(AİHS m. 6, 34, 35, 41, 44) (1602 S. K. m. 52) (MİRAN - TÜRKİYE DAVASI) (TOPAL - TÜRKİYE DAVASI) (GÜNER ÇORUM - TÜRKİYE DAVASI) (AKSOY (EROĞLU) - TÜRKİYE DAVASI)
(Başvuru no. 38011/05)
KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ
STRAZBURG
29 Eylül 2009
İşbu karar AİHSnin 44/2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecektir. Şekli düzeltmelere tabi olabilir.
USUL
Bu dava, Mustafa Merdan (başvuran) adlı T.C. vatandaşı tarafından Türkiye Cumhuriyeti aleyhine, 19 Ekim 2005 tarihinde, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Sözleşmenin (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi - AİHS) 34. maddesi uyarınca yapılan 38011/05 numaralı başvuru sonucu görülmektedir.
Başvuran İstanbul Barosu avukatlarından G. Bağcı tarafından temsil edilmektedir.
OLAYLAR
DAVANIN KOŞULLARI
1971 doğumlu başvuran Şırnakta ikamet etmektedir.
Türk Silahlı Kuvvetlerinde topçu yüzbaşı olan başvuran, başka bir garnizona atanmasının iptali için, 8 Haziran 2004 tarihinde, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde Savunma Bakanlığı hakkında dava açmıştır.
Savunma Bakanlığı, savunmasında başvuranın atamasının yasalara uygun olduğunu savunmuş, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin incelemesi için 1602 Sayılı Kanunun 52 (4) maddesi kapsamında argümanlarını destekleyici bir takım gizli belgeler sunmuştur. Bu belgeler başvurana bildirilmemiştir.
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 15 Şubat 2005 tarihinde başvuranın atamasının yasalara aykırı olmadığına karar vermiş, başvuranın talebini reddetmiştir. Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, bu kararı alırken, diğer hususlar meyanında, 1602 Sayılı Kanunun 52 (4) maddesi çerçevesinde Savunma Bakanlığının sunduğu gizli belgelere dayanmıştır.
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 26 Nisan 2005 tarihinde başvuranın kararın düzeltilmesi talebini reddetmiştir.
HUKUK
I. AİHSNİN 6. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI
Başvuran Savunma Bakanlığının dava esnasında Askeri Yüksek İdare Mahkemesine sunduğu gizli bilgi ve belgelerin kendisine iletilmediğinden ve bunun kuvvetlerin eşitliği ilkesiyle AİHSnin 6/1 maddesi tarafından güvence altına alınan çekişmeli yargılanma hakkını ihlal ettiğinden şikayetçi olmuştur.
Hükümet, esas olarak Pellegrin - Fransa ((BD), 28541) davasındaki içtihadına dayanarak, başvuran ile Devlet arasındaki özel ilişkiden dolayı AİHSnin 6/1 maddesinin mevcut davaya uygulanamayacağını savunmuştur.
AİHM, benzer davalarda Hükümetin ortaya sürdüğü itirazları inceleyip reddettiğini kaydeder (bkz. Miran - Türkiye, 43980/04 ve Topal - Türkiye, 3055/04). AİHM, bu davada içtihadından sapmasını gerektirecek özel koşullar tespit etmemiştir. Bu nedenle Hükümetin itirazını reddeder.
AİHSnin 35. maddesinin 3. fıkrası çerçevesinde bu şikayetin dayanaktan yoksun olmadığını kaydeden AİHM, ayrıca başka bir gerekçe altında da kabuledilemezlik unsuru bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle başvuru kabuledilebilir niteliktedir.
Şikayetin esaslarıyla ilgili olarak, Hükümet başvuranın davayla ilişkili tüm bilgiye vakıf olduğunu ileri sürmüştür. Öte yandan, başvuran Askeri Yüksek İdare Mahkemesine sunulan bazı belgelerin içeriğinden iddia edildiği gibi haberdar idiyse, Hükümet sözkonusu bu belgelerin dava süresince ne amaçla gizli kaldığını açıklamamıştır.
AİHM daha önce benzer şikayetleri değerlendirdiğini ve AİHSnin 6/1 maddesinin ihlal edildiğini tespit ettiğini kaydeder (bkz. Güner Çorum - Türkiye, 59739/00; Aksoy (Eroğlu) - Türkiye, 59741/00; Miran; Topal). Hükümetin, mevcut davada içtihadından sapmasını gerektirecek bir delil veya görüş ortaya koymadığı kanısındadır.
Bu nedenle, başvuranın Askeri Yüksek İdare Mahkemesine sunulan gizli belgelere erişememesi nedeniyle, AİHSnin 6/1 maddesi ihlal edilmiştir.
II. AİHSNİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI
A. Tazminat ve yargılama giderleri
Başvuran 50.000 Euro (EUR) manevi tazminat talep etmiştir.
Hükümet haddinden yüksek olduğu gerekçesiyle bu talebe itiraz etmiştir.
AİHM, başvuranın, bu kararda AİHSnin ihlal edildiğinin tespit edilmesiyle yeterince telafi edilemeyecek derecede manevi zarara uğradığı kanısındadır. Hakkaniyete uygun surette başvurana 6.500 EUR tazminat ödenmesine hükmeder (bkz. Güner Çorum; Aksoy (Eroğlu); Miran ve Topal).
Başvuran yargılama gideri için talepte bulunmamıştır. Buna göre bu başlık altında tazminata hükmedilmez.
B. Gecikme Faizi
AİHM, Avrupa Merkez Bankasının marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına üç puanlık bir artışın eklenmesinin uygun olduğuna karar vermiştir.
BU GEREKÇELERE DAYANARAK, AİHM, OYBİRLİĞİYLE
1. Başvurunun geri kalanının kabuledilebilir olduğuna;
2. Başvuranın Askeri Yüksek İdare Mahkemesine sunulan gizli belgelere erişememesi nedeniyle AİHSnin 6. maddesinin ihlal edildiğine;
3. (a) AİHSnin 44. maddesinin 2. fıkrası gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde, Savunmacı Hükümet tarafından başvurana, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilmek üzere, uygulanabilecek her türlü vergiyle beraber 6.500 EUR (altı bin beş yüz Euro) manevi tazminat ödenmesine;
(b) yukarıda belirtilen üç aylık sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar, Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli olan marjinal kredi kolaylığı oranının üç puan fazlasına eşit oranda basit faiz uygulanmasına;
4. Başvuranın adil tatmine ilişkin diğer taleplerinin reddedilmesine
KARAR VERMİŞTİR.
İşbu karar, İngilizce olarak hazırlanmış ve Mahkeme İç Tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3. fıkraları uyarınca 29 Eylül 2009 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy