(AİHS 41, 44, 1 NOLU PROTOKOL) (TURGUT VE DİĞERLERİ - TÜRKİYE DAVASI)
(Başvuru No: 37171/04)
STRAZBURG
22 Şubat 2011
(Adil tatmin)
HUKUK
A. Tazminat
Başvuran maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürmekte, taşınmazın gerçek değerine karşılık geldiğini düşündüğü maddi tazminat için 450.000 Euro talep etmektedir.
Başvuran bu talebini destekleyici iki bilirkişi raporunu sunmaktadır.
İlk rapor başvuranın değer tespit davası istemiyle 14 Mayıs 2010 tarihinde başvurduğu Pendik Sulh Hukuk Mahkemesinin tayin ettiği bir inşaat mühendisi ve bir ziraat mühendisinden oluşan iki bilirkişi tarafından hazırlanmıştır. Bilirkişi, mahkemeye başvurulan tarihte m2 birim fiyatı 52 TL. (yaklaşık 27 Euro/m2) üzerinden toplam 17.000 m2lik taşınmazın değerini 462.000 Euro (889.780 TL) olarak tespit etmiştir. Bununla birlikte, bu rapora inşaat mühendisi tarafından eklenen karşı görüşe göre m2si 20 TL.den (yaklaşık 10 Euro/m2) arazinin değeri 178.000 Eurodur. (340.000 TL).
İkinci rapor değer tespit istemiyle 22 Haziran 2010 tarihinde başvurulan Pendik Sulh Hukuk Mahkemesinin tayin ettiği iki ziraat mühendisi tarafından düzenlenmiştir. Bu rapora göre mahkemeye başvurulduğu tarihte taşınmazın değeri m2 birim fiyatı 53 TL. (yaklaşık 27,75 Euro/m2) üzerinden 466.000 Eurodur (910.996 TL).
Başvuran ayrıca 5.000 Euro manevi tazminat talep etmektedir.
Hükümet AİHMyi bu talepleri reddetmeye davet etmektedir. Hükümete göre AİHM esas kararında mülkiyetten yoksun bırakılma nedeniyle değil her türlü tazminatın yokluğunda adil dengenin başvuran aleyhine bozulması sonucu Ek 1 nolu Protokolün 1. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmıştır. Hükümet 2007 yılından bu yana iç hukukta başvuru yollarının mevcut olduğunu ve başvuranın tazminat talepleriyle iç hukuktaki yargı yollarına gitmesi gerektiğini belirtmektedir. Hükümet AİHMden 41. madde uyarınca yapılan talepleri değerlendirirken iç hukuk yollarının mevcut olduğu hususunu göz önünde bulundurmasını talep etmektedir.
Hükümet ayrıca taşınmazın değerini belirlemek adına bilirkişiler tarafından tespit edilen tutarlara ve bunların hesaplanma yöntemine karşı çıkmaktadır. Hükümet son olarak başvuranın maddi ve manevi tazminat taleplerinin aşırı olduğunu savunmaktadır.
AİHM mahkemenin bu konuda yerleşik içtihadından ileri gelen esaslarına göndermede bulunmaktadır (Bkz. Turgut vd.-Türkiye (adil tatmin) 13 Ekim 2009 ve mevcut kararda sözü edilen içtihat).
AİHM kendisine sunulan bilirkişi raporlarını dikkate alarak ve hakkaniyete uygun, her türlü vergiden muaf tutulmak üzere başvurana 400.000 Euro maddi tazminat ödenmesini uygun görmektedir.
AİHM manevi tazminat ile ilgili olarak dava koşullarının adil tatmin açısından yeterli olduğuna itibar etmektedir (sözü edilen Turgut vd.).
B. Yargılama masraf ve giderleri
Başvuran yargılama masraf ve giderleri için 760 Euro talep etmekte, bu bağlamda dosyaya değer tespit davalarına değin yapılan yargı giderlerini gösterir 1.543 TL tutarındaki (yaklaşık 780 Euro) makbuzu eklemektedir. Başvuran temsil giderleri hususunda takdiri AİHMye bırakmaktadır.
Hükümet AİHMyi gerekli kanıtlayıcı belgelerle desteklenmeyen bu talepleri reddetmeye çağırmaktadır.
AİHMnin yerleşik içtihadına göre bir başvuran gerçekliğini, gerekliliğini kanıtladığı makul miktarlardaki yargı giderlerini elde edebilir (Iatridis-Yunanistan (adil tatmin), no: 31107/96). Bu başvuruda sunulan deliller ve sözü edilen kıstaslar ışığında AİHM, başvurana makul olarak 760 Euro ödenmesini uygun görmektedir.
C. Gecikme faizi
AİHM, gecikme faizinin Avrupa Merkez Bankasının marjinal kredi faiz oranına üç puanlık bir artış eklenerek belirlenmesini uygun görmektedir.
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AİHM, OYBİRLİĞİYLE,
1. a) AİHSnin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TLye çevrilmek ve her türlü vergiden muaf tutulmak üzere Savunmacı Hükümet tarafından başvurana 400.000 (dört yüz bin) Euro maddi tazminat ve yargılama masraf ve giderleri için 760 (yedi yüz altmış) Euro ödenmesine;
b) yukarıda belirtilen sözkonusu sürenin sona erdiği tarihten ödemenin yapılmasına kadar geçen süre için, sözkonusu meblağlara, Avrupa Merkez Bankasının anılan dönem için geçerli olan marjinal kredi faiz oranına üç puanlık bir artış eklemek suretiyle belirlenecek basit faiz uygulanmasına;
2. Adil tatmine ilişkin diğer taleplerin reddine;
KARAR VERMİŞTİR.
İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHMnin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3. paragraflarına uygun olarak 22 Şubat 2011 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy