(AİHS m. 6, 34, 41, 44) (CORIGLIANO - İTALYA DAVASI)
(Başvuru no: 33634/04)
KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ
STRAZBURG
2 Aralık 2008
İşbu karar Sözleşmenin 44/2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecek olup şekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.
USUL
T.C. vatandaşı Turgay Kadiroğlu (başvuran) tarafından Türkiye Cumhuriyeti aleyhine, 21 Temmuz 2004 tarihinde, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Sözleşmenin (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi - AİHS) 34. maddesi uyarınca yapılan 33634/04 numaralı başvuru sonucu bu dava görülmektedir.
OLAYLAR
1960 doğumlu olan başvuran Samsunda ikamet etmektedir.
Başvuran çekte tahrifat yapma suçuyla 12 Ekim 1998 tarihinde polis tarafından sorgulanmıştır. 16 Temmuz 1999 tarihinde hakkında dava açılan başvuran Samsun Ağır Ceza Mahkemesi tarafından iki yıl iki ay hapis cezasına çarptırılmıştır. Ön soruşturmada eksiklikler bulunduğu gerekçesiyle 4 Mart 2004 tarihinde bu karar bozulmuştur. Başvuran 1 Mart 2007 tarihinde beraat etmiş ve taraflar temyize gitmediğinden karar takip eden 9 Mayısta nihai hale gelmiştir.
HUKUK
AİHSnin 6/1 maddesine atıfta bulunan başvuran yargılama süresinin aşırı uzun olduğunu öne sürmektedir.
Hükümet bu iddiaya karşı çıkmakta ve dikkate alınması gereken dönemin başlama tarihinin 16 Temmuz 1999 olduğunu belirtmektedir.
AİHM AİHSnin 35. maddesinin 3. paragrafı gereğince yapılan şikayetin hiçbir kabuledilemezlik gerekçesiyle karşı karşıya bulunmadığını saptamaktadır. Başvuru kabuledilebilir niteliktedir.
AİHM esas ile ilgili olarak Hükümetin tespitinin aksine kaydedilmesi gereken dönemin başvuranın «sanık»- kelimenin otonom ve somut anlamıyla- sıfatıyla sorgulandığı 12 Ekim 1998 tarihinde başlayıp 9 Mayıs 2007 tarihinde kararın nihai hale gelmesiyle sona erdiğini gözlemlemektedir (Bkz. diğer birçokları arasında Corigliano-İtalya kararı, 10 Aralık 1982 ve Imbrioscia-İsviçre kararı 24 Kasım 1993).
Bu durumda yargılama süresi sekiz yıl yedi aydır. AİHM bu başvurudaki benzer şikayetleri ortaya koyan başvuruları daha önce de incelediğini, bu konudaki yerleşik içtihadından ileri gelen kıstaslar ışığında «makul süre» ilkesinin ihlal edildiği sonucuna vardığını hatırlatır (Bkz. diğer birçokları arasında Pelissier ve Sassi-Fransa kararı no: 25444/94).
Bu başvuruda farklı bir sonuca varmasını gerektirecek herhangi bir unsurun bulunmayışında AİHM, aynı gerekçeye dayanarak AİHSnin 6/1 maddesinin ihlal edildiğini kaydetmektedir.
Geriye incelenecek husus başvuranın 41. maddeye dayalı olarak öne sürdüğü tazminat talepleridir. Başvuran uğradığı gelir kaybı nedeniyle 120.000 Euro maddi tazminat ve 120.000 manevi tazminat talep etmektedir.
Hükümet doğrulanmayan bu meblağlara karşı çıkmaktadır.
AİHM bu talep ile tespit edilen ihlal arasında illiyet bağı kurulamadığından maddi tazminata ilişkin bu talebi reddetmektedir.
Buna karşılık AİHM Avrupa Merkez Bankasının marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranının üç puan fazlasına eşit oranda faiz uygulanarak başvurana manevi tazminat olarak 4.500 Euro ödenmesini kararlaştırır.
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, MAHKEME, OYBİRLİĞİYLE,
1.Başvurunun kabuledilebilir olduğuna;
2. AİHSnin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;
3. a) AİHSnin 44 / 2 maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde, miktara yansıtılabilecek her türlü vergi ve masraflarla birlikte, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden YTL.ye çevrilmek üzere Savunmacı Hükümet tarafından başvurana 4.500 (dört bin beş yüz) Euro manevi tazminat ödenmesine;
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapıldığı tarihe kadar Hükümet tarafından, Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan fazlasına eşit oranda faiz uygulanmasına;
4. Adil tatmine ilişkin diğer taleplerin reddine;
KARAR VERMİŞTİR.
İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHMnin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3. paragraflarına uygun olarak 2 Aralık 2008 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy