(AİHS m. 6, 37)
(Başvuru no. 26264/06)
KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ
STRAZBURG
13 Aralık 2011
USUL
Sırasıyla 1927, 1943, 1945, 1963, 1970, 1967 doğumlu başvuranlar Halil Tören, Mustafa Tören, Müslüm Tören, Necmettin Tören, Bahattin Tören ve Mehmet Tören Türk vatandaşı olup Şanlıurfada ikamet etmektedirler. Başvuranlar, Şanlıurfa Barosu avukatlarından R. Yaşar tarafından temsil edilmişlerdir.
Başvuranlar, AİHSin 6/1 maddesi uyarınca taşınmazlarına ilişkin kadastro yargılamasının uzunluğundan şikâyetçi olmuşlardır. 10 Mayıs 2010 tarihinde İkinci Daire Başkanı, şikâyeti Hükümete tebliğ etmeye karar vermiştir. Başvuruya konu olan yargılama, başvurunun tebliğ edildiği tarihe kadar 38 yıl 8 ay sürmüştür, Ekim 2011 tarihi itibarıyla Bozova Kadastro Mahkemesi önünde derdest haldedir.
AİHM önündeki dava sırasında, başvuranlardan Halil Tören vefat etmiştir. Başvuranın avukatı, 28 Haziran 2010 tarihli bir mektup ile Halil Törenin mirasçılarının başvuruyu devam ettirme talebinde bulunduğunu bildirmiştir. Buna rağmen başvuranın mirasçıları, ulusal yargılamaya müdahil olduklarını destekleyecek nitelikte bir belge sunmamışlardır. Bu bakımdan Hükümet, AİHSin 6/1 maddesi kapsamına giren konuların ölen başvuran ile yakından ilgili olduğunu, mirasçılara nakledilebilir nitelikte olmadığını ileri sürerek başvuranın mirasçılarının başvuruyu devam ettirmek için locus standi hakkının bulunmadığını ileri sürmüştür.
AİHM, 16 Eylül 2010 ve 13 Eylül 2011 tarihlerinde tarafların imzaladıkları ve Hükümetin, uygulanabilecek her türlü vergiden muaf olarak, ödeme tarihinde uygulanan kur üzerinden Türk Lirasına çevrilmek üzere, hem maddi ve manevi zararı hem de yargılama masraf ve giderlerini karşılamak için, Mustafa Tören, Müslüm Tören, Necmettin Tören, Bahattin Tören ve Mehmet Tören adlı başvuranlara ortaklaşa 18.500 Euro (on sekiz bin beş yüz Euro) ödeme taahhüdüne karşılık, başvuranların, Türkiye aleyhindeki, bu başvuruya sebebiyet veren her türlü iddialarından vazgeçtiklerini kabul ettikleri dostane çözüm deklarasyonlarını almıştır. Bahsekonu meblağ, AİHMin AİHSin 37/1. maddesi bağlamındaki kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde ödenecektir. Meblağın üç ay içinde ödenmemesi halinde, Hükümet, ödeme gerçekleşinceye kadar, Avrupa Merkez Bankasının uyguladığı marjinal kredi faiz oranına üç puan eklemek suretiyle oluşacak faiz oranına göre basit faiz ödeme yükümlülüğünü üstlenmiştir. Ödeme, davanın nihai çözümünü teşkil edecektir.
HUKUK
İlk başvuran Halil Törenin başvurusunu devam ettirmek üzere mirasçılarının ilettiği talebe ilişkin olarak AİHM, Törenin ölümünden önce ya da sonra mirasçılarının yerel mahkeme önündeki kadastro yargılamasına taraf olup olmadıklarının tespit edilmediğini kaydeder. Ayrıca AİHM, ölen kişinin akrabalarının yargılama süresinin uzunluğuna ilişkin şikâyetlerin mağdurları olarak görülmeyeceğini hatırlatır. Mevcut davada mirasçıların, Bozova Kadastro Mahkemesi önünde derdest olan yargılamalara müdahil olmadıklarını ve bu yargılamaların sürelerinin aşırı olmasından doğrudan etkilenmediklerini kaydeder. Sonuç olarak, mirasçıların başvuruyu sürdürmede hukuki menfaatleri bulunmamaktadır (bkz. diğer birçok içtihadın yanında, Georgia Makri ve Diğerleri - Yunanistan, 5977/03 ve Panchenko ve Ukrayna, 31085/05) ve AİHSin 37. maddesi uyarınca bir davanın kayıttan düşürülmesine ilişkin şartlar yerine getirilmiştir.
Başvurunun kalan kısmına ilişkin olarak AİHM, taraflar arasında varılan dostane çözümü dikkate almaktadır. AİHM, bu çözümün Sözleşme ve Protokollerinde tanımlanan insan haklarına saygı ilkesine uygun olduğu kanaatindedir ve başvurunun incelenmesine devam etmeyi gerektirecek herhangi bir gerekçe görememektedir (AİHSin 37/1 maddesi).
Yukarıda kaydedilenler göz önüne alındığında, davanın kayıttan düşürülmesi uygundur.
Yukarıdaki gerekçelere dayalı olarak, AİHM oybirliğiyle
Başvurunun, ölen başvuran Halil Tören ve mirasçıları ile ilgili olan kısmının, hukuki menfaatleri bulunmadığı gerekçesiyle kayıttan düşürülmesine,
Hükümet ile diğer başvuranlar Mustafa Tören, Müslüm Tören, Necmettin Tören, Bahattin Tören ve Mehmet Tören arasında varılan dostane çözüme dayanılarak başvurunun kalan kısmının kayıttan düşürülmesine karar vermiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy