(AİHS. m. 6, 35, 1 NOLU PROTOKOL) (MÜDÜR TURGUT VE DİĞERLERİ V. - TÜRKİYE DAVASI) (ÜMMÜHAN KAPLAN DAVASI - TÜRKİYE DAVASI)
(Başvuru no. 15626/08)
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
STRAZBURG
28 Ocak 2014
Başkan
Dragoljub Popovic
Yargıçlar
Paulo Pinto de Albuquerque
Helen Keller
Ve Bölüm Yazı İşleri Müdürü Stanley Naismithin katılımıyla 28 Ocak 2014 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 5 Mart 2008 tarihinde yapılan başvuru ile ilgili olarak gerçekleştirilen müzakerelerin ardından aşağıdaki kararı vermiştir.
OLAYLAR
Başvuran, Zülal Öksüz, 1961 doğumlu bir Avustralya vatandaşı olup, Sidney de ikamet etmektedir. Başvuran, Ankarada görev yapan avukat E. Bora tarafından temsil edilmiştir. Türk Hükümeti (Hükümet) kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir
A. Davanın Koşulları
Dava konusu olaylar, taraflar tarafından ibraz edildiği şekliyle, aşağıdaki gibi özetlenebilir.
Başvuran, belirtilmeyen bir tarihte, Samsunda bir ev satın almıştır. Ancak daha sonra, evin sahibi, mülkiyet hakkını başvurana devrettiğini inkar edip, evi bir başka kişiye tekrar satmıştır.
Başvuran, belirtilen evin mülkiyet hakkının tespit edilmesi amacıyla, Asliye Hukuk Mahkemesi önünde hukuk davası açmıştır. Yargılamalar, ulusal mahkeme önünde halen derdesttir.
B. İlgili iç hukuk
İlgili iç hukuk kurallarına ilişkin açıklamalar, Müdür Turgut ve Diğerleri / Türkiye ((k.k.), no. 4860/09, § § 19-26, 26 Mart 2013) davasında yer almaktadır.
ŞİKAYETLER
Başvuran, Sözleşmenin 6 § 1 maddesi uyarınca, ulusal mahkemeler önünde yürütülen yargılamaların makul bir sürede sonuçlandırılmadığından şikayet etmektedir.
Başvuran, Sözleşmeye Ek 1. No.lu Protokolün 1. maddesi uyarınca, uzun yargılamalar nedeniyle mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesi hakkının ihlal edildiğini ileri sürmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
1. YARGILAMALARIN UZUNLUĞUNA İLİŞKİN İHLAL İDDİASI HAKKINDA
Başvuran, uzun yargılamaların, Sözleşmenin 6 § 1 maddesinde yer alan makul süre koşuluna aykırı olduğundan şikayet etmiştir. Belirtilen madde aşağıdaki gibidir:
Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili (...) karar verecek olan (...) bir mahkeme tarafından(...), makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkında sahiptir.
Mahkeme, Ümmühan Kaplan / Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) davasında pilot karar usulünün uygulanması sonrasında, Türkiyede yeni bir iç hukuk yolunun tesis edildiğini gözlemlemektedir. Mahkeme, Turgut ve Diğerleri / Türkiye davasındaki (no. 4860/09, 26 Mart 2013) kararında, yeni bir iç hukuk yolu öngörüldüğünden, başvuranların iç hukuk yollarını tüketmedikleri gerekçesiyle yeni bir başvuruyu kabul edilemez olarak beyan ettiğini hatırlatmaktadır. Mahkeme bu kararı verirken, özellikle, belirtilen hukuk yolunun, öncesinde (a priori) erişilebilir olduğu ve uzun yargılamalara ilişkin şikayetler açısından makul bir tazminat yolu sağlayabildiği kanaatine varmıştır.
Mahkeme ayrıca, Ümmühan Kaplan / Türkiye (yukarıda anılan, § 77) davasında verdiği kararda, Hükümete tebliğ edilmiş olan bu tür başvuruların incelenmesine devam edebileceğinin vurguladığını hatırlatmaktadır.
Hükümet, uzun yargılamalardan şikayet eden kişilerin Sözleşme kapsamındaki şikayetlerini tazmin edebilecek bir hukuk yolu sağlayan 6384 sayılı Kanunun dikkate alınarak, iç hukuk yollarının tüketilmemesi nedeniyle mevcut başvurunun kabul edilemez olduğunu beyan etmesini Mahkemeden talep etmiştir. Başvuran, Hükümetin görüşüne itiraz etmiştir.
Yukarıda anılan Müdür Turgut ve Diğerleri davasının ışığında, mevcut başvurunun, iç hukuk yollarının tüketilmesine yönelik yükümlülükten muaf tutulmasını gerektiren herhangi bir istisnai durum bulunmamaktadır. Dolayısıyla, başvuran, 6384 sayılı Kanun ile sağlanan yeni iç hukuk yoluna başvurmalıdır.
Söz konusu şikayet, Sözleşmenin 35 §§ 1 ve 4 maddesi uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmemesi nedeniyle reddedilmelidir.
2. SÖZLEŞMEYE EK 1 NO.LU PROTOKOL'IM 1. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA
Başvuran ayrıca, şikayet konusu olan uzun yargılamaların, Sözleşmeye Ek 1 No.lu Protokolün 1. maddesi ile güvence altına alınan mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesi hakkını ihlal ettiğinden şikayet etmiştir. Mahkeme, elinde bulunan tüm belgeler ışığında ve şikayette bulunulan hususun yargı yetkisine girdiği ölçüde başvuranın şikayetini dikkatle inceleyerek, Sözleşmede veya Protokollerinde belirtilen hak ve özgürlüklerin ihlal edildiğine ilişkin bir tespit yapmamaya karar vermiştir.
Mahkeme, başvurunun bu bölümünün açıkça dayanaktan yoksun olduğu ve Sözleşmenin 35 §§ 3 ve 4 maddesi uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna varmıştır.
Bu gerekçelerle Mahkeme oybirliğiyle, Başvuruların kabul edilemez olduğunu beyan eder. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy