(AİHS m. 5, 6, 37) (765 S. K. m. 168) (SALDUZ - TÜRKİYE DAVASI)
DOSTANE ÇÖZÜM KARARININ ÖZET ÇEVİRİSİ
(Başvuru no. 34046/03)
22 Eylül 2009
OLAYLAR
1950 doğumlu başvuran Ahmet Mete, başvurunun yapıldığı sırada Nazilli cezaevinde hapis cezasını çekmekteydi. AİHM önünde İzmir Barosuna bağlı avukat Adnan Terece tarafından temsil edilmiştir.
Başvuran 8 Temmuz 2001 tarihinde polis memurları tarafından, yasadışı PKK (Kürdistan İşçi Partisi) örgütüne üye olduğu şüphesiyle Mardin Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şubesinde görevli polis memurları tarafından yakalanmıştır.
Gözaltında tutulduğu sırada ve peşinden savcı ve hâkim önüne çıkarıldığında avukatı bulunmaksızın sorgulanmıştır. Başvuran polise verdiği ifadesinde PKKyla bağlantısını kabul etmiştir.
Başvuran tutuklanmış ve hakkında yukarıdaki suçlardan dava açılmıştır. 19 Eylül 2002 tarihinde İzmir Devlet Güvenlik Mahkemesi başvuranı işlediği iddia edilen suçlardan suçlu bulmuş, Türk Ceza Kanununun 168. Maddesi uyarınca on iki yıl altı ay hapis cezasına çarptırmıştır. Mahkeme başvuranı mahkûm ederken, başvuranın polise, savcıya ve hâkime avukatı olmaksızın verdiği ifadeye atıfta bulunmuştur. Yargıtay 4 Mart 2003 tarihinde başvuranın mahkûmiyetini onamıştır.
Başvuran AİHSnin 5. ve 6. maddeleri kapsamında AİHMye yargılamanın erken safhasında hukuki destek alamaması da dâhil olmak üzere çeşitli şikâyetlerde bulunmuştur.
HUKUK
AİHM, Hükümetten izleyen deklarasyonu almıştır:
Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde derdest adı geçen başvurunun dostane çözümünü teminen, Ahmet Meteye ex gratia 2.000 EUR (iki bin EUR) ödemeye hazır olduğunu beyan ederim.
Maddi ve manevi zararlarla yargılama giderlerini de kapsayan bu meblağ, uygulanabilecek her türlü vergiden muaf olarak, ödeme tarihinde uygulanan kur üzerinden Türk Lirasına çevrilecektir. Meblağ, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 37/1 maddesi uyarınca AİHM kararı tarihinden itibaren üç ay içinde ödenecektir. Sözkonusu meblağın üç ay içinde ödenmemesi halinde, Hükümet, ödeme gerçekleşinceye kadar, Avrupa Merkez Bankasının uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle oluşacak faiz oranına göre basit faiz ödemeyi taahhüt eder. Bu ödeme, davanın nihai çözümünü teşkil edecektir.
AİHM, başvuranın temsilcisi tarafından imzalanmış olan izleyen deklarasyonu almıştır:
Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde derdest adı geçen başvurunun dostane çözümünü teminen, Ahmet Meteye ex gratia 2.000 EUR (iki bin Euro) ödemeye hazır olduğunu kaydettim.
Hem maddi ve manevi zararları hem de davayla ilgili tüm yargılama giderlerini karşılayacak olan bu meblağ, ödeme tarihinde uygulanan kur üzerinden Türk Lirasına çevrilecektir. Meblağ, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 37/1 maddesi uyarınca AİHM kararı tarihinden itibaren üç ay içinde ödenecektir. Belirtilen üç aylık sürenin dolması halinde, Avrupa Merkez Bankasının uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle oluşacak faiz oranına göre basit faiz ödenecektir.
Teklifi kabul ediyor ve bu başvuruya yol açan olaylar hususunda Türkiye aleyhindeki iddialardan vazgeçiyoruz. Bu şekilde, davanın nihai olarak karara bağlandığını bildiririz.
AİHM, taraflar arasında varılan dostane çözümü dikkate almıştır. Çözümün, AİHS ve Protokollerinde öngörülen insan haklarına saygı temeline dayandığı hususunda tatmin olmuştur ve başvurunun incelenmesinin devamını haklı çıkaracak kamu yararına hiçbir neden tespit etmemiştir (AİHSnin in fine 37/1 maddesi). Bununla beraber, AİHM, adaletin muntazam işleyişi için gerekli olan koşulları göz önünde bulundurarak, Hükümetin, başvuranın talep etmesi halinde, AİHSnin 6/1 maddesi hükümleriyle uyumlu olarak başvuranın yeniden yargılanmasına izin verilmesi için tüm tedbirlerin alınmasını sağlaması gerektiği kanısındadır (bkz. Salduz - Türkiye (BD), 36391/02).
Yukarıda belirtilenler ışığında dava kayıttan düşürülmelidir.
Bu gerekçelere dayanarak, AİHM, oybirliği ile
Başvurunun kayıtlardan düşürülmesine karar vermiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy