(AİHS m. 6, 35, 1 NOLU PROTOKOL) (MÜDÜR TURGUT VE DİĞERLERİ V. - TÜRKİYE DAVASI) (ÜMMÜHAN KAPLAN DAVASI - TÜRKİYE DAVASI)
(Başvuru no. 41798/06)
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
STRAZBURG
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (ikinci Bölüm), aşağıdaki hakimlerin yer aldığı 28 Ocak 2014 tarihinde kurulan Komiteden oluşmuş olup:
Başkan,
Dragoljub Popovic,
Yargıçlar,
Paulo Pinto de Albuquerque, Helen Keller
ve Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili
Stephen Phillips,
Yukarıda bahsedildiği üzere 3 Ekim 2006 tarihinde yapılan başvuruyu dikkate alarak,
Yapılan müzakereler sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR
Başvuranlara ilişkin liste ekte belirtilmiştir. Başvuranlar, Düzcede görev yapmakta olan avukat Sayın K. Hatipoğlu tarafından temsil edilmişlerdir. Türk Hükümeti ("Hükümet") kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
A. Davanın koşulları
Davaya konu olaylar, tarafların ibraz ettiği şekliyle aşağıdaki gibi özetlenebilir.
1972 yılında, başvuranların isimlerine kayıtlı bazı arazi parçaları tespit eden kadastro ölçümlerinin iptal edilmesini talep eden birçok kişi, başvuranların aleyhinde dava açmıştır. Daha sonra, söz konusu yerlerin satılmasını önlemek için tapu siciline şerh konulmuştur. 11 Ekim 1978 tarihinde, Tapu Sicilinde başvuranlar aleyhinde ihtiyati tedbir konulmuştur. 12 Şubat 2005 tarihinde, Düzce Kadastro Mahkemesi davayı reddetmiş ve ihtilaf konusu arazilerin, kadastro ölçümünde belirlendiği gibi, başvuranların isimlerine kayıtlı olmasına hükmetmiştir. 31 Mayıs 2005 tarihinde, başvuranların talebi üzerine, ihtiyati tedbir kaldırılmıştır. Yargıtay, 13 Nisan 2006 tarihinde, ilk derece mahkemesinin kararını onamıştır.
B. İlgili iç hukuk
İlgili iç hukuka ilişkin bilgiye Müdür Turgut ve Diğerleri kararından ((k.k.), no. 4860/09, §§ 19-26, 26 Mart 2013) erişilebilir.
ŞİKAYETLER
Başvuranlar, Sözleşmenin 6 § 1 maddesi uyarınca, ulusal mahkemeler önündeki yargılamaların makul bir sürede tamamlanmadığından şikayetçidirler.
Başvuranlar, yargılama işlemlerinin aşırı uzun sürmesi ve Tapu Sicilinin ihtiyati tedbir ve şerhi yüzünden mülkiyetlerinden faydalanmadıkları veya mülkiyetlerini satamadıkları gerekçeleriyle, Sözleşmeye ek 1 No.lu Protokolün 1. maddesi uyarınca mülkiyetin çekişmesiz kullanımı haklarının ihlal edildiğini iddia etmektedirler.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
I. SÖZLEŞMENİN 6 § 1 MADDESİNİN İHLALİNE İLİŞKİN HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Başvuranlar, yargılamaların uzunluğunun, Sözleşmenin 6 § 1 maddesinde öngörülen makul süre koşulu ile uyumlu olmadığından şikayetçidirler. Söz konusu madde şu şekildedir:
Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar (...) konusunda karar verecek olan, (...) bir mahkeme tarafından, (...) makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir.
Mahkeme, Ümmühan Kaplan / Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) davasında pilot karar usulünün uygulanmasından sonra yeni bir iç hukuk yolu sağlandığını gözlemlemektedir. Mahkeme, Turgut ve Diğerleri / Türkiye kararında (no. 4860/09, 26 Mart 2013) yeni bir iç hukuk yolu öngörüldüğünden dolayı, başvuranların iç hukuk yollarını tüketmedikleri gerekçesiyle yeni bir başvuruyu kabul edilemez olarak nitelendirdiğini hatırlatmaktadır. Böylece, Mahkeme, özellikle bu yeni iç hukuk yolunun ilk bakışta (a priori) erişilebilir olduğu ve yargılamaların uzunluğuna ilişkin şikayetler açısından makul tazminat imkanı sağladığı görüşündedir.
Mahkeme ayrıca, Ümmühan Kaplan/Türkiye (yukarıda anılan, § 77) davasında verdiği hükmünde, halihazırda Hükümete iletilmiş olan bu tür başvuruları incelemeye devam edebileceğini vurguladığını hatırlatmaktadır. Hükümet, Mahkemeden, 6384 sayılı Kanunun, yargılama işlemlerinin uzunluğu hakkında şikayetçi olan kişilerin Sözleşmeye ilişkin şikayetlerine konu olan durumlarının telafi edilmesi için tazmin yolu sağladığı gerekçesiyle, söz konusu başvurunun kabul edilemez olarak nitelendirmesini talep etmektedir. Başvuranlar, Hükümetin iddiasına itiraz etmişlerdir.
Yukarıda anılan Müdür Turgut ve Diğerleri kararı ışığında, mevcut başvurulan, iç hukuk yollarını tüketme yükümlülüğünden muaf tutmayı gerektirecek istisnai bir durum bulunmamaktadır. Buna göre, başvuranlar, 6384 sayılı Kanunun sağladığı yeni kanun yolundan faydalanmalıdırlar.
Mahkeme, Sözleşmenin 35 §§ 1 ve 4 maddeleri uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle söz konusu şikayetlerin reddedilmesi gerektiğine hükmetmektedir.
II. SÖZLEŞMENİN 1 NOLU EK PROTOKOLÜNÜN 1. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA
Başvuranlar, ayrıca, şikayet konusu olan yargılama işlemlerinin uzunluğunun, 1 No.lu Protokolün 1. maddesince güvence altına alınan mülkiyetin çekişmesiz kullanımı haklarını ihlal ettiği konusunda şikayet etmişlerdir. Mahkeme, başvuranların şikayetlerini, elindeki tüm belgelerin ışığında ve şikayet edilen konunun yetkisi kapsamına girdiği ölçüde dikkatli bir şekilde inceleyerek, Sözleşmede veya Protokollerinde belirtilen hak ve özgürlüklerin ihlal edildiğine ilişkin bir tespit yapmamaya karar vermiştir. Başvuruların bu bölümleri, açıkça dayanaktan yoksundur ve Sözleşmenin 35 §§ 3 ve 4 maddeleri uyarınca reddedilmelidir.
İşbu gerekçelerle Mahkeme oy birliğiyle, Başvuruların kabul edilemez olduğunu beyan eder. (¤¤)
EK
No. Başvuran Doğum tarihi İkamet yeri Temsilcisi
1. Emine ATASEVEN 01/08/1969 Düzce Kudret HATİPOĞLU
2. İsmail ATASEVEN 02/03/1968 Düzce Kudret HATİPOĞLU
3. Cemile KILIÇ 01/01/1946 Düzce Kudret HATİPOĞLU
4. Ayşe KAHVECİ 01/01/1952 Düzce Kudret HATİPOĞLU
5. Hafize ARSLAN 10/04/1967 Düzce Kudret HATİPOĞLU
6. Osman ATASEVEN 23/09/1931 Düzce Kudret HATİPOĞLU
7. Meryem KOÇ 29/03/1977 Düzce Kudret HATİPOĞLU
8. Reyhan AYTAN 01/06/1955 Düzce Kudret HATİPOĞLU
9. Cemile YILMAZ 02/05/1964 Düzce Kudret HATİPOĞLU
10. Fatma TEZCAN 08/05/1964 Düzce Kudret HATİPOĞLU
11. Münevver AYTAN 08/08/1961 Düzce Kudret HATİPOĞLU
12. İdris AYKUT 02/04/1973 Düzce Kudret HATİPOĞLU
Full & Egal Universal Law Academy