Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-1-106 (Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 05-14/166-59
Karar Tarihi : 11.3.2005
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Murat GENCER, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖRLER: Emin Cenk GÜLERGÜN, Müge ÖZERCAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Aventis Pharma San. ve Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Prof. Dr. Arif ESİN 20
Akaretler Sıraevleri S.Seba Cad. No:35
80680 Beşiktaş-İstanbul
D. TARAF : - Aventis Pharma San. ve Tic. Ltd. Şti.
Mecidiyeköy Yolu Cad. No:102
34387 Mecidiyeköy-İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Aventis Pharma San. ve Tic. Ltd. Şti’nin ecza
depolarına satışlarda uyguladığı koşulların yer aldığı “Satış Koşulları”
başlıklı metin için menfi tespit belgesi verilmesi talebi. 30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 6.10.2004 tarih ve 5559 sayıyla
giren bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 8.
maddesi kapsamında yapılan inceleme sonucu düzenlenen 25.2.2005 tarih,
2004-1-106/MM-05-ECG sayılı Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu 7.3.2005
tarih, REK.0.05.00.00/49 sayılı Başkanlık Önergesi ile 05-14 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Aventis Pharma Sanayi ve
Ticaret Ltd. Şti.’nin, ecza depolarına satışlarda uyguladığı koşullarını “Satış 40
Koşulları” başlıklı metin ile duyurmasının 4054 sayılı Kanun kapsamı dışında
olduğu ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraf
Başvuruya konu “Satış Koşulları”, Aventis Pharma Sanayi ve Ticaret Ltd.
Şti.’nin (Aventis’in) ecza depolarına duyurusu niteliğindedir. Bu bakımdan,
Aventis’in tasarrufunu yansıtan bu işlemin tek tarafı anılan firmadır. 50
05-14/166-59
2
Aventis, Aventis Pharma SA (Fransa) tarafından kontrol edilmektedir. Aventis
Pharma SA, dünya çapında faaliyet gösterirken, Türkiye’deki etkinliğini bağlı
işletmesi olan Aventis ile sürdürmektedir. Aventis beşeri ilaçların ithalatını ve
ihracatını gerçekleştirmektedir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Aventis’in gönderdiği Ekim 2004 tarihli “Satış Koşulları”na ilişkin belgenin
incelenmesi sonucunda; mal fazlası, indirim ve ciro primi ile satış performansı
ve erken ödemenin ödüllendirildiği; mal fazlasının, satın alınan malın yanında 60
verilen bedelsiz ilacı ifade ettiği ve erken ödeme yapılması halinde öngörülen
indirim oranları gibi değerlerin düzenlendiği görülmüştür.
Bildirimde, “Satış Koşulları”nın Kanun’un 4., 6. ve 7. maddelerine aykırı
olmadığını gösterir menfi tespit belgesi verilmesi talep edilmiştir. Bilindiği
üzere, 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesinin ilk fıkrası “İlgili teşebbüs veya
teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Kurul, elinde bulunan bilgiler
çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın
bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfi
tespit belgesi verebilir.” şeklindedir. Bu çerçevede, bildirime konu işlemin 70
Kanun’un ilgili maddeleri bakımından değerlendirilmesi aşağıdaki gibidir.
Bildirim formunda; Aventis’in satış koşullarının belirlenmesi ve
uygulanmasının depoların onayına tabi olmadığı belirtilmekle birlikte, mevcut
uygulamanın anlaşmadan çok uyumlu eylem niteliği arz ettiği ve işlemin
Kanun’un 4. maddesi karşısında değerlendirilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
Oysa ki, “Satış Koşulları” Aventis’in ecza depolarına duyurusu niteliğindedir.
Bu koşulları uygun bulan ecza depoları Aventis’ten alım yapabilecektir. Bu
nedenle, bildirimde ortaya atılanın aksine, Aventis’in tek taraflı tasarrufu
niteliğindeki “Satış Koşulları”, anlaşma veya uyumlu eylem sayılmayarak 80
Kanun’un 4. maddesi karşısında tartışılmamıştır.
Satış koşullarının duyurulmasından ibaret olan işlem ile, Aventis’ten alım
yapabilecek ecza depolarının yeniden satış koşullarına yönelik herhangi bir
düzenleme getirilmemiştir. Örneğin, bildirime konu metinde, ne depoların satış
fiyatı belirlenmiş ne de münhasırlık öngörülmüştür. Yeniden satış koşullarının
düzenlenmediği bu tür tek taraflı metinler kural olarak Rekabet Hukuku’nu
ilgilendirmemektedir. Bunun istisnası, tek taraflı olarak belirlenen koşulların,
firmanın bundan anti-rekabetçi çıkar elde etmesini sağlayacak şekilde
dışlayıcılık ve ayrımcılık içermesidir. Ancak Aventis’in duyurduğu koşullar tüm 90
depolar için geçerli olduğundan, olay özelinde eşit alıcılara farklı koşulların
uygulanmasından söz etmek olanaklı değildir. Üstelik, Aventis ile depolar
arasında bir dikey bütünleşme söz konusu olmadığından, firmanın ayrımcı
davranmasından çıkarı olacağını göstermek güçtür. Ayrıca, dışlayıcılık ve
ayrımcılık bağlamında, fiyatların çok yüksek olup olmadığına bakılmalıdır. Bu
olayda, “Sağlık Bakanlığı’nca makul bulunarak onaylanan fiyatlar” üzerinden
ve grubuna bağlı olarak önceden duyurulmuş belirli avantajlarla depolara ilaç
satışında, fahiş fiyatlardan da söz edilemeyecektir.
05-14/166-59
3
Bu çerçevede işlemin, niteliği dikkate alınarak “hakim durumun kötüye 100
kullanılması” başlığı altında değerlendirmesine gerek görülmemiştir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Aventis Pharma
Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin ecza depolarına satışlarda uyguladığı koşulları
“Satış Koşulları” başlıklı metin ile duyurmasının 4054 sayılı Kanun kapsamı
dışında olduğuna OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy