(AİHS. m. 6, 35) (ABDURRAHMAN DEMİROĞLU VE DİĞERLERİ V. - TÜRKİYE DAVASI) (TURGUT VE DİĞERLERİ - TÜRKİYE DAVASI)
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
(Başvuru no. 45115/05)
Başkan
Paul Lemmens
Yargıçlar
Ksenija Turkovic,
Jon Fridrik Kjolbr
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Abel Camposun katılımıyla 9 Şubat 2016 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), ekte belirtilen çeşitli tarihlerde yapılmış olan yukarıdaki başvuruları göz önünde bulundurarak, yapılan müzakerelerin ardından aşağıdaki şekilde karar vermiştir.
OLAYLAR
1. Hepsi Türk vatandaşı olan başvuranların isimleri ekli listede yer almaktadır. Türk Hükümeti (Hükümet) Mahkeme önünde, kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
A. Davanın koşulları
2. Dava konusu olaylar, taraflarca ibraz edildiği şekliyle, aşağıdaki gibi özetlenebilir.
3. Başvuranlar, farklı tarihlerde, sırasıyla idari makamlar aleyhine dava açmışlar ve kendilerine tazminat ödenmesine hükmedilmiştir. İlgili idari makamlar ödenmesine hükmedilmiş olan tazminatları ödememişlerdir. Aşağıdaki tabloda, söz konusu başvurulara ilişkin ayrıntılı bilgilere yer verilmiştir.
B. İlgili iç hukuk
4. İlgili iç hukuka ilişkin bilgilere Turgut ve Diğerleri/Türkiye (k.k.), no. 4860/09, 26 Mart 2013 ve Demiroğlu/Türkiye (k.k.), no. 56125/10, 4 Haziran 2013 kararlarından erişilebilir.
ŞİKAYETLER
5. Başvuranlar, kendi lehlerinde verilmiş olan yerel mahkeme kararlarına rağmen, idari makamların dava konusu tazminat miktarlarını ödememiş olduklarına ilişkin olarak Sözleşmenin 6 § 1 maddesi ve Sözleşmeye Ek 1 No.lu Protokolün 1. maddesi kapsamında şikayette bulunmuşlardır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
6. Başvuranlar, yerel mahkemelerce kendilerine ödenmesine hükmedilen tazminat miktarlarının ödenmemiş olması sonucu uğradıkları zarara ilişkin şikayette bulunmuşlardır.
7. Hükümet, 9 Ocak 2013 tarihli ve 6384 sayılı Kanun uyarınca, yargılamaların uzunluğu ve kararların icra edilmemesine ilişkin başvuruları incelemek üzere yeni bir Tazminat Komisyonunun kurulmuş olduğunu kaydetmiştir. Hükümet ayrıca, Tazminat Komisyonunun yetki alanının daha sonra, diğerlerinin yanı sıra, enflasyonun etkisi ve yargılamaların uzunluğu sebebiyle kamulaştırma tazminatı miktarında değer kaybının söz konusu olduğu yönündeki iddialara ilişkin şikayetlerin incelenmesi amacıyla 16 Mart 2014 tarihinde kabul edilen bir kararname ile genişletilmiş olduğunu kaydetmiştir. Hükümet, dolayısıyla, başvuranların Tazminat Komisyonuna herhangi bir başvuru yapmamış olmaları nedeniyle, iç hukuk yollarının tüketilmemiş olduğu gerekçesiyle başvuruların reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
8. Mahkeme, Hükümet tarafından belirtildiği üzere, Ümmühan Kaplan/Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) davasında pilot karar usulünün uygulanmasının ardından, Türkiyede yeni bir iç hukuk yolunun oluşturulduğunu gözlemlemektedir. Mahkeme, sonrasında, Demiroğlu /Türkiye ((k.k.), no. 56125/10, 4 Haziran 2013) davasında verdiği kararda, başvuranların iç hukuk yollarını, başka bir deyişle yeni oluşturulmuş olan bu hukuk yolunu tüketmedikleri gerekçesiyle, başvurunun kabul edilemez olduğuna karar vermiştir. Mahkeme, bu kararı verirken, özellikle, söz konusu yeni hukuk yolunun, makamların adli kararların gereklerini yerine getirmediklerine ilişkin şikayetler bakımından, ilk bakışta erişilebilir ve makul bir çözüm sunacak nitelikte olduğu kanısına vardığını belirtmiştir.
9. Mahkeme, Ümmühan Kaplan davasında verdiği kararda (yukarıda anılan, § 77), Hükümete hali hazırda tebliğ edilmiş olan bu tür başvuruları yine de normal usul kapsamında inceleyebileceğini vurguladığına dikkat çekmektedir.
10. Ancak, Mahkeme, Hükümetin başvuranların 6384 sayılı Kanun ile tesis edilmiş olan yeni iç hukuk yoluna başvurmamış olmalarına ilişkin ilk itirazını göz önünde bulundurarak, yukarıda anılan Demiroğlu davasında varmış olduğu sonucu yinelemektedir.
11. Yukarıda belirtilenler nedeniyle Mahkeme, başvuruların iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle Sözleşmenin 35 §§ 1 ve 4 hükümleri uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna varmaktadır.
Bu gerekçelerle, Mahkeme oybirliğiyle,
Başvuruların birleştirilmesine ve
Başvuruların kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar İngilizce dilinde tanzim edilmiş olup, 3 Mart 2016 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy