(AİHS m. 34, 41, 44) (BORA - TÜRKİYE DAVASI)
(Başvuru No. 14719/03)
STRAZBURG
25 Ocak 2011
(Tazminat)
USUL
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 14719/03 nolu davanın nedeni Sabri Bora adlı T.C. vatandaşının (başvuran) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AİHM) 8 Mart 2003 tarihinde, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmenin (AİHS) 34. maddesi uyarınca yapmış olduğu başvurudur.
HUKUK
AİHSnin 41. maddesine göre:
Mahkeme işbu Sözleşme ve Protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleşmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete uygun surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.
A. Tazminat
1. Maddi tazminat
Başvuran, 2 Haziran 2010 tarihli görüşünde 800,000 Euro maddi tazminat talebinde bulunmuştur. Sözkonusu miktar, 46 parsel nolu arsanın değerine tekabül etmektedir. 20 Eylül 2010 tarihli görüşünde başvuran ayrıca, daha fazla detay sunmaksızın, kira gelirinin kaybı ve masraf ve giderlere atıfta bulunmuştur.
Hükümet, talep edilen miktarın dayanaksız olduğunu iddia etmiştir. Ayrıca, 12 Temmuz 2010 tarihli bilirkişi raporu ve fotoğraflar dahil eklerine dayanarak, kendisine tahsis edilen arsanın eski arsadan daha yüksek değere sahip olması nedeniyle başvuranın herhangi bir maddi zarara uğramadığını ifade etmiştir. Sözkonusu rapora göre başvuranın şu an sahibi olduğu arsanın (no. 2624/6) değeri 302,000 TL (yaklaşık 153,651 Euro) iken eski arsanın (no. 2627/8) değeri 215,000 TLdir (yaklaşık 109,387 Euro).
Başvuran, bilirkişi raporunun objektif olmadığı gerekçesiyle sözkonusu rapora itiraz etmiştir. Ek olarak, sözkonusu arsanın hesaplanan değerine itiraz etmiştir.
AİHM'nin yerleşmiş içtihadına göre, ihlal tespit edilen bir karar, savunmacı devlete ihlale son verilmesi ve ihlalin sonuçlarının, mümkün olduğunca ihlalden önceki duruma getirilecek şekilde telafi edilmesi yasal yükümlülüğünü getirmektedir (bkz. Iatridis - Yunanistan (tazminat) [BD], no. 31107/96). Somut davada başvuranın önceki mülkünün iyi niyetle üçüncü şahıslara devredilmiş olması nedeniyle iade mümkün olmadığından AİHM, sonradan tahsis edilen mülk üzerinde, 29 Mayıs 1995 tarihli ilk derece mahkemesi kararında belirtildiği gibi, başvuranın arsayı serbestçe kullanımını engelleyen bir unsur bulunmaması koşuluyla, savunmacı Hükümetin eski ve yeni arsa arasındaki değer farkını başvurana ödemesi gerektiği kanaatindedir (bkz. Bora - Türkiye, no. 14719/03).
Hükümetin sunduğu bilirkişi raporuna göre başvuranın şu an sahip olduğu arsanın değeri eski arsanın değerinden yüksektir ve arsa üzerinde, başvuranın mülkünü serbestçe kullanımını engelleyen, üçüncü şahıslara ait yapı bulunmamaktadır. Başvuran, bu raporun içeriğine itiraz etmiştir. Ancak raporun aksini kanıtlamak üzere belge sunamamıştır. Ayrıca, kira gelirinin kaybı ya da masraf ve giderlerden ibaret olan diğer maddi tazminat taleplerine ilişkin olarak ne ayrıntıya girmiş ne de belge sunmuştur. Belirtilen hususlar ışığında AİHM, başvuranın maddi tazminat talebini reddeder.
2. Manevi tazminat
Başvuran 200,000 Euro manevi tazminat talep etmiş, Hükümet talebe karşı çıkmıştır.
AİHM, mahkeme kararının lehine uygulanmaması sonucunda başvuranın sıkıntı yaşadığı, bu nedenle sadece ihlal tespitinin AİHS'nin 41. maddesi bağlamında tek başına adil tazminat teşkil etmeyeceği kanaatindedir.
Yukarıda belirtilenler ve 41. maddenin gerektirdiği hakkaniyet esas alınarak AİHM, başvurana bu başlık altında 9,360 Euro ödenmesini uygun bulmaktadır.
B. Gecikme faizi
AİHM, gecikme faizinin, Avrupa Merkez Bankasının marjinal kredi faiz oranına üç puanlık bir artış eklenerek belirlenmesini uygun görmektedir.
BU GEREKÇELERE DAYANARAK AİHM OYBİRLİĞİYLE,
1. (a) Savunmacı devletin başvurana, AİHSnin 44/2 maddesi uyarınca kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme tarihinde geçerli olan kur üzerinden Türk Lirasına çevrilmek ve uygulanabilecek tüm vergilerden muaf tutulmak üzere:
- 9,360 (dokuz bin üç yüz altmış) Euro manevi tazminat ödemesine;
(b) Yukarıda belirtilen üç aylık sürenin sona erdiği tarihten ödemenin yapılmasına kadar geçen süre için, sözkonusu meblağlara, Avrupa Merkez Bankasının anılan dönem için geçerli olan marjinal kredi faiz oranına üç puanlık bir artış eklemek suretiyle belirlenecek basit faiz uygulanmasına;
2. Adil tatmine ilişkin diğer taleplerin reddine
KARAR VERMİŞTİR.
İşbu karar İngilizce olarak hazırlanmış ve AİHM İç Tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3. paragrafları uyarınca 25 Ocak 2011 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy