(AİHS. m. 2, 6, 13, 17, 37)
(Başvuru no: 17228/03)
Kararın Özeti (Dostane Çözüm)
30 Haziran 2009
OLAYLAR
Sırasıyla 1933 ve 1936 doğumlu olan ve Muşda ikamet eden başvuranlar Ali Haydar Fırat ve Hanım Fırat Türk vatandaşıdır. Başvuranlar, Ankara Barosu avukatlarından E. Feroğlu tarafından temsil edilmektedir.
Tarafların aktardığı şekli ile dava konusu olaylar şu şekilde özetlenebilir.
21 Haziran 1999 tarihinde saat 00: 40a doğru, başvuranların oğlu, Özcan Fırat, karın ağrısı şikayeti ile birlik revirine gitmiştir.
Hemşire, nöbetçi doktor, Dr. S.B. ile telefonda görüşmüş, nöbetçi doktor, S.B. hastaya ağrı kesici iğne yapılmasını söylemiştir.
Aynı gün saat 09:00a doğru, Özcan Fırat, doktor A.Ş.T. tarafından muayene edilmiştir. Doktor hiçbir patolojik bulguya rastlamamıştır.
Aynı gün saat 13:40a doğru, Özcan Fırat fenalaşmış ve hastaneye kaldırılmıştır. Özcan Fırat, kaldırıldığı hastanede saat 17:00a doğru hayatını kaybetmiştir.
Özcan Fırata yapılan otopside mide delinmesine bağlı sepsins ve hipovolemiye girmesi sonucu öldüğü tespit edilmiştir.
İki doktor hakkında ceza davası açılmıştır. Dava zamanaşımı nedeniyle kapanmıştır.
Başvuranlar oğullarının ölümü nedeniyle Ankara Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde Savunma Bakanlığı aleyhine tazminat davası açmışlardır. Başvuranların davaları, idari yargılamaya ilişkin kanunun hükümleri uyarınca yasal süresi içinde yapılmadığı gerekçesi ile reddedilmiştir.
Bilahare mahkemeler, doktorları, başvuranlara manevi tazminat ödemeye mahkum etmişlerdir.
ŞİKAYETLER
AİHSnin 2. maddesine atıfta bulunarak, başvuranlar, kendilerine göre doktorların ihmali nedeniyle oğullarının askerlik hizmeti sırasında ölmesinden şikayetçi olmuşlardır.
AİHSnin 6. maddesine atıfta bulunarak başvuranlar, iç hukukta dava haklarının düşmesinden şikayetçi olmuşlardır. Başvuranlar ayrıca, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin bağımsız ve tarafsız bir mahkeme olmadığını iddia etmişlerdir.
Benzer iddialara dayanarak başvuranlar, AİHSnin 13. ve 17. maddelerinin de ihlal edildiğini ifade etmişlerdir.
HUKUK
16 Mayıs 2009 tarihinde, AİHM, başvuran taraf tarafından imzalanan izleyen beyanı almıştır:
Başvuranın avukatı sıfatıyla, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin, AİHMde görülmekte olan sözkonusu başvuru kaynaklı davanın dostane çözüme kavuşturulması amacıyla, başvuranlar Ali Haydar Fırat ve Hanım Fırata karşılıksız olarak 10. 000 Euro (on bin Euro) tutarını ödemeye hazır olduğunu not ediyorum. Bu miktar maddi, manevi her türlü tazminat ile masraf ve harcamaları kapsamakta olup tüm vergilerden muaf olarak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin AİHSnin 37/1 maddesi uyarınca verdiği kararın bildirilmesini müteakip üç ay içinde ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Y.T.L. ye çevrilmek suretiyle ödenecektir. Ödemenin öngörülen süre içerisinde yapılmaması durumunda, söz konusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar geçecek süre için Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit oranda basit faiz uygulanacaktır. Ali Haydar Fırat ve Hanım Fırat bu öneriyi kabul etmekte ve sözkonusu başvuruya yol açan olaylar hususunda Türkiye Cumhuriyeti aleyhindeki diğer tüm taleplerden vazgeçmektedirler. Ali Haydar Fırat ve Hanım Fırat davanın nihai sonuca ulaştığını bildirir.
20 Mayıs 2009 tarihinde, AİHM, Hükümetten izleyen beyanı almıştır.
Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin, AİHMde görülmekte olan sözkonusu başvuru kaynaklı davanın dostane çözüme kavuşturulması amacıyla, başvuranlar Ali Haydar Fırat ve Hanım Fırata karşılıksız olarak 10.000 Euro (on bin Euro) tutarını ödemeye hazır olduğunu not ediyorum. Bu miktar maddi, manevi her türlü tazminat ile masraf ve harcamaları kapsamakta olup tüm vergilerden muaf olarak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin AİHSnin 37/1 maddesi uyarınca verdiği kararın bildirilmesini müteakip üç ay içinde ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Y.T.L. ye çevrilmek suretiyle ödenecektir. Ödemenin öngörülen süre içerisinde yapılmaması durumunda, söz konusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar geçecek süre için Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit oranda basit faiz uygulanacaktır. Bu tutarın ödenmesi, davanın nihai çözüme kavuşturulmasını teşkil edecektir .
AİHM, tarafların üzerinde uzlaştıkları dostane çözümü dikkate almaktadır. AİHM, bu çözümün Sözleşme ve Protokollerde tanımlanan insan haklarına saygı ilkesine uygun olduğu kanaatindedir ve başvurunun incelenmesine devam etmeyi haklı gösterecek kamu düzenine ilişkin hiçbir gerekçe görememektedir (AİHSnin in fine 37/1 maddesi). Sonuç olarak, davanın kayıttan düşürülmesi uygun olacaktır.
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AİHM, OYBİRLİĞİYLE,
Davanın kayıttan düşürülmesine karar vermiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy