(AİHS. m. 3, 41)
(Başvuru No: 33138/06)
K.T.: 17.01.2008
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Pilcic v. Hırvatistan Davası ile ilgili daire kararına ilişkin yazılı olarak resmi açıklamada bulunmuştur. (Dosya No: 33138/06)
Mahkeme, başvurucuya hapishanede uygun tıbbi tedavi şartlarının sağlanmaması nedeni ile, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 3. maddesinin (insanlık dışı ve aşağılayıcı muamele yasağı) ihlal edildiğine, oybirliği ile karar vermiştir.
Sözleşmenin 41. maddesi (Hakkaniyete Uygun Tatmin) uyarınca, Mahkeme başvurucu lehine 2000 EUR manevi tazmine hükmetmiştir.
1. OLAYLAR
Başvurucu, Hırvatistan vatandaşı, 1951 doğumlu Boris Pilcic'dir, başvurucu halen Lepoglava Devlet Hapishanesi'nde hapis cezasını çekmektedir.
Bay Pilcic, hakkında yürütülen cezai kovuşturma sırasında, Temmuz 2001'de gözaltına alınmış ve yapılan ön yargılama sonucunda, 24 Şubat 2003 tarihine kadar Zagreb İl Hapishanesinde tutuklu olarak kalmıştır. Bu tarihten sonra, adam öldürme, adam öldürmeye teşebbüs, sahtecilik ve hırsızlık suçlarından hüküm giymiş ve Lepoglava Devlet Hapishanesi'ne geri kalan hapis cezasını (30 yıl 6 ay hapis) çekmek için gönderilmiştir.
Tıbbi muayene sonunda heyet tarafından verilen raporda, başvurucu böbrek taşı, damar şişmesi (varis), karaciğerde hasar ve skolyoz (omurgada eğrilik), lordoz (sırtın alt kısmında içe doğru eğrilik), discopati (servikal diskte hasar), diskartroz (diskal eklemde yapısal ve işlevsel bozukluk) gibi bel kemiği ile ilgili şikayetlerinin olduğu belirlenmiştir. Başvurucu hakkındaki tıbbi rapor, ayrıca başvurucunun hapishane doktorları tarafından birkaç kez muayene edildiğini ve Zagreb Hapishane Hastanesi'ne yatırıldığını göstermektedir.
Bay Pilcic, Ağustos 2006'da, yetkili ceza infaz hakimine ve hapishane müdürlüğüne, çeşitli sağlık problemleri ile ilgili olarak uygun tıbbi bakım şartlarının eksikliği ile ilgili şikayetlerine ilişkin dilekçe vermiştir. Ancak, iddiaları reddedilmiştir.
Eylül 2006'da, başvurucunun Anayasa Mahkemesi'ne yaptığı başvurusu, incelemeye yer olmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.
2. MAHKEMENİN OLUŞUMU VE USUL
12 Temmuz 2006'da, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurulmuştur.
Karar, aşağıda isimleri belirtilen, yedi hakimden oluşan Daire tarafından verilmiştir.
Christos Rozakis, Başkan,
Loukis Loucaides,
Nina Vajic,
Anatoli Kovler,
Elisabeth Steiner,
Sverre Erik Jebens,
Giorgio Malinverni, üye hakimler,
ve ayrıca Soren Nielsen, daire katibi.
3. KARAR ÖZETİ
İddia
Başvurucu, Sözleşmenin 3. maddesine dayanarak, Lepoglava Devlet Hapishanesi yetkililerinin kendisine uygun tıbbi bakım şartlarının sağlamadığı konusunda şikayette bulunmuştur.
Mahkeme'nin Kararı
3. Madde
Mahkeme, başvurucunun Ocak 2002 tarihinden itibaren, böbrek taşı dahil olmak üzere, çeşitli hastalıklarının olduğu konusunda bir uyuşmalık olduğunu belirtmiştir.
Başvurucuya uygun tıbbi bakım şartlarının sağlanması ile ilgili olarak, Mahkeme, başvurucunun böbrek hastalığı ile ilgili ameliyat olma gereksinimi ile ilgili ayrı bir karar verebilecek bir durumda olmadığını vurgulamıştır. Kaldı ki, taraflar tarafından sunulan tıbbi belgelerde, Zagreb Hapishane Hastanesi doktorlarının, başvurucu acilen ameliyat olmasa bile, ancak, ameliyatla başvurucunun böbrek hastalığının iyileşebileceğini tespit ettiklerini ortaya koymuştur. Mahkeme, tavsiye edilen bu ameliyatın yapılması konusunda Hırvatistan Hükümetinin, Lepoglava Hapishanesi yetkilileri ya da başka herhangi bir yetkilinin herhangi bir işlem yapıldığına ilişkin herhangi bir delil ortaya koyamadığını tespit etmiştir.
Mahkeme, ciddi suçlardan hüküm giymiş olan ve hapishanede cezasını çekmekte olan bir kişinin, bir kamu hastanesinde ameliyat olmasının güvenlik açısından büyük bir risk taşıdığını ve bu nedenle, gecikmeye sebep olabilecek iç içe birçok operasyonel sorunun ortaya çıkacağını dikkate almıştır. Ancak, tıbbi raporda, ameliyatın gerekliliği konusunda, ilgili makamların Temmuz 2003 tarihinden itibaren bilgilerinin olduğu belirtilmiştir. 4 yıldan daha uzun bir süre zarfında, ameliyatın gerçekleştirilmesi için herhangi bir girişimde bulunulmamıştır.
Mahkeme, hapishane yetkililerinin, başvurucunun böbrek rahatsızlığının tedavisi yaptırmak için öngörülebilir herhangi bir yöntem olmaksızın, başvurucuyu uzun bir süre, ciddi ve süreğen bir acı içine terk etmeleri sonucunda başvurucuya uygun tıbbi bakım şartlarının sağlanmamasının insanlık dışı ve aşağılayıcı muamele oluşturduğu gerekçesiyle, Sözleşmenin 3. maddesinin ihlal edildiğine karar vermiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy