Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-4-5 (Devralma)
Karar Sayısı : 17-06/60-26
Karar Tarihi : 09.02.2017
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN,
Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER : Dr. Hakan BİLİR, Cüneyd DAL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği
Temsilcisi: Av. Emre ULCAYLI
iTower Bomonti Merkez Mah. Akar Cad. No:3 Kat:27
34381 Şişli/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Asya Katılım Bankası A.Ş.’nin tek kontrolü altında bulunan Işık
Sigorta A.Ş.’nin kontrolünün Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 24.01.2017 tarihinde giren yazıyla
tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 26.01.2017 tarih ve 2017-4-5/Öİ sayılı Devralma
Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca
bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. İşlemin Niteliği
(4) Asya Katılım Bankası A.Ş.’nin (ASYA KATILIM) temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim
ve denetimi, 29.05.2015 tarihi itibarıyla 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 71. maddesinin
birinci fıkrasının (b) bendi hükmüne göre Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunca
(BDDK), Türkiye Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) devredilmiş, 18.07.2016 tarihi
itibarıyla da bankanın faaliyetlerinin geçici olarak durdurulmasına karar verilmiştir. TMSF
Kurulunun 21.07.2016 tarih ve 143 sayılı kararıyla, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun
107. maddesinin son fıkrası gereğince bankanın faaliyet izninin kaldırılmasının BDDK’dan
talep edilmesine karar verilmiş, TMSF’nin bu talebi üzerine alınan 22.07.2016 tarih ve
6947 sayılı BDDK kararıyla ASYA KATILIM’ın faaliyet izni kaldırılmıştır. Alınan bu karar,
ASYA KATILIM’ın 5411 sayılı Kanun gereğince TMSF tarafından yürütülecek tasfiye
sürecinin başlaması anlamına gelmektedir.
17-06/60-26
2/4
(5) Devre konu teşebbüs Işık Sigorta A.Ş. (IŞIK SİGORTA), TMSF’ye devredilen ASYA
KATILIM’ın iştiraklerinden birisidir. Rekabet Kurulunun geçmişteki yerleşik uygulamasında
TMSF kontrolünde bulunan teşebbüslerin satışı, özelleştirme işlemi olarak değerlendirilmiş
ve bu yolla yapılan satışlar öncelikle 2013/2 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların
Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve
İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (2013/2 sayılı
Tebliğ) hükümleri çerçevesinde incelenmiştir. Dosya konusu devralma bildirimi ise, 2013/2
sayılı Tebliğ çerçevesinde değil; 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde işlem
taraflarınca yapılmıştır1. Dolayısıyla, işbu devralma doğrudan 2010/4 sayılı Tebliğ
hükümleri çerçevesinde değerlendirilmiştir.
(6) Bildirime konu işlemle, IŞIK SİGORTA’nın ASYA KATILIM’a ait olan % 67,52 oranındaki
hissesi ve tek kontrolü Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği’ne (TARIM KREDİ)
geçecektir. Dolayısıyla, IŞIK SİGORTA’nın kontrolü el değiştireceğinden, söz konusu
işlem, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemidir.
(7) Diğer yandan, tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında
öngörülen ciro eşiklerini aşması nedeniyle işlem Rekabet Kurulundan izin alınması
gereken bir devralma işlemidir.
G.2. Etkilenen Pazarlar
(8) 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca, bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve
taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında faaliyette bulunduğu ya da
taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının
alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları etkilenen pazarları
oluşturmaktadır.
(9) Devre konu IŞIK SİGORTA’nın ana faaliyet alanını, hayat dışı sigorta branşlarındaki
faaliyetler oluşturmaktadır. Devreden ASYA KATILIM’ın faaliyet izni ise BDDK kararıyla
kaldırılmıştır.
(10) Dosyada yer alan bilgilerden anlaşıldığı üzere, devralan taraf olan TARIM KREDİ, tarım
kredi kooperatifleri ile bölge birliklerinin, müşterek menfaatlerini korumak, amaçlarını
gerçekleştirmeleri yolunda faaliyette bulunmak ve her türlü çalışmalarını düzenlemek
üzere tarım kredi kooperatifleri bölge birliklerinin bir araya gelmesiyle meydana getirdikleri
bir kuruluştur. TARIM KREDİ’nin Türkiye’de, doğrudan kontrol hakkına sahip olduğu 12
şirketi bulunmasına karşın bu şirketlerin hiçbiri devre konu IŞIK SİGORTA’nın faaliyet alanı
olan, hayat dışı sigorta hizmetleri branşında faaliyet göstermemektedir.
(11) Bununla birlikte, TARIM KREDİ’nin ortaklarını oluşturan 16 adet tarım kredi kooperatifleri
bölge birliğinin, Güven Hayat Sigorta A.Ş.2 (GÜVEN SİGORTA) ile acentelik ilişkisi
bulunmaktadır. GÜVEN SİGORTA ile tarım kredi kooperatifleri bölge birlikleri adına ve kefil
sıfatıyla hareket eden TARIM KREDİ arasında 18.11.2008 tarihinde akdedilen Münhasır
Acentelik Sözleşmesi uyarınca, TARIM KREDİ’nin ortağı olan tarım kredi kooperatifleri
bölge birlikleri hâlihazırda GÜVEN SİGORTA’nın acenteliğini yapmaktadır.
1 Rekabet Kurulu, benzer şekilde yapılan bildirim çerçevesinde ASYA KATILIM’ın bir diğer iştiraki olan Asya
Emeklilik ve Hayat A.Ş.’nin TARIM KREDİ’ye devrine, 15.12.2016 tarih ve 16-44/706-319 sayılı kararı ile izin
vermiştir.
2 GÜVEN SİGORTA, 30.09.2009 tarihinde tescil edilen 15.09.2009 tarihli Olağanüstü Genel Kurul kararı
uyarınca tüm aktif ve pasifleriyle devralınmak suretiyle Groupama Sigorta A.Ş. ile birleşmiştir.
17-06/60-26
3/4
(12) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, IŞIK SİGORTA’nın hayat dışı sigortacılık
hizmetlerinin hemen hemen tamamında sigortacılık hizmeti sunduğu, TARIM KREDİ’nin
ise hayat dışı sigortacılık hizmetlerinin çeşitli branşlarında acentelik hizmetinin bulunduğu
ve bu nedenle hayat dışı sigorta hizmetlerinin kimi branşlarında taraflar arasında dikey bir
ilişkinin mevcut olduğu görülmektedir. Dolayısıyla dosya kapsamında etkilenen pazarlar
hayat dışı sigorta hizmetlerinin her bir branşı özelinde belirlenebilecektir. Bu çerçevede,
ilgili devralma işlemi sonucunda esasen, “karayolları motorlu araçlar zorunlu mali
sorumluluk sigortası hizmetleri”, “kasko sigortası hizmetleri”, “yangın ve doğal afetler
sigortası hizmetleri” ve “TARSİM (Türkiye Tarım Sigortaları Sistemi) sigortaları hizmetleri”
pazarları ile bu pazarların alt pazarları niteliğindeki “karayolları motorlu araçlar zorunlu mali
sorumluluk sigortası acentelik hizmetleri”, “kasko sigortası acentelik hizmetleri”, “yangın ve
doğal afetler sigortası acentelik hizmetleri” ve “TARSİM sigortaları acentelik hizmetleri”
pazarları etkilenen pazarlar olarak belirlenmiştir.
G.3. Değerlendirme
(13) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesinde, “…hâkim durum
yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü
yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucunu doğuracak…” nitelikteki birleşme ve devralmalar yasaklanmıştır.
(14) Bu çerçevede, etkilenen pazarlar incelendiğinde, gerek üst pazarlarda gerekse alt
branşlarda faaliyet gösteren çok sayıda teşebbüsün bulunduğu görülmektedir.
Tablo 1: Etkilenen Pazarlar3
Etkilenen Pazar Coğrafi Pazar (Yatay/Dikey)
2016 Pazar Payı (%)
IŞIK SİGORTA TARIM KREDİ
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu
Mali Sorumluluk Sigortası Hizmetleri Türkiye Dikey (…..) (…..)
Kasko Sigortası Hizmetleri Türkiye Dikey (…..) (…..)
Yangın ve Doğal Afetler Sigortası
Hizmetleri Türkiye Dikey (…..) (…..)
TARSİM Sigortaları Hizmetleri Türkiye Dikey (…..) (…..)
(15) Tablo 2’de ortaya konulduğu üzere, tarafların her ikisinin de faal oldukları pazarlardaki
pazar payları oldukça düşük oranlardadır. Bunun tek istisnası olabilecek TARSİM
sigortasında ise, gerek TARIM KREDİ’nin yüksek bir pazar payının olmaması, gerekse
hedef şirketin pazar payının çok düşük olması nedeniyle işlem sonucunda rekabetin
önemli ölçüde azalması olanaklı görünmemektedir. Nitekim, her bir etkilenen pazar
özelinde ortaya konulan bu durum, Tablo 3’te yer verildiği üzere, genel olarak hayat dışı
sigorta hizmetleri pazarı açısından da geçerlidir.
Tablo 2: Hayat Dışı Sigorta Hizmetleri Pazarında Tarafların Pazar Payları (%)
20164 2015 2014
TARIM KREDİ (…..) (…..) (…..)
IŞIK SİGORTA (…..) (…..) (…..)
Toplam Pazar Büyüklüğü (…..) (…..) (…..)
(16) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, dosya konusu devralma işlemi ile etkilenen
pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak ölçüde hâkim durum
yaratılmasının veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı
kanaatine ulaşılmıştır.
3 Tablodaki etkilenen pazara ilişkin veriler, bu pazarların alt pazarları niteliğindeki acentelik hizmetleri
pazarları da dahil olacak şekilde oluşturulan verilerdir. Bahsi geçen etkilenen pazarların dışında devralan ve
devre konu şirketlerin faal olduğu sigorta branşları bulunsa da, bu branşlarda her iki tarafın toplam pazar
payları ihmal edilebilecek seviyededir.
4 30.11.2016 tarihi itibarıyla.
17-06/60-26
4/4
H. SONUÇ
(17) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında
izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hâkim
durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine,
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı
yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy