(AİHS m. 35, PROTOKOL NO 1) (Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü m. 42) (TURABOĞLU USTA V. - TÜRKİYE DAVASI)
(Başvuru no. 33569/08)
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Adil ÖZADAM ve Diğerleri / Türkiye davasında,
Başkan,
Peer Lorenzen,
Yargıçlar,
Andras Sajö,
Neboja Vucinic,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Seçkin Erelin katılımıyla Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), yukarıda değinilen ve tarihleri ile numaralan ekteki listede belirtilen başvurulan dikkate alarak, 1 Ekim 2013 tarihinde yapılan müzakereler sonrasında aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR
24 başvuranın listesi ekte mevcuttur.
Başvuranlar tarafından ibraz edildiği ve dava dosyalarından anlaşıldığı şekliyle davalara konu olaylar, aşağıdaki gibi özetlenebilir.
Başvuranlar, söz konusu arazilerin mülkiyetini zaman aşımı yoluyla edindiklerini veya kazandırıcı zaman aşımı yoluyla arazilerin meşru maliki sıfatına haiz üçüncü taraflar ile yapılan kayıt dışı devir ve temlik yoluyla mülkiyet haklarının kendilerine verildiğini iddia etmişlerdir.
Başvuranların, devir veya temlik işlemlerini gerçekleştiren kişilerin, tapu sicilinde kayıtlı herhangi bir tapu veya teminat senedi bulunmamıştır.
Başvuranların 21734/10 ve 3475/10 no.lu başvurularında Mahkemeye beyanlarında ifade ettikleri tapu kütüklerine (ancak tapu senetlerine değil), yerel makamlar önünde dayanamamıştır.
Başvuranlar, kadastro tespiti ve planlamasının yanı sıra arazilerin, hazine adına, orman vasfıyla tapuya kayıt edilmesine ilişkin olarak hukuk davası açmışlardır.
33569/08 no.lu başvuruda, başvuranın traktörüne el konulmuş ve tarım amaçlı kullanmak üzere ormanlık alanda açma yapma suçunu işlediği iddiası üzerine başvuran aleyhine kamu davası açılmıştır.
Başvuranların davaları, ormanların mülkiyetinin devredilemeyeceği veya zaman aşımı yoluyla kazanılmayacağı gerekçesiyle reddedilmiştir. Söz konusu davaların bazılarında, diğer yasal koşulların (yani, kanunda belirlenen süre boyunca malik sıfatıyla taşınmaza kesintisiz ve çekişmesiz sahip olma veya taşınmazı kullanma) karşılanıp karşılanmadığı hususuna da itiraz edilmiştir.
ŞİKAYETLER
Başvuranlar, Sözleşmenin 6. maddesi ve/veya Sözleşmenin Ek 1 No.lu Protokolü uyarınca, söz konusu araziler üzerinde yasal hak sahibi olduklarını, ilgili arazilerin ormanlık alan içerisinde bulunmadığını ve dolayısıyla kendi adlarına tapuda kayıt edilmiş olması gerektiğini ileri sürmüşlerdir. Başvuranlar, mülklerinden mahrum bırakılmalarından ötürü adil bir şekilde yargılanmadıklarını eklemişlerdir.
Başvuranlar, 17967/10 ve 32080/10 no.lu başvurularda, idarenin haksız müdahalesi ve devam eden yargılamalardan ötürü kendi mülklerini yıllarca kullanamamalarından şikayetçi olmuşlardır. Başvuran, 23698/10 no.lu başvuruda, kadastro tespitinin ve planlama işlemlerinin sonucundan bizzat haberdar edilmemesini, bunun yerine ilgili kanunlar ve yönetmelikler uyarınca resmi ilan yapılmasının yerindeliğini sorgulamıştır. Başvuran ayrıca 13. maddeye dayanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Mahkeme ilk olarak, başvuruların fiili ve hukuki temellerinin benzer olduğunu göz önünde bulundurarak, Mahkeme İçtüzüğünün 42/1 maddesi uyarınca, başvuruların birleştirilmesi gerektiği kanısındadır. Mahkeme ayrıca, başvuranın tüm şikayetlerinin Sözleşmenin Ek 1 No.lu Protokolünün 1. maddesi kapsamında incelenmesi gerektiğini değerlendirmektedir.
Mahkeme, söz konusu durumlarda başvuranın talebinin Sözleşmenin Ek 1 No.lu Protokolünün 1. maddesinin amaçlan doğrultusunda mülk olarak vasıflandırılmasının iç hukukta yeterli bir dayanağı olup olmadığı hususunu önceden Usta/Türkiye ((k. k.), no. 32212/11, AİHM 27 Kasım 2012) kararında incelemiş ve Türk Anayasasının ilgili hükmü uyarınca, zilyetlik yoluyla ormanlık arazilerinin mülkiyet haklarının kazanılmasının veya mülkiyetin (zilyetlik) üçüncü taraflara devrolunmasının mümkün olmadığı sonucuna varmıştır.
Mahkeme, somut davalarda, yukarıda atıf yapılan kararda vardığı sonuçlardan farklı bir sonuca varmak için herhangi bir gerekçe görmemektedir. Mahkeme, Türk hukukunda ormanlara sağlanan anayasal korumayı, başvuranların ve söz konusu arazilerin hukuki durumlarını dikkate alarak, başvuranların taleplerinin Sözleşmenin Ek 1 No.lu Protokolünün anlamı dahilinde bir mülk olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varır.
Dolayısıyla başvurular, Sözleşmenin 35/3 maddesinin anlamı dahilinde, konu bakımından (ratione materiae) Sözleşmenin hükümleriyle bağdaşmamaktadır ve Sözleşmenin 35/4 maddesi uyarınca reddedilmesi gerekmektedir.
Bu gerekçelerle Mahkeme, oybirliğiyle; Başvuruları birleştirmeye karar vermiştir; Başvuruları kabul edilemez olarak nitelendirmiştir.
EK
No Başvuru Tarih Başvuranın Doğum Tarihi Başvuranın Temsilcisi
No ve İkamet Adresi
1. 33569/08 01/07/2008 Adil ÖZADAM
25/05/1962 Uşak
2. 37867/08 29/07/2008 Mustafa ÇAKICI Muzaffer KAYA
28/01/1948 Adana
3. 60108/09 02/11/2009 Vahit CANBAZOĞLU Şevket Şahap İNCE
25/10/1929 Kastamonu
4. 65027/09 19/11/2009 Osman EĞRİKÜLAH Erol ÇAKIR
15/02/1950 Urla
5. 3475/10 10/01/2010 Cemil MAĞRUR Tahir ELÇİ
01/01/1958 Şırnak
Mağrur KASIM
01/01/1956 Şırnak
6. 17967/10 05/03/2010 Hamdi KARANFİL İsmet ATAY
10/08/1948 İstanbul
7. 21734/10 29/03/2010 Yaşar KESKİN Sinan NAİPOĞLU
01/01/1962 İstanbul
8. 23698/10 19/04/2010 Halil İbrahim TERZİOĞLU
12/10/1933 Balıkesir
9. 32080/10 12/05/2010 Ahmet GÜLTAŞ Suat AYDINER
03/03/1984 İzmir
Zakire GÜLTAŞ (ÇERİ)
05/04/1979
Fatma GÜLTAŞ
19/03/1987
Ayşe DÜLÜSTAN
Ömer GÜLTAŞ
10. 54004/10 10/08/2010 Cemil KUZU Cihan MUNİS
01/01/1956
Şırnak Nadir DENİZ
01/01/1935 Şırnak
11. 75192/10 15/09/2010 Mehmet YAVUZ
01/01/1944 Osmaniye
Hasan YAVUZ
01/01/1948 Osmaniye
12. 13231/11 15/12/2010 Seyit Ali ÇELİKDEMİR Hüseyin AYGÜN
20/01/1951 Tunceli
13. 17629/11 11/11/2010 Şevket ESMER Celal AYGEN
05/03/1937 Diyarbakır
Abdullah YILMAZ
14/11/1946 Diyarbakır
Ramazan BAYRAM
03/04/1945 Diyarbakır
Şuayib CAN
01/01/1956 Diyarbakır
Ali BAŞARI
03/05/1953 Diyarbakır
Full & Egal Universal Law Academy