Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-3-118 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 06-27/327-78
Karar Tarihi : 14.4.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Ali İhsan ÇAĞLAYAN, Bedia Sanem ŞİMŞEK, Zeynep MADAN
C. ŞİKAYET EDEN: İhbar
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN :
20
Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (ASKİ)
Kazım Karabekir Caddesi 06030 Ulus Ankara
E. DOSYA KONUSU: ASKİ’nin su abonelerinden tahsil ettiği su ve
kanalizasyon harcamalarına katılım paylarının 4054 sayılı Rekabetin
Krounması Hakkında Kanun’u ihlal edip etmediği.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuru dilekçesinde, ASKİ’nin yeni abonelik yaptıran
kullanıcılardan farklı tutarlarda abonelik ücreti aldığı, söz konusu ücretlerin
yüksekliğine rağmen abone olabilmek için ödeme yapmak zorunda kalındığı, 30
bunun sebebi sorgulandığında ise altyapı için harcanacak paranın abonelerden
alındığı cevabıyla karşılaşıldığı, ayrıca ASKİ’nin “asfalt parası” adı altında da
ücret topladığı belirtilmekte ve su hizmeti almak için ASKİ’den başka seçenek
olmadığından hareketle bu durumun haksız rekabete yol açtığı iddia
edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.10.2005 tarih, 7305 sayı ile intikal
etmiş olan başvuru üzerine hazırlanan 28.11.2005 tarih, 2005-3-118/İİ-05-BSŞ
sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulu’nun 1.12.2005 tarih ve 05-80 sayılı
toplantısında görüşülmüş ve 05-80/1105-M sayı ile 4054 sayılı Rekabetin 40
Korunması Hakkında Kanun kapsamında soruşturma açılmasına gerek olup
olmadığının tespiti amacıyla, Kanun’un 40. maddesinin 1. fıkrası uyarınca
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
Söz konusu karar uyarınca düzenlenen 7.4.2006 tarih, 2005-3-118/ÖA-06-AİÇ
sayılı Önaraştırma Raporu, 11.4.2006 tarih ve REK.0.07.00.00/54 sayılı
06-27/327-78
2
Başkanlık önergesi ile 06-27 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞLERİ: İlgili raporda; abonelerden alınan su ve 50
kanalizasyon şebekesi harcamalarına katılım paylarının, 2464 sayılı Belediye
Gelirleri Kanunu’nun özellikle 87. ve 88. maddeleri ile diğer maddelerine göre
alındığı, söz konusu katılım paylarının aboneler arasında farklılaşmasının ise ilgili
Kanunda belirtilen esaslara dayandığı, dolayısıyla şikayete konu uygulamaların
4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi anlamında hakim durumun kötüye kullanılması
olarak değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda soruşturma açılmasına gerek
olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
60
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
26.5.1981 tarih, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 86, 87 ve 88.
maddeleri uyarınca yaptıkları bazı altyapı hizmetleri nedeniyle belediyelere, bu
hizmetlerden yararlanan taşınmaz malların sahipleri tarafından yol, kanalizasyon
ve su tesisleri harcamalarına katılma payı ödenmesi gerekmektedir. Şikayet
konusu da bu harcamalar için abonelerden talep edilen ücretlere ilişkindir.
Dolayısıyla ilgili ürün pazarı, “su ve kanalizasyon hizmetlerinin abonelere 70
götürülebilmesi için yapılması gereken alt yapı hizmetleri” olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
ASKİ'nin faaliyet alanı, büyükşehir belediye sınırları olarak tayin edilmiştir. Bu
çerçevede, şebeke suyu dağıtım ve satış hizmetleri bakımından ilgili coğrafi
pazar “Ankara büyükşehir belediye sınırları” dahili olarak belirlenmiştir.
I.2. Taraflar
80
I.2.1. ASKİ
ASKİ, 20.11.1981 tarih, 2560 sayılı Yasa’ya eklenen Ek-4 Madde ve Bakanlar
Kurulu’nun 11.3.1987 tarih, 87/11594 sayılı Kararın 1. maddesi ile kurulmuş,
müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğine sahip bir kuruluştur. Kuruluş Kanunu gereği
Ankara kentinin içme, kullanma ve endüstri suyunun temini ile abonelere
dağıtımı, kullanılmış sular (atıksu) ile yağmur sularının yerleşim alanlarından
uzaklaştırılması ve atıksuların arıtılarak yeniden tarım alanlarında kullanıma
sunulması ASKİ’nin temel görevlerini oluşturmuştur. ASKİ bu görevini,
abonelerden aldığı su ve atıksu ücretleri, su ve kanal hizmet bedelleri, 2464 90
sayılı Belediye Kanunu gereği alınan katılım payları ile kamu ve özel kuruluşlarca
yapılan yardım ve bağışlar yoluyla yerine getirmektedir.
06-27/327-78
3
Belediye Başkanı aynı zamanda ASKİ Yönetim Kurulu Başkanı olmasına rağmen
ASKİ'nin kararları herhangi bir organın onayına tabi değildir. Ankara Büyükşehir
Belediye Meclisi aynı zamanda ASKİ'nin Genel Kurulu'nu teşkil etmektedir; ancak
ASKİ Genel Kurulu meclis toplantılarından ayrı olarak toplanıp bu toplantıda
sadece ASKİ'nin faaliyet alanına giren hususlar görüşüldüğü için bu açıdan da
belediyeden ayrı bir yönetime sahiptir.
100
Su ve kanalizasyon hizmetleri almak amacıyla, ASKİ ile hizmet sözleşmesi yapan
gerçek ve tüzel kişiler “abone” olarak adlandırılmaktadır. Görev ve yetki alanı
içerisindeki abonelere götürdügü her türlü hizmetin güvence, bedel ve
yaptırımlarının düzenlendiği Tarifeler Yönetmeliği’nin 8. maddesinde belirtildiği
üzere, özel ve tüzel kişiler, döşenmiş olan su ve kanalizasyon şebekesine
bağlantı yapabilmek için ASKİ Genel Müdürlüğü’ne başvuruda bulunmaktadır.
I.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
I.3.1. İlgili Mevzuat 110
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 87. maddesinde; yeni kanalizasyon
tesisi yapılması veya mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi
durumlarında bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden, 88.
maddesinde ise yeni içme suyu şebeke tesisleri yapılması veya mevcut şebeke
tesislerinin tevsii ve ıslahı durumlarında, dağıtımın yapıldığı saha dâhilindeki
gayrimenkullerin sahiplerinden, söz konusu harcamalara katılma payının
alınacağı belirtilmektedir. Kanunun 89. maddesinde de bu payların hesaplama
yöntemi açıklanmış ve harcamalara katılma paylarının bina ve arsalarda vergi
değerinin yüzde 2'sini geçemeyeceği koşulu getirilmiştir. Aynı madde ile bu tür 120
hizmet giderlerinin Bayındırlık ve İskân Bakanlığı ile İller Bankası tarafından
tespit edilen ve yayınlanan rayiç ve birim fiyatlara göre hesaplanan tutarları
aşamayacağı hükmü getirilmiştir.
Bahsi geçen maddeler incelendiğinde, yol kenarında işyeri veya konutu
bulunanların katılması istenebilecek harcama tutarının, ilgili bölgede yapılacak
altyapı yatırımı ile ilintili olan tüm giderleri kapsadığı anlaşılmaktadır.
2464 sayılı Kanunun 89. maddesine paralel olarak ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin
39. maddesi de, “Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Payının” yatırıma 130
harcanan tutarla sınırlı olduğunu belirtecek şekilde düzenlenmiştir. Yönetmeliğin
ilgili maddesinde; katılım bedelinin maliyet kalemlerini yansıtması için aboneliğin
yapılacağı yıldaki rayiç fiyatların esas alınacağı, harcamaların tutarına göre
hesaplanan katılma payının, Kanun hükmüne uygun olarak, tesisten yararlanan
bina ve arsaların emlak değerinin %2’sini aştığı takdirde alınacak bedelin bu
miktarla sınırlı olacağı, aşmadığı takdirde aynı madde ile belirlenen formüle göre
hesaplanan harcama miktarına göre tahsil edileceği belirtilmektedir. Tarifeler
Yönetmeliği’nin 39. maddesi gereğince, su ve kanalizasyon tesisleri
06-27/327-78
4
harcamalarına katılım payının hesabında kullanılan metre/tül bedeli, her yıl için
ASKİ Yönetim Kurulunca belirlenip aynı tarihte uygulanmaya konulmaktadır. 140
Ayrıca 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 23. maddesi gereğince Belediye Meclisinin
17.12.2004 gün ve 1711 sayılı kararına istinaden cephesinden hissesine isabet
eden parsel sahiplerinden “Yol Teknik Altyapı Bedeli” tahsil edilmektedir.
I.3.2. Tespitler
ASKİ’nin su abonelerinden tahsil ettiği bazı ücretlerin haksız rekabete yol açtığı
iddiasını taşıyan başvuru üzerine, iddia sahibiyle 9.3.2006 tarihinde raportörlerce
yapılan görüşmede, temel olarak başvuru dilekçesinde yer verilen hususlar 150
yinelenmiş, bunlara ek olarak ASKİ tarafından altyapı harcamalarında
kullanılacağı ifade edilen tutarların hesaplanmasında etkili olan bazı unsurlara
ilişkin bilgi verilmiştir. Şikayetçinin ASKİ kanalıyla edindiği anlaşılan bu bilgilere
göre, mesken alanın, üzerinde bulunduğu caddeye bakan cephe sayıları ile yeşil
alan olarak tespit edilen yerlere cephesi olması gibi unsurların abonenin ödemesi
gereken tutarı etkilemektedir. Görüşmede raportörlere sayaç ayrımı fiyatlandırma
ücreti (kanal katılım ücreti), sayaç ayrımı keşif ücreti ve güvence bedeline ilişkin.
tahsil makbuzları sunulmuştur.
ASKİ’den temin edilen aynı tür ücret için farklı kişilerden tahsil edilen makbuzlar 160
incelendiğinde, güvence bedelinin değişmediği, keşif ücretlerinin birbirine çok
yakın olduğu, farklılığın temel olarak kanal katılım bedellerinde gerçekleştiği
görülmüştür.
ASKİ bünyesinde yapılan incelemede, raportörlerce Abone İşleri Daire Başkanı
ile yapılan görüşmede, yeni abonelerden alınan bedeller açıklanmış ve yukarıda
da anılan kalemlerden güvence bedelinin “aboneliğin nakledilmesi gibi
durumlarda abonenin geçmiş borcu olmaması şartıyla iade edilmek üzere
alın[dığı]”, keşif ücretinin ise “binaya ya da arsaya göre değişmeyen standart bir
tutar” olduğu ifade edilmiştir. Kanal katılım bedeli hususunda ise, öncelikle bu 170
ücretin yasal dayanağı açıklanmış ve aşağıdaki hususlar ifade edilmiştir:
“Binadaki dairelerin tümünden, yapılan tek bir keşif sonucunda, aynı
bedel alınmaktadır. Katılım bedelinin bölgeden bölgeye değişmesi ancak
kanalın farklı tarihlerde inşa edilmesi halinde mümkündür. Çünkü
maliyetler seneden seneye değişmektedir. Ancak örneğin Çankaya’da
tutarın değişmesi ancak geçmişte yapılan bir kanal inşaatının bugünkü
rayiç bedelllere göre hesaplanması durumunda söz konusudur...
Su tarifeleri ya da istenen bedeller için tespit edilen belirli bölgeler yoktur. 180
Ancak arsa/konut rayiç bedellerine göre istenen bedeller değişiklik
göstermektedir.”
Aynı görüşmede; asfalt paralarının ASKİ ile doğrudan bir ilişkisinin olmadığı ve
bu konu ile ilgili olan birimin Ankara Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri
06-27/327-78
5
Müdürlüğü’ne bağlı Altyapı Koordinasyon Merkezinin (AYKOME) olduğu da
vurgulanmış, su/kanalizasyon kanalı inşaatı yapılacağı zaman müteahhitin ya da
abonenin bu birime başvurduğu ve işlemlerin ASKİ’nin bölge müdürlükleriyle
koordineli olarak yürütüldüğü ifade edilmiştir. Aynı husus ASKİ Genel Müdür
Yardımcısı ile yapılan görüşmede de dile getirilmiştir. 190
Önaraştırma kapsamında ASKİ Yönetim Kurulu’nun 2003 yılından bu yana su ve
kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılım payı hakkında almış olduğu kararlar
kronolojik sıraya göre raportörlerce incelenmiştir. Bu kararlara aşağıda kısaca
değinilmektedir.
Su ve Kanal İşletme Dairesi Başkanlığı’nın 24.1.2003 tarihli yazısının
görüşülmesi sonucunda Yönetim Kurulu, 29.1.2003 tarihli Kararı almıştır. Anılan
Daire Başkanlığı yazısı ekinde 28.12.2002 tarih, 24977 sayı ile Resmi Gazetede
yayımlanan “Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği”ne yer verilmiş, bu Tebliğ’de 200
emlak vergi beyanları için artış oranının %29,5 olarak öngörüldüğünden
hareketle, katılım paylarının yeniden düzenlenmesinde bu artış oranının temel
alınmasının uygun bulunduğu görüşü dile getirilmiştir. Yönetim Kurulu Kararı da
bu görüşe paralel olarak, önceki yıl 59.475.000 TL/mt olan katılım payının anılan
oranda artırılarak 77.020.000 TL/mt olarak belirlenmesi yönünde alınmıştır.
Su ve Kanal İşletme Dairesi Başkanlığı’nın 13.1.2004 tarihli yazısı yukarıda
anılan yazısıyla aynı nitelikte düzenlenmiş ve 2004 senesi için katılım payının
yine o senenin emlak vergisi beyanı artış oranında artırılmasının uygun
görüldüğü ifade edilmiştir. Ancak, bu yazının görüşülmesi sonucunda Yönetim 210
Kurulu’nun 28.1.2004 tarihinde Hukuk Müşavirliği’nden görüş alınması yönünde
karar aldığı görülmektedir. Hukuk Müşavirliği’nin 16.2.2004 tarihli görüşünde
birim maliyetin Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca yayınlanan artış oranında
ekleme yapılarak tesbit edilmesi gerektiği belirtilmektedir.
Hukuk Müşavirliğinin anılan görüşü üzerine Su ve Kanal İşletme Daire
Başkanlığı’nın 18.2.2004 tarihli yazısında yukarıdaki görüşe paralel olarak
katılma payının Bayındırlık ve İskân Bakanlığı birim fiyatlarındaki artış oranında
(%16) artırılması görüşü sunulmuştur. Bunun üzerine 24.3.2004 tarihinde
Yönetim Kurulu da Hukuk Müşavirliği ve sonrasında ilgili Daire Başkanlığı’nın 220
görüşü doğrultusunda, katılım paylarını 77.020.000 TL/mt’den 89.343.200
TL/mt’ye çıkarmıştır.
Son olarak, 15.3.2005 yılında Su ve Kanal İşletme Dairesi Başkanlığı katılım
payındaki artışın yine Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca yayınlanan artış oranına
(%11,6) uygun olarak belirlenmesi yönündeki teklifini sunmuş, Yönetim Kurulu da
16.3.2005 tarihli kararında bu teklif doğrultusunda 2005 yılı için birim fiyatların
99.707.011 TL/mt olarak belirlenmesine karar vermiştir.
Şikayete konu, su ve kanalizasyon harcamalarına katılım payları, ASKİ’nin Gelir 230
tablosunda “Hizmet Satışları” başlığı altında yer almaktadır. Bu başlık altındaki
06-27/327-78
6
şikayetçinin ödediği makbuzlar baz alınarak yapılan incelemede ilgili hizmet
kalemlerinin keşif ücreti, işçilik, şebeke hissesi ve kanal katılım bedeli olduğu
anlaşılmıştır. Söz konusu hizmet satışlarının ASKİ’nin toplam gelirindeki yüzde
paylarının 2001, 2002, 2003 ve 2004 yılları için sırasıyla 3,07, 2,76, 3,43 ve 3,53
olduğu görülmektedir.
Önaraştırma kapsamında ASKİ’den katılım bedelinin belirli bir abone için nasıl
tespit edildiğine dair örnek bir dosya da temin edilmiştir. 2006 yılında
düzenlenmiş olan dosyanın içeriğinden, kanal katılım bedelinin hesaplanmasına 240
ilişkin olan ve ilgili arsanın imar durumuyla ilgili tüm bilgilerin yer aldığı
başvurunun değerlendirilmesi sonucunda, kanal katılım payı hesabı Su ve Kanal
İşletme Dairesi Başkanlığı tarafından öncelikle Tarifeler Yönetmeliğinin 39.
maddesindeki formüle göre hesaplandığı anlaşılmıştır. Bu hesaplamada, formüle
uygun olarak, binanın kanal inşa edilecek yola cephesi, toplam bina inşaat alanı
ve yukarıda yer verilen katılım bedeli birim fiyatı dikkate alınmış ve bu cephe
hesabına göre 972,19 YTL tutarında bir sonuca ulaşılmıştır. Bundan sonra, 2464
sayılı Kanun uyarınca, arsanın vergiye esas değerinin %2’si hesaplanmış ve bu
tutarın 775,00 YTL çıkması sonucunda aynı Kanun’un 89. maddesi uyarınca
kanal katılım payı bu değerlerden düşük olanı tutarında tahsil edilmiştir. 250
Şikayet dilekçesinde bahsi geçen ve “asfalt bedeli” olarak tanımlanan
uygulamayla ilgili olarak, ASKİ bünyesinden elde edilen bilgiler doğrultusunda,
raportörlerce AYKOME Şube Müdürü ile görüşülmüştür. Görüşmede
AYKOME’nin mevcut zeminlerin tahrip edilmesi, altyapı kuruluşlarının altyapı
çalışmalarını koordine edip çalışmaların ruhsatlandırılması işlemlerini yürüttüğü,
altyapı kuruluşlarından gelen şahıs başvurularını da değerlendirerek
ruhsatlandırdığı, zemin tahrip bedeli adı altında Belediye Meclisince tespit edilen
bedelleri tahsil ederek ruhsat verdiği ifade edilmiştir.
260
Bu noktada AYKOME’nin hukuki statüsünü açıklamak gerekmektedir. AYKOME,
27.6.1984 tarih, 3030 sayılı “Büyükşehirlerin Yönetimi Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun”un 7.maddesi,
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanun’un 7. ve 8. maddeleri, 5393 sayılı
Belediye Kanun’un ilgili maddeleri ile 4.9.2002 tarihinde son değişikliği ile 24866
sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon
Merkezleri ve Fon Yönetmeliği’nin 7, 12 ve 13. maddelerinin ilgili bentleri gereği
faaliyet göstermektedir. Bu çerçevede AYKOME büyükşehirlerdeki alt yapı işleri
koordinasyonunu yürütmekte, büyükşehir belediyesi bünyesinde, belediye ve ilgili
kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcilerinden oluşan bir kurul niteliğinde 270
çalışmaktadır. Bu merkezce alınan ortak yatırıma ilişkin kararlar ilgili belediyeler,
kamu kurum ve kuruluşlarını bağlamaktadır.
I.3.3. Hukuki Değerlendirme
İncelemeye taraf olan ASKİ’nin 4054 sayılı Kanun uygulanması bakımından
teşebbüs kabul edilip edilemeyeceği hususu Kurul’un önceki tarihli kararlarında
06-27/327-78
7
ele alınmış ve bu kararlarda su ve kanalizasyon hizmetleri ile sayaç satışı
faaliyetleri bakımından ASKİ’nin teşebbüs olarak kabul edilmesi gerektiği
sonucuna ulaşılmıştır. Genel olarak su ve kanalizasyon hizmetlerinin 280
alınmasında ASKİ dışında bir alternatif olmadığından, ASKİ’nin ilgili ürün
pazarında hakim durumda olduğu kabul edilmelidir.
ASKİ’nin önaraştırmaya konu olan uygulamalarının değerlendirilmesi için,
öncelikle şikayet dilekçesinde ASKİ’nin yeni abone olanlardan tahsil etmekte
olduğu tutarların niteliğinin altı çizilmelidir. Dilekçeden, tahsil edilen bedelin
altyapı harcamalarında kullanılacağına dair bir fikrin mevcut olduğu anlaşılmakla
birlikte, bu kullanım alanına ve özellikle uygulamanın hukuki dayanağı ve
tutarların hesaplanma yöntemlerine dair yeterince bilgi sahibi olunmadığı da
görülmüştür. 290
Yukarıda yer verilen ilgili mevzuatla, özel olarak 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 23.
maddesi ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 87, 88 ve 89.
maddelerinde, su ve kanalizasyon tesislerinin inşaası, onarılması yahut
iyileştirilmesi aşamalarındaki harcamalara gayrimenkul sahiplerinin katılımı
düzenlenmiş bulunmaktadır.
ASKİ Tarifeler Yönetmeliği’nin ilgili 39. maddesi de anılan düzenlemeye ilişkin
hükümleri ve buna ek olarak katılma payının tam olarak nasıl hesaplanacağına
işaret eden formülü içermektedir. Bu formülde cephe, inşaat alanı ve katılım 300
bedeli birim fiyatı değişkenleri kullanılmaktadır.
Hukuki dayanağının yanı sıra, ASKİ’nin uygulamaları, şikayetin özünde katılım
payı tutarlarının çok yüksek olması ve aboneden aboneye farklılık göstermesi
hususlarının yer alması doğrultusunda değerlendirilmelidir. Gerek ASKİ Yönetim
Kurulu kararları gerekse yapılan incelemede uygulamanın pratikte nasıl
yürütüldüğüne dair elde edilen bilgi ve belgeler, altyapı harcamalarına katılım
bedellerinin yeni abonelerden yasalarla belirlenen sınırlar dahilinde tahsil
edilmekte olduğuna ve ASKİ’nin bu aşamada gelirlerini yasal dayanaktan yoksun
bir şekilde artırmaya yönelik bir uygulama içinde olmadığına işaret etmektedir. 310
Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca ilan edilen artış oranlarının emlak vergi
beyanları için artış oranlarından daha düşük olmasına rağmen, katılım payı birim
fiyatındaki artışta 2004 yılından itibaren daha düşük oran yönünde değişikliğin
yapılmış olması bu durumun göstergelerinden biridir.
Öte yandan, yine altyapı harcamaları katılım bedelleri hesaplanırken objektif
unsurlara yer verme çabası, bu bedellerin aboneden aboneye ne şekilde
değişebileceğinin de açıklayıcısıdır. Katılım bedelleri konusunda Ankara ili
sınırları içinde farklılık yaratabilecek bir bölgesel ayrım söz konusu değildir.
Ancak sonuçta ödenecek tutar, arsanın yahut binanın altyapı inşaası hizmetinin 320
maliyetini etkileyen, kanal hattının cephesi, çapı ve inşaat alanı gibi niteliklerine
göre değişiklik göstermektedir. Hesaplamayla ulaşılan sonuç binanın/arsanın
vergiye esas değerinin %2’siyle karşılaştırılmakta ve daha düşük olan tutar tahsil
06-27/327-78
8
edilmektedir. Dolayısıyla, gayrimenkulun vergiye esas değerindeki değişikliklerin
de ASKİ’nin her aboneden tahsil ettiği tutarın değişmesine yol açtığı dikkate
alınmalıdır. Bu durum Ankara’nın değişik yerlerinde ödenen bedellerin ne şekilde
değişebildiğini açıklamaktadır. Bölgeden bölgeye değişen katılım bedel
farklılığının, kanal yatırımının fiziki niteliklerinden ve farklı tarihlerde yapılan
aboneliklerden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
330
Şikayet dilekçesinde ve dilekçe sahibiyle raportörlerce yapılan görüşmede,
dilekçe sahibinden asfalt parası adı altında bir bedel tahsil edilmemiş olduğu
tespit edilmekle birlikte, söz konusu uygulama da incelenmiş ve söz konusu
bedellerin altyapı yatırımları yahut onarımları sırasında zemine verilen tahribatın
karşılığı olarak tahsil edildiği, koordinasyonun belediyeye ait bir başka birim olan
AYKOME tarafından sağlandığı anlaşılmıştır.
İncelemeye konu olan uygulamaların bu şekilde değerlendirilmesi, ASKİ’nin söz
konusu uygulamaları belirli yasal düzenlemelere dayanarak yürütmekte olduğu
sonucunu doğurmaktadır. Altyapı yatırımlarına, bu altyapıdan faydalanacak olan 340
kullanıcıların da katılması yasayla düzenlenmiş olup, bu düzenleme ASKİ’nin
Tarifeler Yönetmeliğine de aynı şekilde yansımıştır. Yapılan incelemelerde,
uygulamanın da pratikte yasayla uyumlu olarak yürütülmekte olduğu tespit
edilmiştir. Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, ASKİ’nin Ankara’ya su temin
etme ve kullanılmış (atıksu) suları yerleşim birimlerinden uzaklaştırma görevini
yerine getirebilmesi için yapılması gereken alt yapı çalışmaları için, mevzuata
dayanarak abonelerden su ve kanalizasyon harcamalarına katılım bedelleri tahsil
etmesinin; 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi anlamında ilgili pazarda ihlal teşkil
etmediği kanaatine varılmıştır.
350
J. SONUÇ
Düzenlenen Rapora, toplanan delillere ve incelenen dosya kapsamına göre;
dosya konusu şikayete ilişkin olarak soruşturma açılmasına gerek olmadığına,
şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy