(AİHS m. 6, 35) (MÜDÜR TURGUT VE DİĞERLERİ V. - TÜRKİYE DAVASI) (ÜMMÜHAN KAPLAN DAVASI - TÜRKİYE DAVASI) (RIFAT DEMİR V. - TÜRKİYE DAVASI) (YİĞİTDOĞAN - TÜRKİYE DAVASI)
(Başvuru no: 18741/04)
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başkan
Andras Sajo,
Yargıçlar
Helen Keller,
Robert Spano,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Abel Camposun katılımıyla 23 Haziran 2015 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), ekte belirtilen yukarıdaki başvuruları gözönünde bulundurarak yapılan müzakereler çerçevesinde aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR
1. Başvuranların isimlerinin belirtildiği liste ekte yer almaktadır. Türk Hükümeti (Hükümet) kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
A. Davanın koşulları
2. Dava konusu olaylar, taraflarca bildirildiği şekliyle aşağıdaki gibi özetlenebilir.
3. Başvuranlar, farklı tarihlerde, çeşitli hukuk mahkemeleri önünde dava açmışlardır. Bazı davalar yıllarca sürmüştür, bazıları ise yerel mahkemeler önünde halen derdesttir. Başvurulara ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
B. İlgili iç hukuk kuralları ve uygulamalar
4. İlgili iç hukuk kurallarına ilişkin açıklamalar, Turgut ve Diğerleri / Türkiye ((k.k.), no. 4860/09, §§ 19-26, 26 Mart 2013) kararında yer almaktadır.
ŞİKAYET
5. Başvuranlar, Sözleşmenin 6/1 maddesine dayanarak, yerel mahkemeler önündeki yargılamaların makul bir süre içerisinde sonuçlandırılmadığı hususunda şikayetçi olmuşlardır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
6. Mahkeme, somut davalarda Sözleşmeye dayanılarak dile getirilen temel konuların benzer oluşunu dikkate alarak, başvuruları birleştirmeye ve tek bir karar kapsamında değerlendirmeye karar vermiştir.
7. Başvuranlar, yargılamaların uzunluğunun, Sözleşmenin 6/1 maddesinde belirtilen makul süre koşuluna aykırı olduğundan şikayet etmişlerdir.
8. Hükümet, 6384 sayılı Kanun uyarınca, yargılamaların uzunluğu ve kararların icra edilmemesine ilişkin başvurulara yönelik yeni bir hukuk yolu olarak Tazminat Komisyonunun kurulduğunu belirtmiştir. Hükümet, başvuranların Tazminat Komisyonuna başvuruda bulunmamaları nedeniyle, iç hukuk yollarını tüketmediklerini ileri sürmüştür: bu gerekçe, Mahkeme tarafından Turgut ve Diğerleri ((k.k.), no. 4860/09, 26 Mart 2013) kararında da kabul edilmiştir.
9. Mahkeme, Hükümetin de belirttiği şekilde, Ümmühan Kaplan / Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) davasında pilot karar usulünün uygulanmasının ardından yeni bir iç hukuk yolunun oluşturulduğunu gözlemlemektedir. Sonrasında ise, yukarıda anılan Turgut ve Diğerleri davasına ilişkin kararında, başvuranların iç hukuk yollarını, diğer deyişle söz konusu yeni hukuk yolunu tüketmedikleri gerekçesiyle yeni bir başvuruyu kabul edilemez bulmuştur. Mahkeme bu şekilde, bu yeni hukuk yolunun öncelikli olarak erişebilir olduğu ve uzun yargılama şikayetlerine ilişkin makul bir tazminat imkanı sağlamaya elverişli olduğu kanısına varmıştır.
10. Mahkeme, yukarıda anılan Ümmühan Kaplan davasına ilişkin kararında (77. paragrafında), Hükümete halihazırda tebliğ edilmiş olan bu tür başvurulan normal usul kapsamında inceleyebileceğini vurgulamıştır.
11. Ancak, Hükümetin başvuranların 6384 sayılı Kanunla oluşturulan yeni hukuk yolundan faydalanmadıkları konusundaki ilk itirazını dikkate alan Mahkeme; Turgut ve Diğerleri davasında vardığı kanaati yinelemektedir. Bu nedenle, hukuk yargılamalarının aşırı uzunluğuna yönelik şikayetin, iç hukuk yollarının tüketilmemesi sebebiyle, Sözleşmenin 35. maddesinin 1 ve 4. fıkraları uyarınca reddedilmesine karar vermiştir (bk. Rıfat Demir / Türkiye, no. 24267/07, § 35, 4 Haziran 2013; ve Yiğitdoğan / Türkiye (no. 2), no. 72174/10, § 59, 3 Haziran 2014).
İşbu gerekçelerle, Mahkeme, oybirliğiyle,
Başvuruları birleştirmeye ve
Başvuruların kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiş olup, 16 Temmuz 2015 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir. (¤¤)
EK
Başvuran adı,
No. Başvuru Başvuru doğum tarihi, Avukatın adı Yerel mahkemelerce verilen
no. tarihi ikamet yeri kararların tarihi ve referans
numaraları
1. 18741/04 19/01/2004 Bedii Burak Hıdır YILDIZ Gelendost Kadastro
BOZBEY Mahkemesi
1966 -Isparta 1996/015 E,
1999/001 K.
1997/001 E,
1999/004 K.
Yargılamalar,
Yargıtay önünde
Başvuran adı,
No. Başvuru Başvuru doğum tarihi, Avukatın adı Yerel mahkemelerce verilen
no. tarihi ikamet yeri kararların tarihi ve referans
numaraları
derdesttir.
2. 48454/06 22/11/2006 Nesrin Gökçen Ankara İdare Mahkemesi
YILMAZ ZORCU
1950 - Ankara 2003/456 E, 2003/599 K.
Dava, 7 Temmuz 2006
tarihinde kesinleşmiştir.
3. 20637/07 04/05/2007 Binali Metin Taylan Posof Sulh Hukuk
ÇINAR ÖZYILMAZ Mahkemesi 1996/73 E,
1932 - Ardahan 2005/32 K.
Dava, Posof Asliye Hukuk
Mahkemesine gönderilmiştir.
Yargılamalar söz konusu
mahkeme önünde derdesttir.
4. 28997/08 09/06/2008 İbrahim Metin Küçükçekmece Asliye
GÜNEY FİLORİNALI Hukuk Mahkemesi
1949 - İstanbul 2006/555 E, 2006/592 K.
Dava, 4 Aralık 2007
Tarihinde kesinleşmiştir.
5. 38848/08 04/08/2008 Ercüment Erdinç Eskişehir İdare Mahkemesi
ÖZTÜRK TOKLU 2003/169 E, 2004/1306 K.
1961 - Eskişehir Danıştay
2005/1468 E, 2007/5334 K.
Düzeltme talebine ilişkin
yargılamalar, Danıştay
önünde derdesttir.
Full & Egal Universal Law Academy