AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru no.14057/04
ASLAN ve diğerleri /Türkiye
ve diğer 9 başvuru (bkz., ekli listede)
Başkan,
Paul Lemmens,
Yargıçlar,
Helen Keller,
Egidijus Kuris,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Abel Campos katılımıyla, 15 Eylül 2015 tarihinde Daire halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Yukarıda belirtilen ve ekli listede yer alan başvuruları göz önünde bulundurarak,
Yapılan müzakereler sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR
1. Başvuranların listesi ekte verilmiştir. Türk Hükümeti (“Hükümet”) kendi temsilcisi tarafından temsil edilmiştir.
A. Davanın koşulları
2. Başvuranlar çeşitli tarihlerde hukuk mahkemeleri nezdinde dava açmış veya kendileri aleyhine hukuk yargılamaları başlatılmıştır. İşlemler yıllarca devam etmiştir. Başvurulara ilişkin detaylar aşağıdaki tabloda verilmiştir.
B. İlgili iç hukuk
3. İlgili iç hukuka ilişkin bilgiye Müdür Turgut ve Diğerleri kararından ((k.k.), no. 4860/09, §§ 19-26, 26 Mart 2013) erişilebilir.
ŞİKÂYETLER
4. Başvuranlar, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi uyarınca, ulusal mahkemeler önündeki yargılamaların makul bir sürede tamamlanmadığından şikâyetçidirler.
5. Ayrıca, başvuranlar özellikle 6. madde uyarınca yargılama işlemlerinin adilliği konusunda ve 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesi uyarınca diğer şikâyetlerini dile getirmişlerdir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
6. Mevcut davalarda Sözleşme uyarınca ileri sürülen temel konuların benzerliklerini göz önüne alarak, Mahkeme, başvuruları birleştirmeye ve tek bir kararda değerlendirmeye karar vermiştir.
A. Sözleşme’nin 6 § 1 maddesinin ihlal edildiği iddiası hakkında
7. Mahkeme; başvuranların, yargılama işlemlerinin uzunluğunun Sözleşme’nin 6 § 1 maddesinde öngörülen “makul süre” şartına aykırı olduğunu öne sürdüklerini gözlemler.
8. Hükümet, yargılamaların uzunluğu ve kararların icra edilmemesi ile ilgili şikâyetlerin ele alınması için 6384 sayılı Kanun ile yeni bir Tazminat Komisyonu’nun kurulmuş olduğunu belirtmiştir. Hükümet, başvuranların Tazminat Komisyonu’na herhangi bir başvuruda bulunmamış olmaları nedeniyle, iç hukuk yollarını tüketmemiş olduklarını ileri sürmüştür: gösterilen bu gerekçe Turgut ve Diğerleri kararında ((k.k.), no. 4860/09, 26 Mart 2013) Mahkeme tarafından da kabul edilmiştir.
9. Mahkeme, Hükümet tarafından belirtildiği üzere, Ümmühan Kaplan / Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) pilot kararı uygulamasının ardından Türkiye’de yeni bir iç hukuk yolunun tesis edildiğini gözlemlemiştir. Daha sonra ise, Mahkeme, Turgut ve Diğerleri / Türkiye (yukarıda anılan) kararında, yeni bir iç hukuk yolunun oluşması ile birlikte başvuranların iç hukuk yollarını tüketmemiş olmaları üzerine yeni başvurunun kabul edilemez olduğuna hükmettiğini hatırlatır. Bu kararı verirken Mahkeme, özellikle, bu yeni hukuk yolunun, erişilebilir olduğu ve yargılamaların uzunluğuna ilişkin şikâyetler için makul bir tazminat yolu sunabildiği kanaatindedir.
10. Mahkeme bununla birlikte, Ümmühan Kaplan davasındaki kararında (yukarıda anılan, § 77), Hükümet’e hâlihazırda tebliğ edilmiş olan bu türden başvuruların incelenmesine devam edebileceğini vurguladığını kaydetmiştir.
11.Ancak, Mahkeme, Hükümet’in başvuranların 6384 sayılı Kanun ile tesis edilen yeni iç hukuk yoluna başvurmamış olmalarına ilişkin ön itirazı ile ilgili itirazını dikkate alarak, Turgut ve Diğerleri davasında varmış olduğu sonucu yinelemektedir. Başvuranların şikâyetleri, Sözleşme’nin 35 §§ 1 ve 4 maddeleri uyarınca iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle reddedilmelidir (bkz. Rıfat Demir / Türkiye, no. 24267/07, § 37, 4 Haziran 2013 ve Yiğitdoğan / Türkiye, no. 72174/10, § 59, 3 Haziran 2014).
B. Diğer şikayetler
12. Başvuranlar, ayrıca, Sözleşme’nin çeşitli maddeleri uyarınca diğer şikâyetlerini dile getirmişlerdir. Ancak, önündeki bütün bilgi ve belgeler ışığında, Mahkeme, söz konusu iddialarının Sözleşme veya protokollerinde belirtilen hak ve özgürlüklere ilişkin herhangi bir ihlal kapsamadığına hükmetmiştir. Mahkeme, bu şikâyetlerin Sözleşme’nin 35 §§ 3 ve 4 maddesi uyarınca açıkça dayanaktan yoksun oldukları gerekçesiyle kabul edilemez olarak nitelendirilmeleri gerektiğine karar vermiştir.
İşbu gerekçelerle Mahkeme oy birliğiyle,
Başvuruları birleştirmeye karar verir;
Başvuruların kabul edilemez olduğunu beyan eder.
İşbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiş ve 8 Ekim 2015 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir.
Abel CamposPaul Lemmens
Bölüm Yazı İşleri Müdür YardımcısıBaşkan
EK
No.
Başvuru No.
Başvuru tarihi:
Başvuranların
Doğum tarihleri
Ikamet yerleri
Temsilcisi
Yerel mahkeme kararlarının tarih ve no.ları
14057/04
30/03/2004
M. Fadıl ASLAN
Diyarbakır
Abdulmecit KURT
Diyarbakır
Medeni KARTAL
Diyarbakır
Fahri BARAN
1944
Diyarbakır
RefikTimuçin BEKTAŞ
Silvan Asliye Hukuk Mahkemesi (No. 1995/214 E. 2000/162 K.)
Nihai karar: Yargıtay önünde görülen düzeltme işlemleri 20 Ekim 2003 tarihinde sona ermiştir.
29828/05
03/08/2005
GÜMÜŞDERE İNŞAAT TİC. VE SAN. A.Ş.
Müslim YILMAZ
Ankara Ticaret Mahkemesi,
18 Şubat 2008 tarihli Karar, (No. 2002/858 E. 2008/29 K.)
Temyiz işlemleri: 8 Haziran 2009 tarihli Yargıtay kararı
(No. 2008/4673E, 2009/3393K).
Düzeltme işlemleri: 9 Ekim 2009 tarihli Yargıtay kararı
(No. 2009/5667 E, 2009/5201 K).
2726/06
20/12/2005
GÜMÜŞDERE İNŞAAT TİC. VE SAN. A.Ş.
Müslim YILMAZ
İlk yargılama işlemleri:
Ankara İdare Mahkemesi, 17 Şubat 2010 tarihli Karar
(No. 2010/200E, 2010/118K)
İkinci yargılama işlemleri:
Eskişehir İdare Mahkemesi
(No. 2004/404 E. 2005/597 K.)
Nihai karar: Yüksek İdari Mahkeme (No. 2007/786E, 2009/5321K), 14 Mayıs 2009 tarihli Karar)
22900/06
17/05/2006
Ali ALEVCİ
1942
Aydın
Hüseyin ALEVCİ
Aydın Asliye Hukuk Mahkemesi
(No. 1998/896 E. 2001/1228K). Nihai karar: Yargıtay (No. 2005/9449E, 2005/9993K), 15 Kasım 2005 tarihli Karar
Tebliğ: 7 Aralık 2005
41891/06
5/10/2006
Elmas ÖZDEMİR
1972
Istanbul
Metin FİLORİNALI
Istanbul Ağır Ceza Mahkemesi (No. 1998/240 E, 2006/179K)
20 Eylül 2006 tarihinde, yargılama işlemkeri zaman aşımı nedeniyle sonlandırılmıştır.
22421/07
15/05/2007
Naile Nihal KORONCU
1954
Istanbul
Kadıköy Ticaret Mahkemesi, 9 Mayıs 2005 tarihli Karar (No. 2001/241 E. 2009/301K.)
Nihai karar: Yargıtay (No. 2006/14568 E, 2007/2896K), 15 Şubat 2007 tairhli Karar
25533/08
12/05/2008
Mustafa BAYKAL
1946
Hakkari
Sabahattin BAYKAL
1949
Hakkari
Zeki YÜKSEL
Yüksekova Asliye Hukuk Mahkemesi (No. 2002/34 E. 2007/197 K.)
Nihai karar: Yargıtay (2007/5697 E, 2007/6205K)
8 Kasım 2007.
25535/08
12/05/2008
Lütfü BULDAN
1964
Hakkari
Zeki YÜKSEL
Yüksekova Asliye Hukuk Mahkemesi (No.2 002/112E. 2007/198 K.) 6 Haziran 2007
Nihai karar: Yargıtay (2007/5700 E, 2007/6204K)
8 Kasım 2007.
27423/08
26/05/2008
Seyyan Sönmez HIZAL
1970
Antalya
HüseyinCihat AÇIKALIN
Hatay Asliye Hukuk Mahkemesi
(No. 2002/154 E. 2007/155 K.)
Nihai karar: Yargıtay (no. 2007/15820 E 2008/5009K) 9 Nisan 2008.
30773/08
12/06/2008
ALGÖR UNLU MAMULLERİ
Ahmet ALTUN
Söke Asliye Hukuk Mahkemesi
(No. 2001/468 E. 2007/76 K.) 27 Şubat 2007.
Nihai karar: Yargıtay (No. 2007/14561K) 3 Aralık 2007, Tebliğ tarihi:
7 Ocak 2008
Full & Egal Universal Law Academy