(AİHS m. 5, 6, 29, 37) (765 S. K. m. 146)
12502/03 sayılı başvuru
(2 Ekim 2007)
OLAYLAR
1971 doğumlu başvuran Şerif Kartoğlu Türk vatandaşı olup İstanbul'da ikamet etmektedir.
Başvuran AİHM önünde İstanbul Barosu avukatlarından H. Çekiç tarafından temsil edilmektedir.
Dava olayları taraflarca sunulduğu şekliyle aşağıdaki gibi özetlenebilir.
Başvuran yasadışı TKEP/L örgütüne mensup olduğu gerekçesiyle 25 Ağustos 1993 tarihinde gözaltına alınmıştır.
Başvuran 8 Eylül 1993 tarihinde İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi nöbetçi hakimi önüne çıkarılmıştır. DGM nöbetçi hakimi başvuranın tutuklu yargılanmasına karar vermiştir.
DGM savcısı 27 Ekim 1993 tarihinde başvuran hakkında anayasal düzene karşı işlenen suçları cezalandıran TCK'nın 146/1 maddesi temelinde suçlamada bulunmuştur.
DGM 5 Kasım 1993 ve 3 Ekim 2002 tarihleri arasında elli yedi duruşma yapmıştır. Bu duruşmaların otuzu başvuranın yokluğunda yapılmıştır. Başvuran sözkonusu otuz duruşmanın ondokuzuna katılmayı reddetmiştir.
Başvuran bu duruşmalar sırasında müteaddit defalar tutuksuz yargılanma talebinde bulunmuştur. Ancak başvuranın bu talepleri her defasında 'atılı suçun niteliği, delillerin durumu ve tutukluluk süresi gibi unsurları göz önünde bulunduran Mahkeme tutukluluğun devamına karar vermiştir' şeklinde genel bir ifadeyle reddedilmiştir. DGM bazı duruşmalarda başvuranın tutukluluğunun devamına re'sen karar vermiştir.
DGM 3 Ekim 2002 tarihinde aldığı bir kararla başvuranı ömür boyu hapse mahkum etmiş, ancak başvuranın sağlık durumunu ve dosyasında bulunan tıbbi raporları göz önünde bulundurarak hastalık nedeniyle salıverilmesine hükmetmiştir.
Yargıtay 29 Mayıs 2003 tarihinde DGM kararını bozmuştur.
DGM davanın yeniden incelenmesi çerçevesinde 23 Temmuz 2003 tarihinde bir duruşma yapmıştır. DGM 17 Haziran 2004 tarihine kadar ayrıca dört duruşma daha yapmıştır.
Devlet Güvenlik Mahkemeleri'nin kaldırılmasını öngören 5190 sayılı 16 Haziran 2004 tarihli kanunun çıkmasından sonra, 7 Eylül 2004 tarihinden itibaren İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi sözkonusu davayı görmekle yetkili kılınmıştır.
Ağır Ceza Mahkemesi 6 Mart 2007 tarihine kadar on bir duruşma yapmıştır. Dava Ağır Ceza Mahkemesi önünde halen devam etmektedir.
ŞİKAYETLER
AİHS'nin 5/1 c) maddesine atıfta bulunan başvuran tutukluluk süresinden şikayetçi olmuştur.
AİHS'nin 6/1 maddesine atıfta bulunan başvuran ceza yargılaması süresinden de şikayetçi olmuştur.
Bu denli uzun tutukluluk süresinin masumiyet karinesi hakkına da aykırı olduğu cihetle başvuran, AİHS'nin 6/2 maddesinin ihlal edildiği iddiasında bulunmuştur.
HUKUK AÇISINDAN
AİHM, Hükümet'ten izleyen beyanı almıştır
"Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'nin, yukarıda anılan başvurunun dostane çözümünü teminen Şerif Kartoğlu'na karşılıksız olarak 13.500 Euro (on üç bin beş yüz Euro) ödemeyi teklif ettiğini beyan eder.
Her türlü maddi ve manevi zararı, masraf ve harcamaları kapsayan bu meblağ, her türlü vergiden muaf tutularak ödeme tarihindeki oran üzerinden Yeni Türk Lirası'na çevrilecektir. AİHS'nin 37/1 maddesine uygun olarak AİHM'nin verdiği kararın tebliğ edilmesini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar Avrupa Merkez Bankası'nın o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit oranda basit faizi ödenir. Ödeme davanın nihai çözümünü teşkil edecektir."
AİHM, başvuran tarafça imzalanmış olan izleyen beyanı almıştır:
"Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'nin, yukarıda anılan başvurunun dostane çözümünü teminen Sn. Şerif Kartoğlu'na karşılıksız olarak 13.500 Euro (on üç bin beş yüz Euro) ödemeye hazır olduğunu kaydetmekteyim.
Her türlü maddi ve manevi zararı, masraf ve harcamaları kapsayan bu meblağ, her türlü vergiden muaf tutularak ödeme tarihindeki oran üzerinden Yeni Türk Lirası'na çevrilecektir. AİHS'nin 37/1 maddesine uygun olarak AİHM'nin verdiği kararın tebliğ edilmesine müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar Avrupa Merkez Bankası'nın o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit oranda basit faizi ödenir.
Şerif Kartoğlu bu öneriyi kabul etmekte ve sözkonusu başvuruya yol açan olaylar hususunda Türkiye Cumhuriyeti aleyhindeki diğer tüm taleplerinden vazgeçmektedir. Davanın nihai sonuca ulaştığım bildirmektedir."
AİHM, taraflar arasında varılan dostane çözümü dikkate almıştır. Çözümün, AİHS ve Protokollerinde öngörülen insan haklarına saygı temeline dayandığı hususunda tatmin olmuştur ve başvurunun incelenmesinin devamını haklı çıkaracak kamu yararına hiçbir neden tespit etmemiştir (AİHS'nin in fine 37/1 maddesi). Dolayısıyla, AİHS'nin 29/3. maddesinin uygulanmasına son verilerek davanın kayıttan düşürülmesi yerinde olacaktır.
Bu gerekçelere dayalı olarak, AİHM oybirliği ile
Başvurunun kayıttan düşürülmesine karar vermiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy