Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-5-039 (Ortak Girişim) Karar Sayısı : 22-41/583-243 Karar Tarihi : 08.09.2022 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Eren YALDIZLI, Sebahat YILMAZ C. BİLDİRİMDE BULUNANLAR : - Airbus SAS - Safran SA - Tikehau Ace Capital S.A.S. Temsilcileri: Av. Itır ÇİFTÇİ, Av. Aslı Ece KURAL Kanyon Ofis Binası Kat:10 Büyükdere Cad. No:185 Levent-Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Aubert & Duval S.A.’nın ortak kontrolünün, Airbus S.A.S, Safran S.A. ve Tikehau Ace Capital S.A.S tarafından yönetilen bir fon olan Ace Aero Partenaires tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 08.07.2022 tarih ve 29614 sayı ile giren ve eksiklikleri 01.08.2022 tarih ve 29952 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 11.08.2022 tarih ve 2022-5-039/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Yapılan bildirimde, Aubert & Duval S.A. (AUBERT DUVAL) üzerindeki ortak kontrolün Airbus S.A.S (AIRBUS), Safran S.A. (SAFRAN) ve Tikehau Ace Capital S.A.S (TAC)1 tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir. (5) 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrasına göre, “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.” 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir ortak girişim işleminin; i) ortak kontrolün bulunması, ii) ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak kurulması unsurları açısından değerlendirilmesi gerekmektedir. 1 TAC, başvuru konusu ortak girişime kendisi tarafından yönetilen Ace Aero Partenaires ile taraf olacaktır.
22-41/583-243 2/5 (6) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 48. paragrafında açıklandığı üzere, iki veya daha fazla teşebbüs veya kişinin başka bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama imkânına sahip olduğu hallerde ortak kontrolden söz edilebilmektedir. Kılavuz’un 11., 12. ve 13. paragraflarında, kontrolün belirleyici etki sağlayan araçlarla sağlandığı, belirleyici etkinin ise hukuken veya fiilen söz konusu olabileceği belirtilmiştir. Kılavuz’un 48. paragrafında kontrolün devralınmasının en yaygın yolunun hisse/varlıkların devralınması olduğu, bunun yanında kontrolün sözleşmeler aracılığıyla da devralınabileceği belirtilmiştir. (7) Planlanan işlemin kapanışının ardından, Fransa Devleti tarafından sahip olunacak bir adet “Altın Hisse” hariç, AİRBUS, SAFRAN ve TAC’nin her biri, ortak girişim (.....) sahip olacaktır. (8) Diğer yandan, bildirime konu işlemi düzenleyen ve taraflar arasında imzalanan Menfaat Sahipleri Sözleşmesi’ne (MSS) göre ortak kontrolün (.....) üzerinden sağlanacağı belirtilmiştir. MSS’de Yönetim Kurulu’nun (YK) (.....) oluşacağı ve YK toplantısı için yeter sayısının (.....) sağlanacağı ifade edilmektedir. Ayrıca MSS’de kararların (.....) alınacağı düzenlenmiştir. Bu çerçevede, işlem taraflarının kurulacak ortak girişim üzerinde ortak kontrole sahip olacakları anlaşılmıştır. (9) Kılavuz’un 79. Paragrafında açıklandığı üzere bir ortak girişimin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir işlem sayılabilmesi için ilgili ortak girişimin “tam işlevsellik” kriterini karşılaması gerekmektedir. Bir ortak girişimin tam işlevsel olarak kabul edilebilmesi için gerekli olan nitelikler anılan Kılavuz’da; ortak girişimin bağımsız olarak faaliyet gösterebilmesi için yeterli kaynaklara sahip olması, ana şirketlerin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet göstermesi, satış ve satın alma ilişkilerinde ana şirkete bağımlı olmaması ve kalıcı olarak faaliyet göstermesi şeklinde sayılmıştır. (10) Bildirim Formu’nda AUBERT DUVAL’in hâlihazırda ana teşebbüslerinden ayrı bir mevcudiyeti olan, kalıcı ticari faaliyetlere sahip ekonomik olarak bağımsız ve işlevsel bir teşebbüs olduğu, bu nedenle bildirilen işlemin tamamen yeni bir teşebbüs oluşturulması niteliğinde olmadığı belirtilerek tam işlevsel bir ortak girişim olacağı aşağıda sunulan nedenlerle açıklanmıştır: - Ortak Girişimin bağımsız olarak faaliyet göstermesi için yeterli kaynaklara sahip olduğu: Ortak girişimin günlük operasyonlarına ayrılmış kendi yönetim ekibine, pazarda bağımsız faaliyet göstermek için gerekli tüm altyapıya, ticari faaliyetlerinden elde ettiği işletme nakit akışına dayanan iç kaynaklara ve kredi verenlerin sağlayacağı finansmana erişime sahip olacağı ifade edilmiştir. - Ortak Girişimin işlem tarafı teşebbüslerin faaliyetlerinin ötesine geçeceği: AUBERT DUVAL’in kendi pazar erişimi ve varlığı olacağı beyan edilmiştir. - Satış ve sonrası işlemlerde işlem tarafı teşebbüslere bağımlı olmadığı: İlgili teşebbüslerden SAFRAN ve AIRBUS’ın hâlihazırda AUBERT DUVAL’in müşterisi oldukları, işleme izin verilmesinin ardından AUBERT DUVAL’in diğer müşterilere ürün tedarik etmeye devam edeceği, mevcut durumda satışların çoğunluğunun ilgili teşebbüslerin dışındaki, müşterilere yapıldığı belirtilmiştir. - Kalıcı faaliyet göstereceği: AUBERT DUVAL’in kısa ve sınırlı bir süre için faaliyet göstermeyecek olup kalıcı faaliyette bulunmasının amaçlandığı teyit edilmiştir. (11) Yukarıda sunulan bilgiler incelendiğinde planlanan işleme izin verilmesi durumunda kurulacak olan ortak girişimin bağımsız olarak faaliyet gösterme fonksiyonuna sahip
22-41/583-243 3/5 olacak düzeyde kaynağa sahip olması, işlem taraflarından bağımsız faaliyet gösterecek olması ve kalıcı olarak faaliyet göstermeyi planlaması hususları göz önünde bulundurulduğunda ortak girişimin tam işlevsellik için gerekli olan unsurları taşıdığı kanaatine ulaşılmıştır. (12) Bildirilen devralma işlemi ciro eşikleri bakımından değerlendirildiğinde, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin (a) bendinde belirtilen ciro eşiklerinin aşıldığı, dolayısıyla bildirime konu işlemin izin alınması gereken bir devralma işlemi niteliğinde olduğu anlaşılmıştır. (13) AIRBUS2, aeronotik, uzay ve savunma sektörlerinde dünya çapında faaliyet gösteren bir teşebbüstür. AIRBUS’ın faaliyetleri “Airbus Ticari Uçaklar”, “Airbus Helikopterler” ile “Airbus Savunma ve Uzay” olmak üzere üç iş birimi şeklinde organize edilmiştir. “Airbus Ticari Uçaklar”, küresel bir yolcu ve kargo uçağı üreticisi ve bu uçaklar ile ilgili hizmetlerin sağlayıcısıdır. “Airbus Helikopterler”, küresel bir sivil ve askeri helikopter üreticisidir. Hafif tek/çift motorlu helikopter ve orta/ağır helikopter gibi helikopterlerin üretimini yapmakta ve bunlarla ilgili hizmetler sağlamaktadır. Askeri uçaklar, uzay sistemleri, dahili zeka ve insansız hava sistemleri olmak üzere dört program serisinden oluşan “Airbus Savunma ve Uzay” işkolu ise, Avrupa odaklı olarak savunma ve güvenlik için geniş bir ürün portföyü ile güvenli uzay temelli uygulamaları bir araya getirmektedir. Airbus SE’nin AIRBUS TU adında Türkiye’de yerleşik bulunan iştiraki; uçaklara yönelik ekipman, sistem ve gelişmiş platformların entegrasyonu, işletilmesi, kurulumu, tamiri ve bakımı dahil olmak üzere uçaklara servis desteğinde bulunmaktadır. Hâlihazırda AIRBUS TU, Kayseri’de askeri uçak modeli A400M uçağı için MRO hizmeti sağlamaktadır (14) SAFRAN; hava tahrik, uçak ekipmanı, savunma ve havacılık sistemleri ile uçak içi tasarımlar olmak üzere çeşitli iş kollarında faaliyet göstermektedir. SAFRAN havacılık sektöründe ticari uçaklar, bölgesel jetler, askeri uçaklar, hafif/orta/ağır helikopterler için motor üretimi, yedek parça satma, MRO, kabin içi tasarımı, kokpit çözümleri gibi hizmetler sunmaktadır. Türkiye’de kurulu herhangi bir iştiraki olmayan SAFRAN, ihracat satışları yoluyla Türkiye’deki müşterilerine ürün ve hizmet sağlamaktadır. (15) TAC ise stratejik endüstrilere ve teknolojilere yatırım yapan bir özel sermaye teşebbüsüdür. Havacılık ve uzay sektöründeki yatırımlarının bir parçası olarak özellikle Aerofund (2004), Aerofund II (2008) ve Aerofund III (2013) olmak üzere çeşitli yatırım fonları oluşturmuştur. Türkiye’de fiziki varlığı bulunmayan TAC, iştirakleri aracılığıyla yüksek performanslı malzemelerden tel ve çubuk üretimi, havacılık ve uzay ve otomotiv endüstrileri için yüksek hassasiyetli bileşenler ile havacılık, uzay, deniz ve askeri uygulamalar için askeri sınıf yüksek performanslı fanlar ve soğutma çözümleri alanlarında faaliyet göstermektedir. (16) Bildirim Formu’nda ve Airbus SAS tarafından gönderilen cevabi yazıda ifade olunduğu üzere, hem AIRBUS hem SAFRAN Türkiye’deki müşterilerine belirli MRO hizmeti ve yedek parça sağlıyor olsalar da bu iki teşebbüsün ana faaliyet alanları ve operasyonları birbirlerinden farklıdır. AIRBUS küresel yolcu ve kargo uçağı ile savunma ve güvenlik ürünleri ve güvenli uzay temelli uygulamaların üreticisi ve bu uçaklar ile ilgili hizmetlerin sağlayıcısı iken; SAFRAN, havacılık, uzay tahrikleri, uçak ekipmanları ve uçak içi tasarımlar alanında faaliyet göstermektedir. Sonuç olarak AIRBUS ve SAFRAN ilişkili sektörlerde faaliyet gösterseler de maliyet ve operasyon yapıları birbirinden farklı olup 2 AIRBUS’ın SAFRAN ile birlikte tahrik teknolojileri dahil olmak üzere sivil ve askeri uzay fırlatma sistemleri için çözüm geliştiren ve sağlayan AiraneGroup’ta kontrol hakkı veren oranda hisseye sahip olduğu ancak AiraneGroup’un Türkiye’de oldukça sınırlı faaliyetleri olduğu ifade edilmektedir.
22-41/583-243 4/5 homojen hizmet ve ürün sunmamaktadırlar. Aşağıdaki tabloda AIRBUS ve SAFRAN’ın faaliyet gösterdikleri sektörlerde MRO hizmetleri ve yedek parça pazarındaki pazar payı tahminlerine yer verilmiştir. Tablo-1: Türkiye’de MRO Hizmetleri ve Yedek Parça Pazarındaki Tahmini Pazar Payları (17) AIRBUS ve SAFRAN’ın sunmuş oldukları MRO ve yedek parça hizmetlerinin aynı pazara ilişkin olduğu varsayımında dahi toplam pazar payı %(.....) olmaktadır. Bu nedenle teşebbüsler arasında yatay örtüşmenin mevcudiyeti varsayımında dahi bildirilen işlemin Türkiye’deki herhangi bir pazarda rekabeti kısıtlayıcı etki doğurmayacağı değerlendirilmektedir. (18) İşlem taraflarından TAC ise MRO hizmetleri alanında faaliyet göstermemektedir. İştirakleri aracılığıyla uçak ve helikopterler için çeşitli bileşen, ekipman ve sistemler üretip tedarik etse de işlem tarafları ve ortak girişimin faaliyetleriyle arasında yatay örtüşme bulunmamaktadır. (19) Bildirime konu ortak girişim teşebbüsü AUBERT DUVAL; genel mühendislik ürünü çelik çubuklar, paslanmaz çelik çubuklar, titanyum çubuklar, takım çeliği çubuklar, kara türbin parçaları, uçak motoru parçaları ve helikopter yapı parçaları tedarik etmektedir. Ortak girişim tarafından tedarik edilen bu ürünler, devralan teşebbüsler tarafından tedarik edilen yedek parça ve bileşenlerin üretimi için kullanılsa da devralan teşebbüsler bu ürünlerin yeniden satışını yapmamakta ve söz konusu ürünleri tedarik etmemektedir. Bununla birlikte AUBERT DUVAL ile devralan teşebbüsler arasında Türkiye’de müşteri ilişkisinin olmadığı ve işlem taraflarının hiçbirinin Türkiye’de üretim faaliyetinin bulunmadığı ifade edilmiştir. (20) Bildirim Formu’nda işlem taraflarının ve kurulması planlanan ortak girişimin küresel ölçekte faaliyetlerinin dikey olarak ilişkili bulunduğu ifade edilse de işlem tarafları ve ortak girişimin Türkiye pazarındaki faaliyetlerinde dikey bir ilişkinin bulunmadığı belirtilmiştir. Bu doğrultuda, AUBERT DUVAL ile işlem taraflarının faaliyetleri arasında Türkiye’de herhangi bir yatay örtüşme ya da dikey ilişki bulunmadığı anlaşılmaktadır. (21) Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde yapılan değerlendirmeler sonucunda, bildirim konusu işlemin Türkiye’de herhangi bir pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına yol açmayacağı anlaşılmış olup, bu kapsamda bildirim konusu işleme 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde izin verilebileceği kanaatine varılmıştır. Teşebbüsler Satış Değeri (£) Pazar Payı (%) AIRBUS (.....) (.....) SAFRAN (.....) (.....) AIRBUS+SAFRAN (.....) (.....) Toplam Pazar Hacmi 2.300.000.000 100,00 Kaynak: Cevabi Yazı
22-41/583-243 5/5 H. SONUÇ (22) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy