(AİHS. m. 6, 35, 44) (TENDİK VE DİĞERLERİ - TÜRKİYE DAVASI)
(Başvuru no: 43945/04)
KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ
STRAZBURG
23 Mart 2010
İşbu karar AİHSnin 44/2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecektir. Şekli düzeltmelere tabi olabilir.
USUL
Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (43945/04) nolu davanın nedeni, T.C. vatandaşı Bahri Bostanın (başvuran) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine 20 Eylül 2004 tarihinde İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Sözleşmenin (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi - AİHS) 34. maddesi uyarınca yapmış olduğu başvurudur.
Başvuran, Ankara Barosu avukatlarından Z. Aşçıoğlu tarafından temsil edilmektedir.
OLAYLAR
DAVANIN KOŞULLARI
Başvuran, 1964 doğumludur ve Ankarada ikamet etmektedir.
22 Mayıs 1998 tarihinde, başvuran, Savunma Bakanlığına bağlı çalıştığı yerde çalışma koşullarına bağlı olarak meydana gelen kısmi iş gücü kaybı oranının tespit edilmesi için Milli Savunma Bakanlığı hakkında Ankara İş Mahkemesinde dava açmıştır.
Sözkonusu mahkemede otuz dokuz duruşma gerçekleştirilmiş ancak hiçbirinde başvuranın talebi yerine getirilmemiştir.
15 Aralık 2004 tarihli bir kararla, bilirkişi raporlarını toplamasının ardından, mahkeme, hiçbir iş gücü kaybının ortaya konmadığı gerekçesi ile başvuranın talebini reddetmiştir.
28 Mart 2005 tarihli bir kararla, Yargıtay, ilk derece mahkemesinin kararını onamıştır.
HUKUK
I. AİHSNİN 6/1 MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA
Başvuran, yargılama süresinin AİHSnin 6/1 maddesi ile öngörülen makul süre ilkesini ihlal ettiğini ileri sürmektedir.
Kabuledilebilirliğe ilişkin olarak, Hükümet, sözkonusu şikayeti ulusal mahkemeler önünde sunmaması nedeniyle başvuranın iç hukuk yollarını tüketmediğini savunmaktadır.
AİHM, Türk hukuk düzeninin yargılanabilirlere cezai yargılama süresinin çok uzun olmasından şikayetçi olma imkanı sağlayan etkili bir iç hukuk yolu sunmadığı tespitinde bulunarak daha önce benzer bir itirazı reddetmiştir (Tendik ve diğerleri-Türkiye, başvuru no: 23188/02, 22 Aralık 2005). AİHM, aynı gerekçe ile Hükümetin itirazını reddetmektedir.
AİHSnin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde başvurunun dayanaktan yoksun olmadığını kaydeden AİHM, ayrıca, başka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle başvuru kabuledilebilir niteliktedir.
Esas ile ilgili olarak, AİHM, ihtilaflı yargılamanın, davanın açıldığı tarih olan 22 Mayıs 1998 tarihinde başladığını ve Yargıtay karar tarihi olan 28 Mart 2005 tarihinde sona erdiğini kaydetmektedir. Dolayısıyla sözkonusu yargılama iki dereceli yargıda altı yıl on aydan fazla sürmüştür.
AİHM, mevcut davada ortaya konan sorunlara benzer sorunları müteaddit defalar incelemiş ve konuya ilişkin sahip olduğu içtihattan doğan kriterleri göz önüne aldığında makul süre gerekliliğinin ihlal edildiğini tespit etmiştir (Frydlender-Fransa, başvuru no: 30979/96). İşbu davada farklı bir sonuca ulaşmak için hiçbir neden göremeyen AİHM, AİHSnin 6/1 maddesinin ihlal edildiği kanaatindedir.
AİHSnin 41. maddesinin uygulanması ile ilgili olarak, başvuran, maruz kaldığı manevi zarar için 30.000 Euro talep etmektedir. Başvuran, yargılama masraf ve giderlerine ilişkin miktarı AİHMnin takdirine bırakmaktadır.
Hükümet sözkonusu iddialara karşı çıkmaktadır.
AİHM, belgelendirilmediğinden dolayı yargılama masraf ve giderlerine ilişkin talebi reddetmektedir. Buna karşın, AİHM, hakkaniyete uygun olarak başvurana, Avrupa Merkez Bankasının marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı orana üç puanlık bir artış eklenerek belirlenen gecikme faizi ile birlikte 3.600 Euro manevi tazminat ödenmesi gerektiği kanaatindedir.
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AİHM, OYBİRLİĞİYLE,
1. Başvurunun kabuledilebilir olduğuna;
2. AİHSnin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;
3. a) AİHSnin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilmek üzere, Savunmacı Devlet tarafından başvurana miktara yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutularak 3.600 Euro (üç bin altı yüz Euro) manevi tazminat ödenmesine;
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet tarafından, Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan fazlasına eşit oranda basit faiz uygulanmasına;
4. Adil tatmine ilişkin diğer tüm taleplerin reddine;
KARAR VERMİŞTİR.
İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHMnin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3. paragraflarına uygun olarak 23 Mart 2010 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy