, açıklayıcı nitelikte olduğu halde Türk Anayasa Yargısındaki iptal kararları genelde kurucu (inşai-yenilik doğurucu) niteliktedir.

Türk Anayasa sisteminde benimsenen iptal kararının geriye yürümezliği kuralının getiriliş amacı, kazanılmış hakları ve hukuksal güvenliği ortadan kaldırıcı ya da toplumun adalet anlayışını zedeleyici sonuçlar doğurmasından kaygı duyulmasını önlemek, Devlete olan güven duygularını sarsmamak, Devlet yaşamında hukuk kargaşasına neden olmamak, hukuk güvenliğini ve istikrarını sağlamak olarak özetlenebilir.

Bu bakımdan iptal kararlarının geriye yürümezliği ilkesi, kabul edilen önemli bir ilkedir. Nitekim Anayasa Mahkemesi, 12.12.1989 gün ve 1989/11 Esas, 1989/48 Karar sayılı kararında, "Türk Anayasa sisteminde Devlete güven ilkesini sarsmamak ve ayrıca Devlet yaşamında bir karmaşaya neden olmamak için iptal kararlarının geriye yürümezliği kuralı kabul edilmiştir. Böylece hukuksal ve nesnel alanda "sonuçlarını doğurmuş bulunan durumların iptal kararlarının yürürlüğe gireceği güne kadar dönem için geçerli sayılması sağlanmıştır." denilmek suretiyle konunun önemi vurgulanmıştır.

Esasen bir hukuk kuralının yürürlüğü sırasında, bu kurala uygun biçimde, tüm sonuçları ile kesin olarak edinilmiş hakların (kazanılmış hakların) korunması Hukuk Devletinin bir gereğidir. O nedenle hukuksal ve maddi alanda etkisini göstermiş hukuk kuralları uyarınca tamamlanmış ve sonuçlarını doğurmuş bulunan kazanılmış haklara Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün geriye yürüyemeyeceğinin (ceza mahkûmiyetlerinde durum farklıdır) kabulü kaçınılmazdır.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararları, kural olarak Resmi Gazetede yayımlandıkları tarihten itibaren ve geleceğe dönük olarak hukuki sonuçlar doğurmaktadırlar. Bu nedenledir ki, Anayasa Mahkemesinin iptal kararından önce iptal edilen yasa kuralına dayanılarak verilen ve kesinleşmiş mahkeme kararının Anayasa Mahkemesi kararından etkilenemeyeceği açıktır. Yani Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının, iptal edilen yasa kuralına dayanılarak daha önce yerilip kesinleşmiş olan hükme etkili olması olanaklı değildir(Yrg. 8.H.D. 22.12.2011 tarih ve E.2011/3109, K.2011/7477 sayılı kararı da bu yöndedir.).

1602 sayılı AYİM Kanununun 63/1 inci maddesi uyarınca verilen kararların kesin oluşu ve Anayasa 153/5inci maddesi uyarınca iptal kararlarının geriye yürümezliği kuralı dikkate alındığında AYİM 2nci Dairesinin 22.03.2013 tarih ve E.2012/598, K.2013/628 sayılı kararının hukuka uyarlı olduğu ve düzeltilmesi gereken bir yön bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Davacı vekilinin kararın düzeltilmesi istemini içeren dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerin yerinde görülmemesi, taleplerinin kararda karşılanmış olması, düzeltilmesi istenen kararda çelişki olmadığı gibi kararın kanuna ve usule uygun bulunması nedeniyle, KARARIN DÜZELTİLMESİ İSTEMİNİN REDDİNE,

19 MART 2014 tarihinde OYÇOKLUĞU ile karar verildi.

KARŞI OY GEREKÇESİ

Davacının aday memurluk süresinde iki ayrı disiplin cezası alması sebebiyle 657 sayılı DMK.nun 57nci maddesinin 1inci fıkrasının amir hükmü gereği aday memurluktan çıkarıldığı, söz konusu işlem ile işleme dayanak teşkil eden disiplin cezalarının iptali istemiyle 02.07.2012 tarihinde AYİMde dava açıldığı, işbu davada duruşma safhasında davacı vekilince, işlemin sebep unsuru olan 657 sayılı DMK.nun 57nci maddesinin 1inci fıkrasının Anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali için Anayasa Mahkemesine götürülmesinin talep edildiği, ancak Anayasaya aykırılık iddiası ciddi görülmeyerek reddedildiği ve işlemin iptaline yönelik talebi de kabul edilmeyerek, Dairemizin 22.05.2013 tarih ve E.2012/598, K.2013/628 sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
Davacı bu karara karşı 08.07.2013 tarihinde kayda giren dilekçe ile karar düzeltme talebinde bulunmuş olup, bu talebin incelendiği aşamada dava konusu işlemin sebep unsuru olan yasa maddesinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiğinin Anayasa Mahkemesinin resmi internet sayfasından 14.11.2013 tarihinde duyurulduğu, davacının da 04.12.2013 tarihinde kayda giren dilekçeyle bu durumu bi