(AİHS. m. 6, 34, 35, 41) (GÜNER ÇORUM - TÜRKİYE DAVASI) (AKSOY (EROĞLU) - TÜRKİYE DAVASI) (MİRAN - TÜRKİYE DAVASI) (TOPAL - TÜRKİYE DAVASI) (YAVUZ VE DİĞERLERİ - TÜRKİYE DAVASI)
(Başvuru No. 52154/07)
STRAZBURG
8 Mart 2011
USUL
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 52154/07 nolu davanın nedeni, Ahmet Mithat Kiziroğlu (başvuran) adlı Türk vatandaşının, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine 22 Kasım 2007 tarihinde, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Sözleşmenin (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin - AİHS) 34. maddesi uyarınca yapmış oldukları başvurudur.
Başvuran İstanbul Barosu avukatlarından M. S. Aslan ve A. Dalkılıç tarafından temsil edilmiştir.
OLAYLAR
DAVANIN OLAYLARI
1960 doğumlu başvuran İstanbulda ikamet etmektedir.
Olay tarihinde albay olarak görev yapan başvuran, hukuka aykırı olduğunu düşündüğü farklı bir göreve atanmasının iptali için Savunma Bakanlığı (Bakanlık) aleyhine Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde dava açmıştır.
1 Mayıs 2007 tarihinde duruşma yapılmıştır. Duruşmayı takiben, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, Bakanlığı daha fazla sorgulayacağı bir ara karar vermiştir. Başvurana ne ara karar ne de Bakanlığın verdiği cevaplardan haberdar edilme imkanı sağlanmamıştır.
29 Mayıs 2007 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, başvuranın atamasının iptali talebinin reddine karar vermiştir.
Daha sonra başvuran, hakimlerin tarafsız ve bağımsız olmadığını iddia ederek kararı veren hakimlerin reddi ile beraber bu kararın düzeltilmesini talep etmiştir.
13 Temmuz 2007 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi başvuranın iddialarını asılsız bulduğu için hakimlerin reddi talebini kabul etmemiştir.
9 Ekim 2007 tarihinde başvuranın karar düzeltme talebi reddedilmiştir.
HUKUK
I. AİHSNİN 6/1 MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI
Başvuran, Bakanlık tarafından Askeri Yüksek İdare Mahkemesine sunulan bilgi ve gizlilik dereceli belgelere ve AİHSnin 6/1 maddesinin teminat altına aldığı çekişmeli yargılama hakkı ve tarafların eşitliği ilkesini ihlal eden ara kararda mahkemenin sorduğu sorulara Bakanlık tarafından verilen cevaplara erişimi olmadığından şikayetçi olmuştur.
AİHM, bu şikayetin AİHSnin 35/3 maddesine göre açıkça dayanaktan yoksun olmadığını kaydeder. Ayrıca diğer bakımlardan da kabuledilemez olmadığını kaydeder. Bu nedenle başvuru kabuledilebilir olarak ilan edilmelidir.
Bu şikayetin esası ile ilgili olarak, Hükümet, başvuranın Askeri Yüksek İdare Mahkemesine teslim edilen belgelerden haberdar olduğunu iddia etmiştir.
AİHM daha önceki benzer şikayetlerin AİHSnin 6/1 maddesini ihlal ettiğini kaydeder (bkz. Güner Çorum - Türkiye, 59739/00; Aksoy (Eroğlu) - Türkiye, 59741/00; Miran - Türkiye, 43980/04 ve Topal - Türkiye, 3055/04). AİHM, bu şikayeti içtihatın dışında tutacak herhangi bir durum bulmamıştır.
Başvuranın, Bakanlığın Yüksek Askeri İdare Mahkemesine sunduğu belgelere erişimindeki eksiklikten dolayı AİHSnin 6/1 maddesi ihlal edilmiştir.
II. AİHSNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİA EDİLEN DİĞER MADDELERİ
Başvuran AİHSnin 6/1 maddesi kapsamında, mahkeme heyetinin bağımsız ve tarafsız olmadığını iddia ederek Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin verdiği kararların yeterince makul olmadığından ve hatalı olduğundan şikayetçi olmuştur. Ayrıca oluşumu itibariyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin de bağımsızlık ve tarafsızlıktan yoksun olduğunu aynı hüküm altında ileri sürmüştür.
AİHM, elindeki bilgi ve belgeler ışığında, başvuranların savlarının, AİHS veya Protokollerinde öngörülen hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği yönünde hiçbir emare ortaya koymadığı kanısındadır (oluşumu itibariyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin tarafsızlığı ve bağımsızlığına ilişkin şikayetle ilgili olarak, bkz. Yavuz ve diğerleri - Türkiye, 29870/96; diğer şikayetler için, bkz. Garcia Ruiz - İspanya (BD), 30544/96; Skorik - Ukrayna, 32671/02).
Dolayısıyla başvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle AİHSnin 35. maddesinin 3. ve 4. fıkraları çerçevesinde kabuledilmez olduğunu belirtir.
III. AİHSNİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI
A. Tazminat ve yargılama giderleri
Başvuran belirli bir miktarda maddi tazminat talebinde bulunmamıştır, fakat maaş ve iddia edilen hukuka aykırı atamadan kaynaklanan diğer mali kazançların kaybını dikkate alarak tahmini maddi kaybını yansıtan alternatif hesaplamaları bildirmiştir. Manevi tazminat olarak 10.000 Euro talep etmiştir.
Hükümet, başvuranın taleplerinin tahminlere dayalı olduğunu ve gerçek olmadığını iddia etmiştir.
AİHM, iddia edilen maddi kayıplarla bulunan ihlal arasında herhangi bir bağlantı görmez (bkz. Kingsley - İngiltere (BD), 35605/97). Bu nedenle maddi tazminat için herhangi bir talebi reddeder. Bununla birlikte, AİHM, başvuranın mevcut kararda AİHSnin ihlal edildiğinin tespit edilmesiyle yeterince telafi edilemeyecek ölçüde manevi zarara uğradığı kanısındadır. Hakkaniyete uygun surette, 41. maddeye göre başvurana 6.500 Euro ödenmesini uygun bulur (bkz. Güner Çorum; Aksoy (Eroğlu); Miran ve Topal).
Başvuran yargılama gideri talep etmemiştir. Bundan dolayı bu başlık altında ödeme uygun bulunmaz.
B. Gecikme Faizi
AİHM, gecikme faizinin, Avrupa Merkez Bankasının marjinal kredi faiz oranına üç puanlık bir artış eklenerek belirlenmesini uygun görmektedir.
AİHM YUKARIDAKİ GEREKÇELERE DAYANARAK, OYBİRLİĞİYLE
1. Yüksek Askeri İdare Mahkemesine Savunma Bakanlığı tarafından teslim edilen belgelere erişimin yoksunluğuna ilişkin şikayetin AİHSnin 6/1 maddesi uyarınca kabuledilebilir ve başvurunun geri kalanının kabuledilemez olduğuna;
2. AİHSnin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;
3. (a) Savunmacı Devletin, başvurana üç ay içinde, ödeme gününde geçerli olan kur üzerinden Türk Lirasına çevrilmek üzere, her türlü vergi ve kesintiden muaf tutularak, 6.500 Euro (altı bin beş yüz Euro) manevi tazminat ödemesine;
(b) Yukarıda belirtilen üç aylık sürenin sona erdiği tarihten ödemenin yapılmasına kadar geçen süre için, sözkonusu meblağlara, Avrupa Merkez Bankasının anılan dönem için geçerli olan marjinal kredi faiz oranına üç puanlık bir artış eklemek suretiyle belirlenecek basit faiz uygulanmasına;
4. Başvuranın adil tazmin taleplerinin kalan kısmının reddine,
KARAR VERMİŞTİR.
İşbu karar İngilizce hazırlanmış, AİHM İç Tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3. fıkraları uyarınca 8 Mart 2011 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy