(AİHS m. 6, 35) (ÜMMÜHAN KAPLAN DAVASI - TÜRKİYE DAVASI) (MÜDÜR TURGUT VE DİĞERLERİ V. - TÜRKİYE DAVASI)
(Başvuru No. 26662/05)
KARAR
STRAZBURG
KABULEDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Erdal Kılıçöz / Türkiye davasında,
Başkan
Neboja Vucinic,
Yargıçlar
Paul Lemmens
Robert Spano
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Abel Campos un katılımıyla 15 Nisan 2014 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 12 Temmuz 2005 tarihli yukarıdaki başvuruyu dikkate alarak gerçekleştirilen müzakereler sonrasında aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR
1. Başvuran Erdal Kılıçöz 1968 doğumlu olup İstanbulda ikamet etmekte olan bir Türk vatandaşıdır. Mahkeme önünde İstanbulda görev yapmakta olan avukat Y. Kömürcü tarafından temsil edilmiştir.
Türk Hükümeti (Hükümet) kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
A. Davanın olayları
2. Tarafların bildirdiği şekliyle davanın olayları aşağıdaki gibi özetlenebilir.
3. Başvuran 19 Haziran 2003 tarihinde cinayete teşebbüs şüphesiyle gözaltına alınmıştır.
4. Bakırköy Sulh Ceza Mahkemesi hakimi, aynı gün içerisinde başvuranın tutuklanmasına karar vermiştir. Bakırköy Cumhuriyet savcısı, 16 Temmuz 2003 tarihinde, başvuran ve diğer dört kişi hakkında, cinayete teşebbüs, suç işlemek amacıyla örgüt kurma, kaçakçılık ve dolandırıcılık suçlarını kapsayan bir iddianame hazırlamıştır.
5. Başvuran 8 Mart 2005 tarihinde tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakılmıştır.
6. Yerel mahkeme, 26 Aralık 2007 tarihinde başvuranı cinayete teşebbüs suçundan üç ay üç gün hapis cezasına mahkûm etmiştir.
7. Başvuran 7 Mart 2008 tarihinde, 26 Aralık 2007 tarihli karara karşı itirazda bulunmuştur.
8. Dava dosyasındaki bilgilere göre, bu dava halen derdesttir.
B. İlgili İç Hukuk Kuralları
9. İlgili iç hukuk kurallarına ilişkin bilgilerin örneği, Müdür Turgut ve Diğerleri / Türkiye ((k.k.) No. 4860/09, §§ 19-26 26 Mart 2013) davasında görülebilir.
ŞİKAYET
10. Başvuran, Sözleşmenin 6 § 1 maddesi uyarınca, makul süre içerisinde yargılanmadığını ileri sürmüştür.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
11. Başvuran yargılamaların uzunluğunun, Sözleşmenin aşağıda belirtilen 6 § 1 maddesinde yer alan makul süre ilkesine uygun olmadığı konusunda şikayette bulunmuştur.
Herkes davasının ... cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan ... bir mahkeme tarafından ... makul bir süre içerisinde görülmesini isteme hakkına sahiptir.
12. Mahkeme Türkiyede, Ümmühan Kaplan / Türkiye (No. 24240/07, 20 Mart 2012) davasında pilot karar usulünün uygulanmasının ardından yeni bir iç hukuk yolunun oluşturulduğunu gözlemlemektedir. Mahkeme Müdür Turgut ve Diğerleri / Türkiye (No. 4860/09, 26 Mart 2013) kararında, yeni bir iç hukuk yolunun öngörülmesi sebebiyle başvuranların iç hukuk yollarını tüketmedikleri gerekçesiyle başvurunun kabul edilemez olduğuna karar verdiğini hatırlatmaktadır. Mahkeme bu şekilde, bu yeni hukuk yolunun yargılamaların uzunluğuna ilişkin şikayetler açısından makul bir tazmin sunduğu ve erişilebilir olduğu kanısına varmıştır.
13. Mahkeme, Ümmühan Kaplan/Türkiye (yukarıda anılan, § 77) kararında, Hükümete daha önceden iletilmiş olan bu tür başvurulan incelemeye devam edebileceğini vurgulamıştır.
14. Hükümet, yargılamaların uzunluğundan şikayetçi olan kişilerin şikayetlerinin, Sözleşme kapsamında tazmin edilebilmesi için bir hukuk yolu sunan 6384 sayılı Kanunu göz önüne alarak; Mahkemenin, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle bu başvurunun kabul edilemez olduğuna karar vermesini talep etmiştir. Başvuranlar Hükümetin bu yöndeki görüşüne itiraz etmişlerdir.
15. Yukarıda anılan Müdür Turgut ve Diğerleri davası ışığında, başvuranın, iç hukuk yollarının tüketilmesi yükümlülüğünden muaf tutulması için herhangi istisnai bir durum bulunmamaktadır. Bu nedenle, başvuran 6384 sayılı Kanunla öngörülen yeni hukuk yolunu kullanmalıdır.
16. Bu şikayet, iç hukuk yollarının tüketilmemesi sebebiyle, Sözleşmenin 35 §§ 1 ve 4 maddeleri uyarınca reddedilmelidir.
İşbu gerekçelerle Mahkeme oybirliğiyle, Başvurunun kabul edilemez olduğuna karar vermiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy