(AİHS m. 34, 37, 41, 1 NOLU PROTOKOL) (GÜNAYDIN TURİZM VE İNŞAAT TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - TÜRKİYE DAVASI)
(Başvuru No: 71831/01)
STRAZBURG
21 Haziran 2011
(Adil Tatmin- Dostane Çözüm)
USUL
Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (71831/01) nolu davanın nedeni, Günaydın Turizm ve İnşaat Ticaret Anonim Şirketinin (başvuran şirket) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine 11 Nisan 2000 tarihinde İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Sözleşmenin (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi - AİHS) 34. maddesi uyarınca yapmış olduğu başvurudur.
AİHM 2 Haziran 2009 tarihli bir karar ile (esas karar) bu başvuruda herhangi bir tazminat ödenmeksizin Villa Zarifinin Hazineye nakledilmesinin yeterince öngörülebilir bir uygulama olmadığı ve eşitlik ilkesi ile bağdaşmadığı kanısına varmış ve Ek 1 nolu Protokolün 1. maddesi uyarınca başvuranın mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna varmıştır (Bkz. Günaydın Turizm ve İnşaat Ticaret Anonim Şirketi-Türkiye no: 71831/01, 2 Haziran 2009).
Başvuran şirket AİHSnin 41. maddesi uyarınca esas olarak Villa Zarifinin geri verilmesini ve 16 Şubat 1995 tarihinden bu yana kira gelirinden uğradıkları kaybın giderilmesini sağlayacak yasal faiz oranıyla birlikte 5.500.000 Euronun ödenmesini talep etmiştir. Başvuran şirket ikinci olarak öne sürülen kira geliri kaybı haricinde taşınmazın asgari güncel değerine karşılık gelecek şekilde 10.060.475 Euro talep etmektedir.
Başvuran şirket ayrıca kurucu ve asli ortak İsmail Günaydının uğradığı manevi zararın karşılığında 1.000.000 Euro talep etmektedir.
AİHSnin 41. Maddesinin bu aşamada uygulanamayacağını kaydeden AİHM, bu hususun saklı tutulmasına ve tarafların kararın tebliğinden itibaren altı ay içinde bu mesele hakkındaki görüşlerini yazıyla kendisine bildirmeye ve bilhassa aralarında varacakları her türlü uzlaşmadan kendisini haberdar etmeye davet etmiştir (ibidem, prg. 119 ve hükmün 4. kısmı). Dostane çözüm yoluyla bir uzlaşma sağlanması yönündeki müzakerelerin karmaşık bir yapıda olduğu göz önüne alınarak bu süre birçok kez uzatılmıştır.
Hükümet 29 Mart 2011 tarihinde AİHMye - resmi belgeler ışığında- esas kararın konusunu teşkil eden taşınmazın mülkiyetinin başvuran şirkete devredileceği ve yasadışı kullanımdan kaynaklı Hazineye borçlu olunan ecrimisilin (işgal tazminatı) terkin edileceği yönünde dostane çözüm antlaşmasına varıldığını bildirmiştir (ibidem, 36).
AİHM 5 Nisan 2011 tarihinde başvuran şirketin «dostane çözüm antlaşmasını» teyit eden beyanını almıştır:
«AİHMnin 02.06.2009 tarihli kararı ve dostane çözüm anlaşmasına ilişkin AİHSnin 41. maddesi çerçevesinde, bir uzlaşma sağlanmış olup [bu bağlamda], başvurumuzun konusunu teşkil eden taşınmaz Hazine tarafından tarafımıza geri verilmiş ve yasadışı kullanımdan ileri gelen ecrimisilden feragat edilmiştir, sonuç itibarıyla AİHSnin 41. maddesi gereğince adil tatmin taleplerimiz karşılanmıştır ve başvurumuz dostane çözüm yoluyla sonuçlanmıştır (
)»
HUKUK
Esas kararının ardından AİHMye Hükümet ve başvuran şirket arasındaki davanın AİHSnin 41. maddesine uygun olarak sonuçlandırıldığı bilgisi iletilmiştir.
AİHM, Hükümet tarafından alınan gerekli tedbirler ve başvuran tarafın beyanı ışığında bu uzlaşmanın AİHM İçtüzüğünün 75/4 maddesine ve Sözleşme ve Protokollerde tanımlanan insan haklarına saygı ilkesine uygun bir çözüm olduğu kanaatindedir (Sözleşmenin 37/1 in fine ve İçtüzüğün 62/3 maddesi).
AİHM sonuç olarak bu uzlaşmayı dikkate almaktadır ve davanın kayıttan düşmesi gerektiğine itibar etmektedir.
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AİHM, OYBİLİĞİYLE,
1. Davanın kayıttan düşürülmesine karar vermiş;
2. Tarafların davayı Büyük Daireye götürmeyecekleri yönündeki beyanlarını dikkate almıştır.
İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM İç Tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3. paragraflarına uygun olarak 21 Haziran 2011 tarihinde yazıyla bildirilmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy