(AİHS m. 5, 6, 37) (Yakışan - Türkiye Davası)
Türkiye aleyhine yapılan 34997/06 nolu başvuru
KARAR (Dostane Çözüm)
1 Nisan 2008
OLAYLAR
Abdulgafur Batmaz adlı başvuran 1973 doğumlu Türk vatandaşıdır ve halen Diyarbakır D-tipi Cezaevinde tutuklu bulunmaktadır. AİHM önünde Diyarbakır Barosu avukatlarından M. Özbekli tarafından temsil edilmiştir. Dava olayları, taraflarca sunulduğu şekliyle şöyle özetlenebilir:
12 Eylül 1994 tarihinde başvuran, yasadışı Hizbullah örgütünün faaliyetlerinde yer aldığı şüphesiyle gözaltına alınmış, 4 Ekim 1994 tarihinde hakkında tutukluluk kararı verilmiştir.
24 Ekim 1994 tarihinde Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi savcısı, başvuranı 27 başka sanıkla birlikte Hizbullah mensubu olmakla suçlayan bir iddianame sunmuştur.
18 Kasım 1994 tarihinde Diyarbakır DGM ilk duruşmasını gerçekleştirmiş, değişik tarihlerde başvuran ve diğer sanıklar aleyhinde açılan davalar birleştirilmiştir.
Her duruşma sonunda Diyarbakır DGM başvuranın tutukluluk halini kendi gerek görmesi veya başvuranın talebi üzerine tekrar değerlendirmiş, ancak her defasında delillerin durumu, suçun niteliği ve muhtemel cezanın ağırlığını dikkate alarak tutukluluğun devamına karar vermiştir.
Dava dosyasındaki bilgilere göre başvuranın davası halen devam etmektedir.
ŞİKÂYETLER
Başvuran AİHSnin 5/3. maddesine dayanarak tutukluluk süresinin fazla olmasından şikâyetçi olmuştur.
Başvuran, hakkında yürütülen yargılamanın AİHSnin 6/1 maddesinde öngörülen makul süre şartını ihlal ettiğini iddia etmiştir.
HUKUK
Mahkeme, Hükümetten aşağıdaki beyanı almıştır:
Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvurunun dostane çözümünü teminen başvurana ex gratia 15,000 (on beş bin) Euro ödemeyi teklif ettiğini beyan ederim.
Tüm maddi-manevi zararlar ve yargılama giderlerini kapsayan bu meblağ, uygulanabilecek tüm vergilerden muaf olarak, ödeme günü geçerli kur üzerinden Yeni Türk Lirasına çevrilecektir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 37/1. maddesi uyarınca, Mahkemenin karar tebliğinden itibaren üç ay içerisinde ödenecektir. Meblağın belirtilen üç aylık süre içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, ödeme gerçekleşinceye kadar, Avrupa Merkez Bankasının uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle oluşacak faiz oranına göre basit faiz ödemeyi taahhüt eder. Ödeme, davanın nihai olarak karara bağlanmasını sağlayacaktır.
Mahkeme, başvuran imzalı aşağıdaki beyanı almıştır:
Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvurunun dostane çözümünü teminen tarafıma ex gratia 15,000 (on beş bin) Euro ödemeyi teklif ettiğini bildiririm.
Tüm maddi-manevi zararlar ve yargılama giderlerini kapsayan bu meblağ, uygulanabilecek tüm vergilerden muaf olarak, ödeme günü geçerli kur üzerinden Yeni Türk Lirasına çevrilecektir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 37/1. maddesi uyarınca, Mahkemenin kararı tebliğinden itibaren üç ay içerisinde ödenecektir. Meblağın belirtilen üç aylık süre içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, ödeme gerçekleşinceye kadar, Avrupa Merkez Bankasının uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle oluşacak faiz oranına göre basit faiz ödemeyi taahhüt eder.
Teklifi kabul eder ve söz konusu başvuruya yol açan olaylar hususunda Türkiye aleyhindeki iddialardan vazgeçerim. Bu şekilde, davanın nihai olarak karara bağlandığını bildiririm.
AİHM, taraflar arasında varılan dostane çözümü dikkate alır. Çözümün, AİHS ve Protokollerinde öngörülen insan haklarına saygı temeline dayandığı hususunda tatmin olmuştur (AİHSnin in fine 37/1. maddesi). Ne var ki davanın özel koşullarında Mahkeme devletin adaletin düzgün işletilmesi zorunluluğunu dikkate alarak başvuru konusu cezai kovuşturmanın mümkün olduğunca hızlı bir şekilde tamamlanması için gerekli tüm adımların atılmasını ya da bu kovuşturma sonuçlanana kadar başvuranın tutukluluğunun kaldırılmasını sağlaması gerektiği görüşündedir (bkz. Yakışan - Türkiye, no. 11339/03 ve Katic - Sırbistan, no. 13920/04). Yukarıda belirtilenler ışığında AİHSnin 29/3. maddesinin davaya uygulanmasına devam edilmemesi ve davanın kayıttan düşürülmesi uygundur.
Yukarıdaki gerekçelere dayalı olarak, AİHM oybirliğiyle,
Başvurunun kayıttan düşürülmesine karar vermiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy