Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-5-15 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-03/86-25
Karar Tarihi : 26.01.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, 10
Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
B. RAPORTÖRLER : Murat AYBER, Kerem TOMUR, Mehmet Mete BAŞBUĞ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : T.C. Kamu İhale Kurumu
Mevlana Bulvarı No: 186 06520 Balgat/Ankara
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN :- Atalar İnşaat Tic. ve San. Ltd. Şti.
İzzetpasa Mah. Hacı Tevfik Efendi Sok. Gültenler İş Merkezi
K:5 D:10 Elazığ
- Ahmet ATALAR 20
İzzetpasa Mah. Hacı Tevfik Efendi Sok. Duygu Apt.
K:3 D:12 Elazığ
E. DOSYA KONUSU: Atalar İnşaat Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Ahmet ATALAR’ın
TCDD’nin yaptığı bazı ihalelerde danışıklı teklif verdikleri iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle ;
T.C. Devlet Demir Yolları İşletmesi (TCDD) 4. Bölge Yol Müdürlüğü tarafından yapılan
10.6.2011 tarih ve 2011/69691 sayılı "Samsun-Kalın Hattı Muhtelif Kilometrelerde L=8260
Metre Uzunluğunda B.A. İhata Duvarı Yapılması" ihalesinde Atalar İnşaat Tic. ve San. Ltd.
Şti.'nin (Atalar İnşaat) (…..) TL ve Ahmet ATALAR'ın (…..) TL teklif sundukları, bu
tekliflerle ihalede ikinci ve üçüncü sırada yer aldıkları ve iki isteklinin arasında başka bir 30
isteklinin yer almadığı, ihaleyi yapan idare tarafından aşırı düşük sınır değerinin altında
kalmaları nedeniyle her iki firmaya da aşırı düşük teklif sorgusu yapıldığı, söz konusu
sorguya sadece daha yüksek teklif veren Ahmet ATALAR'ın cevap verdiği, Ahmet
ATALAR'ın savunmasında tevsik edici belge olarak Atalar İnşaat'tan alınan fiyat teklifini
veri olarak kullandığı; idarenin yaptığı muhtelif ihalelerde de benzer şekilde davranarak
ihalelerde danışıklı hareket etmek suretiyle aynı firmalar tarafından 4054 sayılı Kanun'un
ihlâl edilmiş olabileceği ifade edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 12.10.2011 tarih ve 7079 sayı ile
intikal eden başvuru üzerine hazırlanan 26.09.2011 tarih ve 2011-2-394/İİ-11-414.MA
sayılı İlk İnceleme Raporu Rekabet Kurulunun 5.10.2011 tarihli toplantısında görüşülerek, 40
4054 sayılı Kanun’un 41’inci maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olup
olmadığının tespiti amacıyla önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca
yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 17.01.2012 tarih ve 2011-5-15/ÖA-12-174.MA
sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, söz konusu teşebbüsler hakkında, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 41’ inci maddesi uyarınca soruşturma
açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.
12-03/86-25
2
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Haklarında Önaraştırma Yapılan Teşebbüsler 50
I.1.1. Atalar İnşaat Tic. ve San. Ltd. Şti.
Atalar İnşaat, 27.12.1995 tarihinde inşaat mühendisi Ahmet ATALAR ve oğlu Mehmet
ATALAR tarafından kurulmuştur. Şirketin faaliyet merkezi Elazığ'dır. Şirket kurucusu
Ahmet ATALAR 25.6.2008 tarihinde şirkette bulunan hisselerini diğer oğlu Mustafa
ATALAR'a devretmiş ve şirketle herhangi bir hukuki bağı kalmamıştır. Atalar İnşaat,
genellikle TCDD ve Karayolları Genel Müdürlüğünün altyapı ıslahı, yol, tünel gibi işleri için
açtıkları ihalelere katılarak özellikle sayılan alanlarda müteahhitlik hizmetleri faaliyeti
göstermektedir.
I.1.2. Ahmet ATALAR
İnşaat mühendisi olan Ahmet ATALAR 27.12.1995 tarihinde oğlu ile Atalar İnşaat'ı kurmuş 60
ve kamu idarelerinin açtıkları ihalelere katılmıştır. Ahmet ATALAR, 4.5.2004 tarihinde
Ankara Ticaret Odası'na kaydolmuştur. İhale mevzuatı ile tanınan olanak sayesinde
inşaat mühendislerinin herhangi bir iş bitirme belgesi istenmeden ihalelere gerçek kişi
olarak katılabilmeleri sebebiyle Ahmet ATALAR 2005 yılından itibaren idarelerin -özellikle
TCDD'nin- açtıkları ihalelere gerçek kişi olarak katılmaktadır.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
İncelenen teşebbüsler genel olarak müteahhitlik hizmetleri pazarında faaliyet gösterdikleri
için mevcut dosya kapsamında ilgili ürün pazarı "müteahhitlik hizmetleri' olarak
belirlenmiştir 70
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İncelenen teşebbüslerin merkezi Elazığ olmakla birlikte, bu teşebbüslerin Türkiye'nin her
bölgesinde beraber veya ayrı ayrı ihalelere katılıyor olmaları dolayısıyla ilgili coğrafi pazar
"Türkiye" olarak belirlenmiştir.
I.3. Değerlendirme
Dosya konusu iddialarla ilgili olarak, 20.12.2011 tarih ve 6928 sayılı yazı ile Kamu İhale
Kurumu'ndan bilgi talep edilmiştir. Yazıda şikâyete konu teşebbüsler hakkında Kamu İhale
Kurumu tarafından daha önce herhangi bir inceleme yapılıp yapılmadığı, teşebbüslerin
ihalelere katılımdan yasaklanıp yasaklanmadığı ve teşebbüsler hakkında cumhuriyet
savcılıklarınca yürütülen adli bir süreç olup olmadığı sorulmuştur. 80
Kamu İhale Kurumu'nun 02.01.2012 tarihli cevabi yazısında; teşebbüslerin daha önce
ihalelerden herhangi bir şekilde yasaklanmadıkları, teşebbüslere yönelik Kamu İhale
Kurumu'na yansıyan çeşitli şikâyetler olduğu ancak bunların teşebbüslerin ihalelerden men
edilmesini gerektirecek şikâyetler olmadığı ifade edilmiş ve ayrıca haklarında açılmış bir
kamu davası olmadığı belirtilmiştir.
Bununla birlikte 03.01.2012'de Ahmet ATALAR ve Atalar İnşaat'ın merkezinin bulunduğu
Elazığ'da yerinde inceleme yapılmış; önaraştırma heyetince görüşülen Ahmet ATALAR'a
Atalar İnşaat'la arasında herhangi bir bağ olup olmadığı sorulmuştur. ATALAR cevaben,
Atalar İnşaat'ı oğlu Mehmet ATALAR ile birlikte kurduğunu ancak 25.06.2008 tarihinde
şirketteki tüm hisselerini diğer oğlu Mustafa ATALAR'a devrederek Atalar İnşaat ile 90
arasındaki hukuki bağları sona erdirdiğini ve kendisinin de inşaat mühendisi olduğunu,
ihale mevzuatının sadece inşaat mühendisliği diploması ile kamu kurumlarının açtıkları
ihalelere gerçek kişi olarak katılmasına olanak vermesinden dolayı genellikle TCDD ve
12-03/86-25
3
Karayollarının açtığı altyapı, yol, tünel işleri gibi ihalelere kendi namına katıldığını ifade
etmiştir. Ahmet ATALAR ve Atalar İnşaat müdürü olan Mehmet ATALAR, iki teşebbüsün
birbirlerinden ayrı hareket ettiklerini, birbirlerinin hesaplarını bilmediklerini beyan
etmişlerdir. Birbirlerinin tekliflerini ihale öncesi bilip bilmedikleri konusuna ilişkin olarak ise
Mehmet ATALAR, yıllardır ihalelere girdiğini sadece babasının değil diğer rakiplerinin de
tekliflerini tahmin ettiğini belirtmiştir.
Buna rağmen, ihale dosyalarına ilişkin incelemelerde Ahmet ATALAR ve Atalar İnşaat'ın 100
çoğu zaman ihalelere birlikte girdikleri tespit edilmiş olup, ihale dokümanları, banka
teminat mektupları gibi çok sayıda klasörde Ahmet ATALAR ile Atalar İnşaat'a ait
evrakların da iç içe olduğu belirlenmiştir. Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden anlaşıldığı
üzere, Ahmet ATALAR ve Atalar İnşaat 2010 yılında beraber ve ayrı ayrı olarak toplam
(…..) ihaleye teklif vermişlerdir. Bu ihalelerden 19'una iki teşebbüs beraber katılmış olup
3'ünü ikisinden biri kazanmıştır. 2011 yılında yine beraber ve ayrı ayrı olarak toplam (…..)
ihaleye teklif verilmiş, 24 ihaleye ise beraber katılınmış olup bu ihalelerden 7'sini iki
teşebbüsten biri kazanmıştır. Öte yandan yerinde inceleme esnasında elde edilen ve
TCDD 5. Bölge Müdürlüğüne hitaben bir şikâyet olduğu anlaşılan belgeye göre, Ahmet
ATALAR söz konusu idarenin açtığı 2011/62775 ihale kayıt numaralı ve (…..) TL yaklaşık 110
maliyetli ihaleyi (…..) TL teklifle kazanan Atalar İnşaat'ı şikâyet etmiştir. ATALAR, Atalar
İnşaat'ın ihaleye ilişkin bazı teknik bilgileri belgelendirmediği için ve söz konusu işi %(…..)
düşük bir bedelle yapamayacağı iddiasıyla şikâyet etmiştir. Ancak söz konusu şikâyet
TCDD 5. Bölge Müdürlüğünce reddedilmiş olup, ihale sonucu kesinleşmiştir.
Bu tespitler neticesinde Atalar İnşaat'ın da Ahmet ATALAR'ın oğullarının sahip olduğu bir
şirket olduğu, ihalelerde verilen banka teminat mektuplarının, ihalelere ait dokümanların,
idarelerce teşebbüslere yöneltilen aşırı düşük teklif sorgularına verilen savunmaların bir
arada ve aynı klasörler içerisinde tutulduğu hususları gözlenmiştir. Bu tespit
doğrultusunda, zaman zaman birbirlerini şikayet etseler ve rakip görüntüsü verseler de söz
konusu teşebbüslerin birbirlerinden bağımsız karar veremeyebilecekleri, ihalelerde 120
aralarında kamu ihale mevzuatınca beklenen menfaat çatışması yerine ekonomik çıkar
birliği olduğu düşüncesi hasıl olmuştur.
Sayılan nedenlerle ve Kurulun süregelen içtihadına göre, tarafların ekonomik bir bütünlük
içerisinde olmaları ve 4054 sayılı Kanun kapsamında tek bir teşebbüs 1 olarak
değerlendirilebilmeleri nedeniyle haklarında soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaati
hasıl olmuştur.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddiaya yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek 130
olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
1 Emsal karar için bakınız: 14.7.2011 tarih ve 11-43/954-308 sayılı Bayburt Grup Kararı.
Full & Egal Universal Law Academy