(AİHS m. 3, 5, 6)
(Başvuru No: 50035/99)
KARAR
(Dostane Çözüm)
28 Kasım 2006
Tekmek - Türkiye Kararı
OLAYLAR
Mustafa İsmet Tekmek isimli başvuran 1974 doğumlu Türk vatandaşıdır ve başvurunun yapıldığı tarih itibariyle Aydın'da hapis cezasını çekmekteydi.
Dava olayları, taraflarca sunulduğu şekliyle şöyle özetlenebilir:
Başvuran 30 Mayıs 1997 tarihinde gözaltına alınmıştır.
6 Haziran 1997 tarihinde başvuran Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi Savcılığı'na getirilmiş ve hakkındaki suçlamaları reddetmiştir. Başvuran aynı tarihte Ankara DGM'ye çıkarılmış, polise vermiş olduğu ifadeyi burada reddetmiştir. Mahkeme tutukluluğun devamına karar vermiştir.
Ankara Adli Tıp Kurumu'nun 9 Haziran 1997 tarihli tıbbi raporuna göre başvuranın sol bacağında 3x2, 2x1 ve 6x2, göğsünde ise 5 cm'lik ekimoz bulunmaktaydı. Aynı zamanda her iki koltukaltında ezikler bulunuyordu. Rapor, başvuranın asılmaktan şikâyetçi olduğunu ve kollarında hareket güçlüğü ve hissizlik bulunduğunu belirtmekteydi.
11 Haziran 1997 tarihinde Ankara DGM Savcısı başvuran ve altı diğer sanığı PKK1 adlı yasadışı silahlı bir örgüte üye olmakla suçlayan bir iddianame sunmuştur. Savcı, başvuranın Türk Ceza Kanunu'nun 168 § 2. ve 3713 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca yargılanarak cezalandırılmasını talep etmiştir.
10 Haziran 1998 tarihinde Ankara DGM, başvuran ve diğer sanıkların ifadelerini ve sanıkların evlerinde ele geçirilen belgeler, para, sahte pasaport ve kimlik kartlarını dikkate alarak başvuranı iddianamedeki gibi suçlu bulmuş ve on beş yıl hapis cezasına çarptırmıştır. 29 Aralık 1998 tarihinde Yargıtay bir duruşma yapmış ve Ankara DGM'nin kararını onamıştır.
Hükümet, yeni Türk Ceza Kanunu hükümleri ışığında Ankara Ağır Ceza Mahkemesi'nin başvuranın cezasının infazını 5 Kasım 2004 tarihinde durdurduğunu bildirmiştir.
ŞİKAYETLER
Başvuran AİHS'nin 3. maddesine dayanarak gözaltında tutulduğu sürede kötü muameleye tabi tutulmasından şikayetçi olmuştur.
Başvuran, sadece polis nezaretinde işkence altında alınan ifadelere dayanarak hüküm giymiş olması nedeniyle hapsinin AİHS'nin 5 § 1 (a) ve (b) maddesine ihlal teşkil ettiğini ifade etmiştir.
Başvuran, AİHS'nin 6 §§ 1 ve 3 (d) maddelerine atıfla, diğer sebepler yanında Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi heyetinde bir askeri yargıç bulunması nedeniyle bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından yargılanma hakkı tanınmamasından şikayetçi olmuştur.
HUKUK
26 Ekim 2006 tarihinde Mahkeme, Hükümet'ten aşağıdaki beyanı almıştır:
"Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'nin, 50035/99 sayılı başvurunun dostane çözümünü teminen Mustafa İsmet Tekmek'e ex gratia 6,000 Euro (altı bin Euro) ödemeyi teklif ettiğini beyan ederim. Bu meblağ, tüm maddi ve manevi tazminatlar ile birlikte harcamaları da kapsayacaktır.
Bu meblağ, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 37 § 1. maddesi uyarınca AİHM karar tarihinden itibaren üç ay içinde ödenecektir. Başvuran tarafından belirlenen bir banka hesabına Euro olarak ve uygulanabilecek her türlü vergi ve masraftan muaf olarak yatırılacaktır. Sözkonusu meblağın üç ay içinde ödenmemesi halinde, Hükümet, ödeme gerçekleşinceye kadar, Avrupa Merkez Bankası'nın uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle oluşacak faiz oranına göre basit faiz ödemeyi taahhüt eder.
Bu ödeme, davanın nihai çözümünü teşkil edecektir."
4 Ekim 2006 tarihinde Mahkeme, başvuranın temsilcisi imzalı aşağıdaki beyanı almıştır:
"Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'nin, 50035/99 sayılı başvurunun dostane çözümünü teminen Mustafa İsmet Tekmek'e ex gratia 6,000 Euro (altı bin Euro) ödemeye hazır olduğunu not ettim. Bu meblağ, tüm maddi ve manevi tazminatlar ile birlikte harcamaları da kapsayacaktır.
Ayrıca, belirtilmiş olan bu meblağın, Avrupa İnsan Haklan Sözleşmesi'nin 37 § 1. maddesi uyarınca AİHM karar tarihinden itibaren üç ay içinde, Euro olarak ve uygulanabilecek her türlü vergi ve masraftan muaf ödeneceği de tarafımdan not edilmiştir. Yukarıda kaydedilen üç aylık sürenin bitiminden ödeme gününe kadar süre içerisinde basit faiz, Avrupa Merkez Bankası'nın uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle oluşacak faiz oranına göre yukarıda belirtilen miktarlara uygulanacaktır.
Teklifi kabul eder ve sözkonusu başvuruya yol açan olaylar hususunda Türkiye aleyhindeki iddialardan vazgeçerim. Bu şekilde, davanın nihai olarak karara bağlandığım bildiririm.
Bu beyan, Hükümet ve başvuran arasında varılan dostane çözüm kapsamında yapılmıştır."
AİHM, taraflar arasında varılan dostane çözümü dikkate alır. Çözümün, AİHS ve Protokollerinde öngörülen insan haklarına saygı temeline dayandığı hususunda tatmin olmuş ve başvurunun incelenmesinin devamını haklı çıkaracak kamu yararına ilişkin bir neden tespit etmemiştir (AİHS'nin in fine 37 § 1. maddesi). Dolayısıyla, AİHS'nin 29 § 3. maddesinin davaya uygulanmasına devam edilmemelidir ve dava kayıttan düşürülmelidir.
Yukarıdaki gerekçelere dayalı olarak AİHM oybirliği ile Başvurunun kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy