(AİHS m. 6, 8, 13, 14, 35, 1 NOLU PROTOKOL) (MÜDÜR TURGUT VE DİĞERLERİ V. - TÜRKİYE DAVASI)
(Başvuru No. 40869/07)
KARAR
STRAZBURG
Yadin Karagöl / Türkiye ve diğer 174 başvuru davasında,
Başkan
DragoljubPopovic,
Yargıçlar
Paulo Pinto de Albuquerque,
Helen Keller, ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Seçkin Erelin katılımıyla Komite şeklinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), ekte belirtilen tarihlerde yapılan 175 başvuruyu dikkate alarak, 5 Kasım 2013 tarihinde gerçekleştirilen müzakereler sonucunda aşağıdaki kararı vermişlerdir.
OLAYLAR
A. Davanın koşulları
Ekte isimleri listelenen başvuranların bildirdiği şekliyle davanın olayları, aşağıdaki gibi özetlenebilir.
Başvuranlar farklı tarihlerde farklı mahkemeler önünde işlem başlatmışlardır veya başvuranlar aleyhine hukuki, idari davalar veya ceza davaları açılmıştır. Tüm davalar yıllarca devam etmiştir.
B. İlgili iç hukuk kuralları
İlgili iç hukuk kurallarına ilişkin açıklamalar, Müdür Turgut ve Diğerleri / Türkiye ((k.k.), No. 4860/09, §§ 19-26, 26 Mart 2013) kararında görülebilir.
ŞİKAYETLER
Başvuranlar, Sözleşmenin 6. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, ulusal mahkemeler önünde gerçekleşen yargılamaların makul bir sure içerisinde sonuçlandırılamamasından şikayet etmişlerdir.
Başvuranlardan bazıları, başta Sözleşmenin 6, 8, 13 ve 14. maddeleri ve Sözleşmeye ekli 1 No.lu Protokolün 1. maddesi kapsamında olmak üzere; başka şikayetler de öne sürmüşlerdir.
Bu şikayetler, başvuranların aşırı uzun olduklarından şikayet ettikleri aynı yargılamalarla bağlantılıdır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
I. BAŞVURULARIN BİRLEŞTİRİLMESİ
Mahkeme, başvuruların olayları ve hukuki temellerinin benzer olması sebebiyle, İç Tüzüğün 42. maddesinin 1. fıkrası uyarınca birleştirilmesi gerektiği kanısındadır.
II. SÖZLEŞMENİN 6. MADDESİNİN 1. FIKRASININ İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA
Tüm başvuranlar, yerel mahkemeler önünde gerçekleşen ilgili yargılamaların uzunluğunun aşırı olduğunu ve bu nedenle, Sözleşmenin aşağıdakini öngören 6. maddesinin 1. fıkrası kapsamına girdiğini ifade etmişlerdir.
1. Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda... bir mahkeme tarafından... makul bir süre içerisinde görülmesini isteme hakkına sahiptir (...).
Mahkeme başvuranların, söz konusu yargılamaların uzunluğunun, Sözleşmenin 6. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen makul süre şartına uygun olmadığı kanısında olduklarını gözlemlemektedir.
Bu bağlamda, Müdür Turgut ve diğerleri v. Türkiye davasında (yukarıda anılan, bkz. § 56), Mahkeme, Sözleşmenin 35. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, başvuranların tüketmesi gereken bir hukuk yolu daha olduğuna ve yargılamaların uzunluğuna ilişkin şikayetler açısından makul tazminat imkanı sağlaması ve erişilebilir olması nedeniyle 6384 sayılı Kanunla kurulan Tazminat Komisyonuna başvurulması gerektiğine karar vermiştir.
Mahkeme, somut davalarda da farklı bir sonuca varmaya gerek duymamaktadır.
Dolayısıyla, Sözleşmenin 35. maddesinin 1. ve 4. fıkraları uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle, söz konusu şikayetlerin reddedilmesi gerekmektedir.
III. İDDİA EDİLEN DİĞER SÖZLEŞME İHLALLERİ
Başvuranlar, Sözleşme veya ekli Protokollerinin farklı maddelerine dayanarak, başka şikayetler de öne sürmüşlerdir.
Mahkeme, elinde mevcut bulunan deliller ışığında ve şikayette bulunulan hususun yargı yetkisine girdiği ölçüde başvuranların şikayetlerini dikkatle inceleyerek; Sözleşme veya ekli Protokollerinde belirtilen hak ve özgürlüklerin ihlal edilmediğini tespit etmiştir.
Başvuruların bu bölümleri, açıkça dayanaktan yoksundur ve Sözleşmenin 35. maddesinin 3. ve 4. fıkraları uyarınca reddedilmelidir.
İşbu gerekçelerle Mahkeme oybirliğiyle,
Başvuruları birleştirmeye ve başvuruların kabul edilemez olduğunu beyan etmeye karar vermiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy